<p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>《赴成都道中》</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">現(xiàn)代·王退齋 </span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">辛亥六月二十六日即公歷八月十六日攜晨輝孫兒乘下午四時(shí)客車自滬赴成都至十八日十二時(shí)許到達(dá) 七絕十四首</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">颷輪倏忽走雲(yún)程,載我公孫入蜀行。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">橫斷中原經(jīng)五省,壯游萬(wàn)里快平生。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">江南人住水雲(yún)鄉(xiāng),門對(duì)青溪繞綠楊。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">幾點(diǎn)風(fēng)帆天際去,數(shù)行沙鳥(niǎo)水邊翔。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">新禾萬(wàn)頃遠(yuǎn)連天,嫩綠新鋪一片氈。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">點(diǎn)綴綠天紅數(shù)點(diǎn),遙看農(nóng)婦插秧田。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">行經(jīng)蘇錫過(guò)常丹,恍憶前游數(shù)往還。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">四十年前情似昨,而今不覺(jué)鬚絲殘。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">車行入夜抵金陵,燈炬珠連萬(wàn)顆明。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">道是大橋宏偉景,連天萬(wàn)丈彩虹橫。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">徐州轉(zhuǎn)軌向西行,隴海途中曙色明。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">北地風(fēng)光殊壯闊,平疇四野望無(wú)垠。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">鄭卅西去入山區(qū),山與江南景色殊。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一片莽蒼黃土覆,崗巒平衍樹(shù)稀疏。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">驅(qū)車經(jīng)過(guò)首陽(yáng)山,昔日夷齊住此間。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">薇蕨而今成麥菽,滿山周粟儘加餐。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">山間彌望盡梯田,遠(yuǎn)近高低各井然。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">人定勝天奇跡著,漫山榛莽變糧棉。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">漢中盆地似江南,山色青青天蔚藍(lán)。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">綠樹(shù)森森花燦燦,水田漠漠柳鬖鬖。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">秦嶺盤旋路幾彎,蜿蜒鐵軌若龍?bào)础?lt;/p><p class="ql-block" style="text-align:center;">憑窗回望驚奇景,燈炬如環(huán)首尾銜。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">巴山峻嶺勢(shì)嶔崎,車人山間眼欲迷。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">遠(yuǎn)岫煙雲(yún)如束帶,近巖嵐翠欲沾衣。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">廣元南下萬(wàn)山叢,鑿壁穿崖數(shù)百重。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">眨眼車中分晝夜,飛輪出入洞天中。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">行過(guò)山地入平原,四境崖高中似盆。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">竹樹(shù)水田相襯映,桑麻鷄犬自成村。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">1971年,我十一歲,因病在上海就醫(yī)。治愈后,叔祖父(我自幼稱他為“爺爺”)攜我返蓉。歷時(shí)四十四小時(shí)的列車旅程中,他即興創(chuàng)作了七言律詩(shī)《赴成都道中》。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">當(dāng)年,爺爺在列車上寫詩(shī)的情景,我記憶猶新:他嘴里輕輕吟誦著平仄、韻律與節(jié)奏,時(shí)而用筆在小筆記本上記錄,時(shí)而眺望遠(yuǎn)方。我順著他的目光,望見(jiàn)窗外煙雨朦朧、山川漸遠(yuǎn),只覺(jué)風(fēng)景如畫。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">如今,我已步入爺爺當(dāng)年的年紀(jì),退休后潛心研讀他這篇詩(shī)文,回想當(dāng)年列車窗外的零星風(fēng)物,仿佛回到了五十四年前……我反復(fù)吟詠細(xì)品,并借助詞典與歷史資料逐句考釋,力求還原詩(shī)中蘊(yùn)藏的時(shí)代圖景與情感脈絡(luò)。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">爺爺?shù)摹陡俺啥嫉乐小芬澡F路線為經(jīng)緯,自東向西層層鋪展,依次描繪江南水鄉(xiāng)的煙雨、中原沃野的蒼茫、秦嶺險(xiǎn)隘的崢嶸、巴山云霧的氤氳,以及成都平原的溫潤(rùn)豐饒。全詩(shī)如一幅流動(dòng)的長(zhǎng)卷,步步生景,視覺(jué)張力十足。為幫助讀者更直觀地體悟詩(shī)意,我運(yùn)用AI技術(shù)為每一句詩(shī)生成對(duì)應(yīng)的情景插圖,實(shí)現(xiàn)文字與圖像的互文映照,使詩(shī)意具象可感。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">爺爺身為深諳古典又擁抱現(xiàn)代的文人,擅長(zhǎng)以舊體詩(shī)記錄新生活。這種“</span><b style="font-size:15px;">古詩(shī)今韻</b><span style="font-size:15px;">”的創(chuàng)作手法,正是其詩(shī)作最獨(dú)特而珍貴的價(jià)值所在。它強(qiáng)調(diào)在保留古典詩(shī)歌意境與形式美的基礎(chǔ)上,采用當(dāng)代漢語(yǔ)的語(yǔ)音特點(diǎn)進(jìn)行押韻創(chuàng)作,使作品既具歷史韻味,又易于被今人誦讀傳唱。?</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">爺爺?shù)倪@首詩(shī)記錄了現(xiàn)代鐵路入蜀之旅,題材本身即具時(shí)代性——“颷輪倏忽走云程”、“眨眼車中分晝夜”生動(dòng)描繪了火車飛馳與穿行隧道的情景,“車行入夜抵金陵,燈炬珠連萬(wàn)顆明”則將都市夜景的現(xiàn)代經(jīng)驗(yàn)融入古典形式的創(chuàng)作實(shí)踐,以舊體為容器,盛裝現(xiàn)代人對(duì)速度、光亮、空間重組的經(jīng)驗(yàn),屬于典型的“舊瓶裝新酒”式詩(shī)歌創(chuàng)新。