亚拍区欧拍区自拍区|日本强奸久久天堂色网站|午夜羞羞福利视频|你懂得福利影院|国产超级Avav无码成人|超碰免费人人成人色综合|欧美岛国一二三区|黄片欧美亚洲第一|人妻精品免费成人片在线|免费黄色片不日本

安徽詩(shī)苑(第十六期)詩(shī)詞講義

芝麻

<p class="ql-block">劉 剛,男,漢族,湖南長(zhǎng)沙人。詩(shī)詞創(chuàng)作始于上世紀(jì)七十年代初。中華詩(shī)詞學(xué)會(huì)會(huì)員,新疆詩(shī)詞學(xué)會(huì)常務(wù)理事。新疆昌吉州作家協(xié)會(huì)會(huì)員,《安徽詩(shī)苑》主編。作品散見于國(guó)內(nèi)詩(shī)詞???、境內(nèi)公開發(fā)行的黨報(bào)、刊物和收錄進(jìn)詩(shī)詞專集;有由國(guó)家出版基金贊助、中央民族大學(xué)出版社出版的“一帶一路大型系列叢書”《詩(shī)意北庭》(個(gè)人詩(shī)集)出版。</p> <p class="ql-block">前 言</p><p class="ql-block"> 李大芝老師,再三讓我給大家講課。除了感謝李老師的充分信任之外,我實(shí)在是誠(chéng)惶誠(chéng)恐得很。因?yàn)槲叶亲永锏倪@點(diǎn)東西,都是東鱗西爪,有的可能已經(jīng)扭曲了。因此聲明一點(diǎn):我所有講的內(nèi)容,僅僅是我個(gè)人的理解和觀點(diǎn),絕對(duì)是拿不到搞專業(yè)研究的人員那里去的。但是,請(qǐng)大家相信,理論我盡可能忠于基礎(chǔ)知識(shí),至于在理解方面或有延展的地方,有不同見解,是正常的,屬于可以討論的范疇。所以我是抱著重溫舊知識(shí)的態(tài)度來(lái)和大家一起共同學(xué)習(xí)的。閑話休敘!</p> <p class="ql-block">第三章 填詞(三)</p><p class="ql-block">第四節(jié) 詞律(一)——一字句</p><p class="ql-block">從現(xiàn)在開始,我們大家一起溫習(xí)詞律。聲明一點(diǎn):我和大家一起溫習(xí)的“詞律”,只負(fù)責(zé)舉例示范,而沒有水平追究它的原理。</p><p class="ql-block">在宋詞中,一字句不多。其格律無(wú)外乎“平”,“仄”。我們比較熟悉的是《十六字令》和《釵頭鳳》。</p><p class="ql-block">(1)“平”。如《十六字令》。</p><p class="ql-block">十六字令【元·周晴川】</p><p class="ql-block">《十六字令》,單調(diào),16字,三平韻。</p><p class="ql-block">△,○仄平平○仄△。平平仄,○仄仄平△。</p><p class="ql-block">眠,月影穿窗白玉錢。無(wú)人弄,移過枕函邊。</p><p class="ql-block">“眠”的格律是“平”。</p><p class="ql-block">(2)“仄”。如《釵頭鳳》:</p><p class="ql-block">《釵頭鳳》,60字,雙調(diào),上下片各七仄韻,兩疊韻,兩部遞換,聲情凄緊。</p><p class="ql-block">釵頭鳳【宋·陸 游】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">紅酥手,黃縢酒,滿城春色宮墻柳。東風(fēng)惡,歡情薄,一懷愁緒,幾年離索。</p><p class="ql-block">平平▲ 平平▲ 仄平平仄平平▲ 平平▲ 平平▲ ⊙平平仄仄,平平仄▲</p><p class="ql-block">錯(cuò)、錯(cuò)、錯(cuò)! 春如舊,人空瘦,淚痕紅浥鮫綃透。桃花落,閑池閣。山盟</p><p class="ql-block">▲ ▲ ▲ 平平▲ 平平▲ 仄平平仄平平▲ 平平仄 平平仄 仄⊙ </p><p class="ql-block">雖在,錦書難托。莫、莫、莫!