作者原意一點通(續(xù)一O六) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 賊 退 示 官 吏</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">昔歲逢太平,山林二十年。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">泉源在庭戶,洞壑當(dāng)門前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">井稅有常期,日晏猶得眠。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">忽然遭世變,數(shù)歲親戎旃。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今來典斯郡,山夷又紛然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">城小賊不屠,人貧傷可憐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是以陷鄰境,此州獨見全。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">使臣將王命,豈不如賊焉?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今彼征斂者,迫之如火煎。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">誰能絕人命,以作時世賢?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">思欲委符節(jié),引竿自刺船。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">將家就魚麥,歸老江湖邊。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 該詩作者元結(jié)寫于唐代宗廣德二年(七六四年),時任道州(湖南道縣,現(xiàn)隸屬永州)刺史。年前道州一帶之少數(shù)民族“西原蠻”起義,攻克道州城,是年又破永州(治所在今湖南零陵)與邵州(今湖南邵陽),未再攻道州,官府殘暴催征賦稅使道州人民水深火熱而陷于絕境。詩中對此忿怒指責(zé),表達(dá)自己寧愿棄官歸隱,也不作此殘害人民以邀功升官之人。 本詩受到杜甫高度贊揚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 賊,喻造反起義的少數(shù)民族。 晏,晚。 世變,此處指安史之亂。 戎旃(zhān),軍旗。 典斯郡,意指就任道州刺史。 山夷,“西原蠻” 。 紛然,指騷亂。 陷鄰境,攻破鄰近的永州邵州。 見全,保全。 使臣,作者自己。 之,指人民。 時世賢,指被上層認(rèn)定的賢才官吏。 委符節(jié),指棄官。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 欸 乃 曲</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">湘江二月春水平</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">滿月和風(fēng)宜夜行</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唱橈欲過平陽戍</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">守吏相呼問姓名</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此詩作于大歷二年(七六七年)春訪道州,河水上漲,元結(jié)在船上寫《欸乃曲》五首,令船工歌。此選第二首,詩表現(xiàn)春江夜航之情景。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 欸(ǎi)乃曲,即船歌。 欸乃,搖櫓聲。 橈,拮橈歌。船工勞動時所唱。 平陽,今湖南省桂陽。桂水接耒水至湘江。 戎,關(guān)卡。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 元結(jié)(七一九——七七二年),字次山,唐時汝州魯山(在今河南?。┤?,天寶十二年(七五三年)進(jìn)士。安史之亂后期被任山山東道節(jié)度參謀,曾招募義軍抗擊史思明南侵。唐代宗時任道州刺史。 他寫了同情人民疾苦之詩篇,其中《春陵行》與《賊退示官吏》,曾得到杜甫的高度贊賞。 還編選與自己傾向相同的七位詩人的二十四首詩為《篋中集》,并在序中表達(dá)自己的文學(xué)主張。 有《元次山集》。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 女 耕 田 行</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">乳燕入巢筍成行,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">誰家二女種新谷?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">無人無牛不及犁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">持刀斫地翻作泥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自言家貧母年老,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">長兄從軍未娶嫂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">去年災(zāi)疫牛囤空,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">截絹買刀都市中。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">頭巾掩面畏人識,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以刀代牛誰與同!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姊妹相攜心正苦,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不見路人惟見土。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">疏通畦垅防亂苗,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">整頓溝塍待時雨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">日正南崗下餉歸,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可憐朝雉擾驚飛。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">東鄰西舍花發(fā)盡,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共惜余芳淚滿衣。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本詩作者戴叔倫,通過描繪弱女刀耕之艱難與成年難嫁之苦悶,表現(xiàn)了在戰(zhàn)亂災(zāi)疫的折磨打擊下,農(nóng)民之命運普遍的悲慘。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 起頭寫景為反襯下文之孤女無依,為起興。 斫(zhuó),砍。 畦(qí),田園分區(qū)。 塍(chéng),田間土埂界路。 朝雉,指求偶的山雞?!对娊?jīng)*小雅*小弁》: “雉之朝雊(雄雉鳴叫),尚求其雌?!?。 余芳,喻二女將逝之青春。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 作者通過二女之細(xì)膩描述,實際是在痛惜自己虛度光陰之苦楚。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 蘭 溪 棹 歌</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">涼月如眉掛柳灣</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">越中山色鏡中看</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">蘭溪三月桃花雨</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">半夜鯉魚來上灘</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 雨后春夜,月牙掛柳。山影映水,鯉魚上灘。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 作者在詩中描繪了一幅生趣盎然之清新圖畫。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 戴叔倫(七三二——七八九年),字幼公,潤州金壇(在今江蘇?。┤耍缒陱膶W(xué)于蕭穎士,曾在鹽鐵使劉晏手下任職,后在湖南觀察使與江南西道節(jié)度使府幕僚。官至撫州刺史,容管經(jīng)略使,晚年他當(dāng)了道士。 他詩名很高,寫了揭露社會矛盾及反映農(nóng)民艱難之樂府詩,也寫有較為豪放之邊塞詩。還有一些寄懷寫景之小詩也委婉有致,清新可喜。 戴叔倫主張“詩家之景,如蘭田日暖,良玉生煙,可望而不可置于眉睫之前也” ,此對后來之“神韻”說頗有影響。 他著有《述藁》,已佚。 后人輯有詩集,今存詩近三百首,《全唐詩》編為二卷。</span></p>