<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蘇州城西南,有盤門焉,踞運(yùn)河之要沖,扼水陸之咽喉。三景者,盤門、瑞光塔、吳門橋是也。游人每至,必駐足而觀,以為吳中勝概。</p><p class="ql-block">盤門者,乃春秋吳國(guó)所筑,城垣高峙,雉堞連云。門分水陸,舟車并濟(jì)。陸門設(shè)關(guān),水門置閘,進(jìn)可攻,退可守,實(shí)為攻守兼?zhèn)渲欠?。今城墻磚石斑駁,苔痕上階綠,草色入簾青,猶見當(dāng)年烽火余燼。游人穿甕城而過,但聞足音橐橐,想見昔日兵戈之聲。</p><p class="ql-block">瑞光塔則聳立于城隅,八角十三層,磚木結(jié)構(gòu),高逾百尺。塔始建于三國(guó),歷代修葺,至今猶存。登塔遠(yuǎn)眺,可見城外水田漠漠,城內(nèi)屋舍儼然。塔鈴隨風(fēng)搖曳,叮當(dāng)作響,如訴古往今來之事。相傳塔中曾藏佛經(jīng)舍利,故名"瑞光"。然佛法精微,舍利有無,亦不過后人附會(huì)耳。</p><p class="ql-block">吳門橋橫跨運(yùn)河之上,巨石壘砌,單孔拱形,勢(shì)若長(zhǎng)虹臥波。橋身堅(jiān)固,歷經(jīng)數(shù)百年風(fēng)雨而不圮。橋下舟楫往來,帆影點(diǎn)點(diǎn);橋上行人如織,或駐足觀景,或匆匆趕路。橋之兩端,市廛喧囂,酒旗招展,頗見姑蘇繁華。</p><p class="ql-block">三景相距不遠(yuǎn),而各擅其勝。盤門雄偉,瑞光清幽,吳門壯闊。游人至此,或嘆古人之智慧,或感歲月之流逝,或發(fā)思古之幽情。然風(fēng)景依舊,人事已非,昔年守城將士,運(yùn)糧商賈,登塔僧侶,過橋行人,皆已化為塵土。唯余此城、此塔、此橋,靜默相對(duì),見證興亡。</p><p class="ql-block">余嘗于薄暮時(shí)分獨(dú)步于此,見落日余暉灑于城垣,塔影斜長(zhǎng),橋影臥波,游人漸稀,市聲漸歇。忽覺天地寂寥,古今同慨。三景雖美,終不過一抔黃土之上的點(diǎn)綴罷了。</p><p class="ql-block">蘇州人曰:"不到盤門,不算到蘇州。" 然則盤門三景者,亦不過蘇州千百景中之三耳。</p> <p class="ql-block"> 一、現(xiàn)代詩(shī)《盤門三疊》</p><p class="ql-block">我數(shù)過蘇州的城門, </p><p class="ql-block">像數(shù)過舊書頁(yè)里壓平的月光—— </p><p class="ql-block">但盤門總在第七頁(yè)停頓, </p><p class="ql-block">鐵銹與苔痕正緩緩翻譯水聲。</p><p class="ql-block">瑞光塔是斜插進(jìn)云層的鎮(zhèn)紙, </p><p class="ql-block">三百年風(fēng)雨在它磚縫里, </p><p class="ql-block">結(jié)出晶瑩的舍利。 </p><p class="ql-block">某位無名匠人把晨鐘的余韻, </p><p class="ql-block">鑄進(jìn)第七層窗欞, </p><p class="ql-block">于是飛鳥掠過時(shí), </p><p class="ql-block">總帶著梵唱的余溫。</p><p class="ql-block">吳門橋蹲在運(yùn)河上, </p><p class="ql-block">像老繡娘收針前最后的回眸。 </p><p class="ql-block">它的拱背馱過鹽船、糧垛、 </p><p class="ql-block">烏篷船里晃動(dòng)的油紙傘, </p><p class="ql-block">如今只馱著我的影子, </p><p class="ql-block">和倒映在水里的, </p><p class="ql-block">半闕未寫完的宋詞。</p><p class="ql-block">水陸城門張開雙臂, </p><p class="ql-block">左邊是浣紗女的搗衣聲, </p><p class="ql-block">右邊是戰(zhàn)馬的嘶鳴。 </p><p class="ql-block">八百年前那場(chǎng)火, </p><p class="ql-block">把箭矢燒成青銅的露珠, </p><p class="ql-block">掛在雉堞上, </p><p class="ql-block">成為時(shí)光的琥珀。</p><p class="ql-block">當(dāng)暮色漫過瑞光塔的銅鈴, </p><p class="ql-block">整座盤門開始緩慢地, </p><p class="ql-block">把自己折疊進(jìn)蘇州的水紋里—— </p><p class="ql-block">塔是立體的經(jīng)卷, </p><p class="ql-block">橋是流動(dòng)的印章, </p><p class="ql-block">而城門, </p><p class="ql-block">是我們與歷史最近的, </p><p class="ql-block">一道呼吸的縫隙。</p><p class="ql-block">二、《盤門三景:蘇州城的時(shí)光密鑰》</p><p class="ql-block">蘇州的城門有十八座, </p><p class="ql-block">像十八枚溫潤(rùn)的玉扣, </p><p class="ql-block">扣住兩千五百年的煙雨。 </p><p class="ql-block">但盤門不同—— </p><p class="ql-block">它是唯一的水陸并列古城門, </p><p class="ql-block">是歷史親手為蘇州系上的, </p><p class="ql-block">一枚青銅紐扣。