</p><p class="ql-block">平仄 仄平平▲ ▲ ▲ ▲</p><p class="ql-block">這里的“錯(cuò)”、“莫”都是入聲。</p><p class="ql-block">(3)一字句、一字逗、領(lǐng)字之間的區(qū)別</p><p class="ql-block">一字句上面我們已經(jīng)講了。下面我們先來(lái)看幾個(gè)例子:</p><p class="ql-block">八聲甘州【柳永】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">對(duì)瀟瀟暮雨灑江天,一番洗清秋。漸霜風(fēng)凄緊,關(guān)河冷落,殘照當(dāng)樓。是處紅衰翠減,苒苒物華休。惟有長(zhǎng)江水,無(wú)語(yǔ)東流。 不忍登高臨遠(yuǎn),望故鄉(xiāng)渺邈,歸思難收。嘆年來(lái)蹤跡,何事苦淹留?想佳人妝樓望,誤幾回、天際識(shí)歸舟。爭(zhēng)知我,倚闌干處,正恁閑愁。 </p><p class="ql-block">首句的“對(duì)”字以下領(lǐng)了11個(gè)字;“漸”以下領(lǐng)了12個(gè)字;“望”以下也領(lǐng)了8個(gè)字,下片的“嘆”以下領(lǐng)了9個(gè)字。</p> <p class="ql-block">再比如:</p><p class="ql-block">《摸魚兒·東皋寓居》【晁補(bǔ)之】</p><p class="ql-block">買陂塘、旋栽楊柳,依稀淮岸湘浦。東皋雨足輕痕漲,沙嘴鷺來(lái)鷗聚??皭厶帲詈檬?、一川夜月光流渚。無(wú)人自舞,任翠幕張?zhí)?,柔茵藉地,酒盡未能</p><p class="ql-block">去。 青綾被,休憶金閨故步,儒冠曾把身誤。弓刀千騎成何事,荒了邵平瓜圃。君試覷,滿青鏡、星星鬢影今如許。功名浪語(yǔ),便做得班超,封侯萬(wàn)里,歸計(jì)恐遲暮。</p><p class="ql-block">上片的“任”、下片的“便”各領(lǐng)了12個(gè)字。我們稱這一個(gè)字為“領(lǐng)字”,其句式就稱為領(lǐng)字句;這一句所具備這種形式(格式)就稱之為領(lǐng)字格。</p><p class="ql-block">領(lǐng)字句在宋詞中使用十分廣泛,無(wú)論是小令、中調(diào),還是長(zhǎng)調(diào),都有可能出現(xiàn)。</p><p class="ql-block">“逗”可以寫作“讀”、“豆”?!岸埂?,一般由動(dòng)詞或副詞充當(dāng),用于詞句之前,在詞中起轉(zhuǎn)折、過度、串合、聯(lián)結(jié)、引領(lǐng)下文的作用。例如:</p><p class="ql-block">“引無(wú)數(shù)英雄競(jìng)折腰”(毛澤東《沁園春·雪》);</p><p class="ql-block">“春路雨添花,花動(dòng)一山春色。行到小溪深處,有黃鸝千百(秦觀《好事近·夢(mèng)中作》);</p><p class="ql-block">“飛云當(dāng)面化龍蛇,夭驕轉(zhuǎn)空碧。醉臥古藤陰下,了不知南北”(秦觀《好事近·江上探春回》);</p><p class="ql-block">“有暗香盈袖”(李清照《醉花陰·薄霧濃云愁永晝》);</p><p class="ql-block">“拆桐花爛漫”、“驟雕鞍紺幰出郊坰”、“信金壘罄竭玉山傾”(柳永《木蘭花慢·拆桐花爛漫》);</p><p class="ql-block">“步荒苔猶認(rèn)瘞花痕”、下片“更軟紅先有探芳人”(辛棄疾《木蘭花慢·紫騮嘶凍草》);</p><p class="ql-block">“怕梨花落盡成秋色”(姜夔《淡黃柳·空城曉角》)。</p><p class="ql-block">從上面這些例句,我們完全可以感覺到與一字句、一字逗、領(lǐng)字的用法、意義完全不同。</p><p class="ql-block">再如:</p><p class="ql-block">辛棄疾的《漢宮春·立春日》上片“看美人頭上,裊裊春幡”、下片:“便薰梅染柳,更沒些閑”;姜夔的《揚(yáng)州慢·江左名都》下片“縱豆蔻詞工,青樓夢(mèng)好”;張炎《高陽(yáng)臺(tái)·西湖春感》下片“但苔深韋曲,草暗斜川”;周邦彥《憶舊游·記愁橫淺黛》上片“記愁橫淺黛,淚洗紅鉛,門掩秋宵”等等。</p><p class="ql-block">當(dāng)然也有不是去聲字的。</p><p class="ql-block">“有春色三分,二分塵土,一分流水”(蘇軾《水龍吟·似花還似非花》)。</p><p class="ql-block">區(qū)別:那么,“一字句”與“一字逗”有哪些區(qū)別呢?一字句它本身具有獨(dú)立的意思,并且能比較完整地表達(dá)所要表達(dá)的思想感情。一字逗只是起著一定的停頓作用,并由它帶起抒發(fā)情感,使詩(shī)文更具有一定的感情色彩。領(lǐng)字格在某一字稍許停頓后,下面跟著有若干個(gè)字或若干個(gè)句子,而且后面所跟的這些字都與它有著極其密切的關(guān)系或關(guān)聯(lián);它用于詞意轉(zhuǎn)折、或過度,起著串合、聯(lián)結(jié)各個(gè)句子或引領(lǐng)下句的作用。</p><p class="ql-block">按王力先生的研究,一字逗,有的是屬于副詞前置,例如:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">王安石《桂枝香》“正故國(guó)晚秋,天氣初肅”;</p><p class="ql-block">蔣捷《瑞鶴仙》“漸翠減涼痕,猩浮寒血”</p><p class="ql-block">有的是屬于副詞后面有省略語(yǔ)。譬如:</p><p class="ql-block">“但寒煙衰草凝綠”(王安石《桂枝香》);</p><p class="ql-block">“更一番雨過,彩云無(wú)跡”(劉克莊《滿江紅》)</p><p class="ql-block">“盡湖南山水明秀”(黃庭堅(jiān)《驀山溪》)</p><p class="ql-block">“甚閑人猶自未閑”(張炎《聲聲慢》)。</p><p class="ql-block">“但”,等于“但有、但見”或“但覺”;“更”等于“更有”;“盡”等于“盡有”;“甚”等于“為甚”等等。</p> <p class="ql-block">第二節(jié) 詞律——二字句</p><p class="ql-block">二字句在宋詞中不少,其格律是“平平”,“仄仄”,“平仄”,“仄平”。</p><p class="ql-block">(1)“平平”。如《醉翁操》</p><p class="ql-block">《醉翁操》,雙調(diào)91字,前段十句十平韻,后段十句八平韻</p><p class="ql-block">醉翁操【蘇 軾】</p><p class="ql-block">瑯然,清圓,誰(shuí)彈,響空山。無(wú)言,惟翁醉中和其天。月明風(fēng)露娟娟,人</p><p class="ql-block">○△ ○△ ○△  ●○△ ○△ ○○●⊙○○△ ●⊙○●○△ ⊙</p><p class="ql-block">未眠。荷蕢過山前,曰有心也哉此賢。</p><p class="ql-block">●△ ◎●●○△ ●◎○◎○●△</p><p class="ql-block">醉翁嘯詠,聲和流泉。醉翁去后,空有朝吟夜怨。山有時(shí)而童巔,水有時(shí)</p><p class="ql-block">●○●● ○●○△ ●○●● ⊙●○○○△ ⊙●○○○△ ●●○</p><p class="ql-block">而回川,思翁無(wú)歲年。翁今為飛仙,此意在人間,試聽徽外三兩弦。</p><p class="ql-block">○○△ ⊙○○●△ ○○○○△ ◎●●○△○ ●○⊙●○●△</p><p class="ql-block">這里“瑯然”,“清圓”,“誰(shuí)彈”、“無(wú)言”的格律都是“平平”。