</p><p class="ql-block">清晨的薄霧還未散盡, </p><p class="ql-block">瑞光塔已從晨曦中醒來。 </p><p class="ql-block">這座北宋初年的磚塔, </p><p class="ql-block">像一位端坐的老僧, </p><p class="ql-block">脊背挺直地望著運(yùn)河。 </p><p class="ql-block">它的每塊青磚都記得, </p><p class="ql-block">孫權(quán)為報(bào)母恩建普濟(jì)院的香火, </p><p class="ql-block">記得康熙帝南巡時(shí)馬蹄踏過的磚階, </p><p class="ql-block">記得某個(gè)月夜, </p><p class="ql-block">書生在塔檐掛起的燈籠里, </p><p class="ql-block">抄錄《金剛經(jīng)》的沙沙聲。 </p><p class="ql-block">如今塔剎的銅鈴仍在風(fēng)里輕響, </p><p class="ql-block">那聲音不是清脆, </p><p class="ql-block">而是帶著歲月沉淀的溫厚, </p><p class="ql-block">像一位長(zhǎng)輩在耳邊, </p><p class="ql-block">慢慢講古。</p><p class="ql-block">沿著運(yùn)河往南走百步, </p><p class="ql-block">便遇見吳門橋。 </p><p class="ql-block">這座石拱橋始建于宋代, </p><p class="ql-block">卻總讓人想起江南的繡娘—— </p><p class="ql-block">它的橋拱是收針時(shí)圓潤(rùn)的弧線, </p><p class="ql-block">橋身的條石是細(xì)密的針腳, </p><p class="ql-block">連橋欄上斑駁的石刻, </p><p class="ql-block">都像是繡錯(cuò)了又小心修補(bǔ)的花樣。 </p><p class="ql-block">從前這里是漕運(yùn)要道, </p><p class="ql-block">鹽船載著白花花的鹽粒, </p><p class="ql-block">糧船裝著金燦燦的稻谷, </p><p class="ql-block">烏篷船里坐著戴藍(lán)布頭巾的船娘, </p><p class="ql-block">船尾飄著新蒸的桂花糖藕香。 </p><p class="ql-block">如今橋下只有觀光船緩緩駛過, </p><p class="ql-block">船娘搖櫓的聲音, </p><p class="ql-block">和八百年前的槳聲, </p><p class="ql-block">竟是同一個(gè)韻腳。</p><p class="ql-block">最后站在水陸城門前, </p><p class="ql-block">才真正讀懂"盤門"二字的重量。 </p><p class="ql-block">陸城門的青石板被馬蹄磨得發(fā)亮, </p><p class="ql-block">磚縫里還嵌著明代守軍的箭鏃; </p><p class="ql-block">水城門的閘槽里, </p><p class="ql-block">仿佛還能聽見關(guān)閘時(shí), </p><p class="ql-block">湍急的水流被截?cái)嗟霓Z鳴。 </p><p class="ql-block">八百年前張士誠(chéng)在這里據(jù)守, </p><p class="ql-block">箭矢如雨,火把如星, </p><p class="ql-block">整座城門都在燃燒中淬煉成鋼; </p><p class="ql-block">而今硝煙散盡, </p><p class="ql-block">只剩雉堞上的野薔薇, </p><p class="ql-block">每年春天都開得熱烈, </p><p class="ql-block">像在替那些沉睡的將士, </p><p class="ql-block">繼續(xù)守護(hù)著蘇州的煙火。</p><p class="ql-block">這三景像三枚鑰匙—— </p><p class="ql-block">瑞光塔打開的是信仰的密室, </p><p class="ql-block">吳門橋轉(zhuǎn)動(dòng)的是生活的齒輪, </p><p class="ql-block">水陸城門封存的是戰(zhàn)爭(zhēng)的記憶。 </p><p class="ql-block">它們共同鎖住的, </p><p class="ql-block">是蘇州城最本真的模樣: </p><p class="ql-block">既有佛前的香火裊裊, </p><p class="ql-block">也有市井的喧囂暖暖; </p><p class="ql-block">既有金戈鐵馬的鏗鏘, </p><p class="ql-block">也有小橋流水的婉轉(zhuǎn)。</p><p class="ql-block">當(dāng)夕陽給瑞光塔鍍上金邊, </p><p class="ql-block">吳門橋的影子斜斜地鋪在水面, </p><p class="ql-block">水陸城門的輪廓漸漸模糊, </p><p class="ql-block">我忽然明白: </p><p class="ql-block">盤門三景從來不是孤立的風(fēng)景, </p><p class="ql-block">它們是蘇州城的年輪, </p><p class="ql-block">是時(shí)光的切片, </p><p class="ql-block">是我們與歷史對(duì)話的, </p><p class="ql-block">最溫柔的注腳。</p>