</p><p class="ql-block">再如《滿庭芳》:</p><p class="ql-block">【滿庭芳】雙調(diào)95字,前段十句四平韻,后段十一句五平韻</p><p class="ql-block">滿庭芳【周邦彥】</p><p class="ql-block">風(fēng)老鶯雛,雨肥梅子,午陰嘉樹清圓。地卑山近,衣潤(rùn)費(fèi)爐煙。人靜鳥鳶自</p><p class="ql-block">○●○○ ●○○● ●○○●○△ ●○○● ○●●○△ ○●○○●</p><p class="ql-block">樂,小橋外、新綠濺濺。憑闌久,黃蘆苦竹,擬泛九江船。</p><p class="ql-block">● ●○● ○●○△ ○○● ○○●● ●●●○△</p><p class="ql-block">年年,如社燕,飄流瀚海,來(lái)寄修椽。且莫思身外,長(zhǎng)近尊前。憔悴江南</p><p class="ql-block">○△ ○●● ○○●● ○●○△ ●●○○● ○●○△ ○●○○</p><p class="ql-block">倦客,不堪聽、急管繁弦。歌筵畔,先安枕簟,容我醉時(shí)眠。</p><p class="ql-block">●● ●○● ●●○△ ○○● ○○●● ○●●○△</p><p class="ql-block">“年年”,格律是“平平”。</p><p class="ql-block">還有《沁園春》,我們一般地都見不到這個(gè)詞牌里有兩字句。其實(shí),它的下片首二個(gè)字就是一個(gè)兩字句,只不過連屬起來(lái)沒有單另分離罷了。這種情況我們把它稱為“暗韻”。</p><p class="ql-block">《沁園春》,雙調(diào)114字,前段十三句四平韻,后段十三句六平韻。</p><p class="ql-block">《沁園春》【宋·賀鑄】</p><p class="ql-block">宮燭分煙,禁池開鑰,鳳城暮春。向落花香里,澄波影外,笙歌遲日,羅綺</p><p class="ql-block">○●○○ ●○○● ●○●△ ●●○○● ○○●● ○○○● ○●</p><p class="ql-block">芳?jí)m。載酒追游,聯(lián)鑣歸晚,燈火平康尋夢(mèng)云。逢迎處,最多才自負(fù),巧笑相親。</p><p class="ql-block">○△ ●●○○ ○○○● ○●○○○●△ ○○● ●○○●● ●●○△</p><p class="ql-block">離群??突抡臑I,但驚見、來(lái)鴻歸燕頻。念日邊消耗,天涯悵望,樓臺(tái)清曉,</p><p class="ql-block">○△ ●●○△ ●○● ○○○●△ ●●○○● ○○●● ○○○●</p><p class="ql-block">簾幕黃昏。無(wú)限悲涼,不勝憔悴,斷盡危腸銷盡魂。方年少,恨浮名誤我,樂事</p><p class="ql-block">○●○△ ○●○○ ●○○● ●●○○○●△ ○○● ●○○●● ●●</p><p class="ql-block">輸人。</p><p class="ql-block">○△</p><p class="ql-block">“離群”,格律是“平平”。</p> <p class="ql-block">(2)“平仄”,如《如夢(mèng)令》。</p><p class="ql-block">《如夢(mèng)令》,單調(diào)33字,七句五仄韻、一疊韻。</p><p class="ql-block">《如夢(mèng)令》【后唐·莊宗】</p><p class="ql-block">曾宴桃源深洞,一曲舞鸞歌鳳。長(zhǎng)記別伊?xí)r,和淚出門相送。如夢(mèng),如夢(mèng),</p><p class="ql-block">⊙●⊙○⊙▲ ◎●◎○⊙▲ ⊙●●○○ ⊙●◎○⊙▲ ⊙● ⊙●</p><p class="ql-block">殘?jiān)侣浠熤亍?lt;/p><p class="ql-block">⊙●◎○⊙▲</p><p class="ql-block">這里,“如夢(mèng)”格律為“平仄”。</p><p class="ql-block">屬于“平仄”的還有《暗香》等。較多。</p><p class="ql-block">《暗香》,雙調(diào)97字,前段九句五仄韻,后段十句七仄韻。</p><p class="ql-block">《暗香》【宋·姜夔】</p><p class="ql-block">舊時(shí)月色,算幾番照我,梅邊吹笛。喚起玉人,不管清寒與攀摘。何遜而今</p><p class="ql-block">◎○◎▲ ●◎○◎● ⊙○○▲ ●●◎○ ◎●○○●○▲ ⊙●⊙○</p><p class="ql-block">漸老,都忘卻、春風(fēng)詞筆。但怪得、竹外疏花,香冷入瑤席。</p><p class="ql-block">●● ⊙⊙◎ ⊙○○▲ ◎◎◎ ◎●○○ ⊙●●○▲</p><p class="ql-block">江國(guó),正寂寂。嘆寄與路遙,夜雪初積。翠尊易泣,紅萼無(wú)言耿相憶。長(zhǎng)記</p><p class="ql-block">⊙▲ ●◎▲ ●●◎◎○ ◎◎○▲ ●○●▲ ○●⊙○●○▲ ⊙●</p><p class="ql-block">曾攜手處,千樹壓、西湖寒碧。又片片、吹盡也,幾時(shí)見得。</p><p class="ql-block">○○◎● ⊙◎◎ ⊙○○▲ ●◎◎ ○●● ●○◎▲</p><p class="ql-block">這里,“江國(guó)”,格律是“平入”。還有《雙雙燕》、《黃鶯兒》、《宴山亭》等等。</p><p class="ql-block"> (3)“仄仄”。如《長(zhǎng)亭怨慢》。</p><p class="ql-block">《長(zhǎng)亭怨慢》,雙調(diào)97字,前后段各九句,五仄韻</p><p class="ql-block">《長(zhǎng)亭怨慢》【宋·姜夔】</p><p class="ql-block">漸吹盡、枝頭香絮,是處人家,綠深門戶。遠(yuǎn)浦縈回,暮帆零亂向何處。閱</p><p class="ql-block">●⊙● ⊙○⊙▲ ◎●○⊙ ●⊙○▲ ●●○○ ◎○○●●○▲ ●</p><p class="ql-block">人多矣,誰(shuí)得似、長(zhǎng)亭樹。樹若有情時(shí),不會(huì)得、青青如許。樹若有情時(shí),不會(huì)</p><p class="ql-block">○○● ○●● ○○▲ ●●○○ ◎◎● ⊙○○▲ ◎●●○○ ◎◎</p><p class="ql-block">得、青青如許。</p><p class="ql-block">● ⊙○○▲ </p><p class="ql-block">日暮。望高城不見,只見亂山無(wú)數(shù)。韋郎去也,怎忘得、玉環(huán)分付。第一是、</p><p class="ql-block">◎▲ ●○○◎● ◎●◎○○▲ ⊙○●● ●⊙● ◎○○▲ ◎◎◎</p><p class="ql-block">早早歸來(lái),怕紅萼、無(wú)人為主。算空有并刀,難剪離愁千縷。</p><p class="ql-block">◎●○○ ●⊙● ⊙○○▲ ●◎●○○ ⊙●⊙○○▲</p><p class="ql-block">這里,“日暮”格律即為“仄仄”。屬于仄仄格律的還有《翠樓吟》、《郭郎兒近拍》“帝里”、《臨江仙引》“上國(guó)”、“去客”等。</p> <p class="ql-block">《長(zhǎng)亭怨慢》【宋·姜夔】</p><p class="ql-block">漸吹盡、枝頭香絮,是處人家,綠深門戶。遠(yuǎn)浦縈回,暮帆零亂向何處。閱</p><p class="ql-block">●⊙● ⊙○⊙▲ ◎●○⊙ ●⊙○▲ ●●○○ ◎○○●●○▲ ●</p><p class="ql-block">人多矣,誰(shuí)得似、長(zhǎng)亭樹。樹若有情時(shí),不會(huì)得、青青如許。樹若有情時(shí),不會(huì)</p><p class="ql-block">○○● ○●● ○○▲ ●●○○ ◎◎● ⊙○○▲ ◎●●○○ ◎◎</p><p class="ql-block">得、青青如許。</p><p class="ql-block">● ⊙○○▲ </p><p class="ql-block">日暮。望高城不見,只見亂山無(wú)數(shù)。韋郎去也,怎忘得、玉環(huán)分付。第一是、</p><p class="ql-block">◎▲ ●○○◎● ◎●◎○○▲ ⊙○●● ●⊙● ◎○○▲ ◎◎◎</p><p class="ql-block">早早歸來(lái),怕紅萼、無(wú)人為主。算空有并刀,難剪離愁千縷。</p><p class="ql-block">◎●○○ ●⊙● ⊙○○▲ ●◎●○○ ⊙●⊙○○▲</p><p class="ql-block">這里,“日暮”格律即為“仄仄”。屬于仄仄格律的還有《翠樓吟》、《郭郎兒近拍》“帝里”、《臨江仙引》“上國(guó)”、“去客”等。</p><p class="ql-block">(4)“仄平”(罕見)。如《河傳》:</p><p class="ql-block">《河傳》,雙調(diào)54字,前段七句四仄韻、三平韻,后段七句三仄韻、四平韻。</p><p class="ql-block">《河傳》【宋·辛棄疾】</p><p class="ql-block">春水,千里,孤舟浪起,夢(mèng)攜西子。覺來(lái)村巷夕陽(yáng)斜,幾家,短墻紅杏花。○▲ ○▲ ○○●▲ ●○○▲ ●○○●●○△ ●△ ●○○●△ </p><p class="ql-block">晚云做造些兒雨。折花去,岸上誰(shuí)家女。太狂顛,笑那邊,柳綿,被風(fēng)吹上</p><p class="ql-block">●○●●○○▲ ●○▲ ●●○○▲ ●○△ ●●△ ●△ ●○○●</p><p class="ql-block">天。</p><p class="ql-block">△</p><p class="ql-block">這里“幾家”、“柳綿”的格律都是“仄平”。</p><p class="ql-block">兩字句與兩字逗的辨別:</p><p class="ql-block">兩字句比較常見,而兩字逗則比較罕見。這里僅舉一例:</p><p class="ql-block">《雨霖鈴》,又名《雨霖鈴慢》,唐教坊曲名?!睹骰孰s錄》:帝幸蜀,初入斜谷,霖雨彌日,棧道中聞鈴聲,采其聲為《雨霖鈴》曲。宋詞蓋借舊曲名,另倚新聲也。調(diào)見柳永《樂章集》,屬雙調(diào)。</p><p class="ql-block">雙調(diào)103字,前段十句五仄韻,后段九句五仄韻。</p><p class="ql-block">【雨霖鈴【宋·柳永】</p><p class="ql-block">寒蟬凄切,對(duì)長(zhǎng)亭晚,驟雨初歇。都門帳飲無(wú)緒,方留戀處,蘭舟催發(fā)。執(zhí)○○⊙▲ ●○○● ●●○▲ ○○◎◎⊙● ○○●● ○○○▲ ●</p><p class="ql-block">手相看淚眼,竟無(wú)語(yǔ)凝咽。念去去、千里煙波,暮靄沈沈楚天闊。</p><p class="ql-block">●○○◎● ●○◎○▲ ●●◎ ○●○○ ●●○○●○▲</p><p class="ql-block">多情自古傷離別,更那堪、冷落清秋節(jié)。今宵酒醒何處,楊柳岸、曉風(fēng)殘?jiān)隆?lt;/p><p class="ql-block">⊙○●●○○▲ ●○○ ●●○○▲ ⊙○●◎⊙● ⊙●● ●○○▲</p><p class="ql-block">此去經(jīng)年,應(yīng)是、良辰好景虛設(shè)。便縱有、千種風(fēng)情,更與何人說(shuō)。</p><p class="ql-block">●●○○ ○● ○○●◎○▲ ●●● ⊙●○○ ●●○○▲</p><p class="ql-block">此詞的“應(yīng)是”便是一個(gè)“兩字逗”。</p><p class="ql-block">區(qū)別:“兩字句”它本身具有獨(dú)立的意思,并能夠獨(dú)立存在而比較完整地表達(dá)所要表達(dá)的思想感情,而“兩字句”是由它帶起抒發(fā)情感,發(fā)揮著使詩(shī)文更具強(qiáng)調(diào)感情色彩的句式。</p>