這種創(chuàng)新正契合中華詩(shī)詞學(xué)會(huì)倡導(dǎo)的“倡今知古,雙軌并行”創(chuàng)作理念:尊重傳統(tǒng)而不拘泥于古韻,鼓勵(lì)以今音入詩(shī),推動(dòng)詩(shī)詞創(chuàng)作的當(dāng)代轉(zhuǎn)化,在內(nèi)容與形式雙重維度上均體現(xiàn)了“古詩(shī)今韻”的精神內(nèi)核。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:15px;">《赴成都道中》AI情景再現(xiàn):</b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:15px;">颷輪倏忽走雲(yún)程,載我公孫入蜀行。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:15px;">橫斷中原經(jīng)五省,壯游萬(wàn)里快平生。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:15px;">江南人住水雲(yún)鄉(xiāng),門對(duì)青溪繞綠楊。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:15px;">幾點(diǎn)風(fēng)帆天際去,數(shù)行沙鳥(niǎo)水邊翔。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">新禾萬(wàn)頃遠(yuǎn)連天,嫩綠新鋪一片氈。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">點(diǎn)綴綠天紅數(shù)點(diǎn),遙看農(nóng)婦插秧田。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">行經(jīng)蘇錫過(guò)常丹,恍憶前游數(shù)往還。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">四十年前情似昨,而今不覺(jué)鬚絲殘。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">車行入夜抵金陵,燈炬珠連萬(wàn)顆明。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">道是大橋宏偉景,連天萬(wàn)丈彩虹橫。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">徐州轉(zhuǎn)軌向西行,隴海途中曙色明。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">北地風(fēng)光殊壯闊,平疇四野望無(wú)垠。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">鄭卅西去入山區(qū),山與江南景色殊。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">一片莽蒼黃土覆,崗巒平衍樹(shù)稀疏。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">驅(qū)車經(jīng)過(guò)首陽(yáng)山,昔日夷齊住此間。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">薇蕨而今成麥菽,滿山周粟儘加餐。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">山間彌望盡梯田,遠(yuǎn)近高低各井然。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">人定勝天奇跡著,漫山榛莽變糧棉。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">漢中盆地似江南,山色青青天蔚藍(lán)。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">綠樹(shù)森森花燦燦,水田漠漠柳鬖鬖。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">秦嶺盤旋路幾彎,蜿蜒鐵軌若龍?bào)础?lt;/span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">憑窗回望驚奇景,燈炬如環(huán)首尾銜。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">巴山峻嶺勢(shì)嶔崎,車人山間眼欲迷。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">遠(yuǎn)岫煙雲(yún)如束帶,近巖嵐翠欲沾衣。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">廣元南下萬(wàn)山叢,鑿壁穿崖數(shù)百重。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">眨眼車中分晝夜,飛輪出入洞天中。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">行過(guò)山地入平原,四境崖高中似盆。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">竹樹(shù)水田相襯映,桑麻鷄犬自成村。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">?</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;"><span class="ql-cursor">?</span></span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:15px;">《赴成都道中》注解:</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">1. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">颷輪倏忽走雲(yún)程,載我公孫入蜀行。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“飆輪”指火車,以風(fēng)之迅疾喻鐵軌飛馳之速;“倏忽”狀其轉(zhuǎn)瞬千里,凸顯近代交通對(duì)時(shí)空的顛覆性改變?!肮珜O”在這里是詩(shī)人以古語(yǔ)自謙之辭。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">2. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">橫斷中原經(jīng)五省,壯游萬(wàn)里快平生。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“中原”泛指黃淮平原,“五省”指江蘇、安徽、河南、陜西、四川,精準(zhǔn)對(duì)應(yīng)隴海—寶成鐵路線。詩(shī)人以“壯游”自況,呼應(yīng)司馬遷“讀萬(wàn)卷書,行萬(wàn)里路”之志,1971年正值政治壓抑期,此句尤顯精神突圍之昂揚(yáng)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">3. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">江南人住水雲(yún)鄉(xiāng),門對(duì)青溪繞綠楊。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“水云鄉(xiāng)”為江南水網(wǎng)密布、云氣氤氳之境,化用唐詩(shī)“水云鄉(xiāng)”意象?!扒嘞薄熬G楊”勾勒出蘇南水鄉(xiāng)典型圖景,門扉臨溪、楊柳依依,靜謐中透出農(nóng)耕文明的溫潤(rùn)氣息。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">4. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">幾點(diǎn)風(fēng)帆天際去,數(shù)行沙鳥(niǎo)水邊翔。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“風(fēng)帆”為舊時(shí)水運(yùn)遺影,與后文“飛輪”形成古今交通對(duì)照;“沙鳥(niǎo)”即水濱候鳥(niǎo),如鷺、鷸,點(diǎn)染出江南水網(wǎng)生態(tài)之靈動(dòng)。兩句以工筆白描,構(gòu)建出天光水色、動(dòng)靜相宜的視覺(jué)長(zhǎng)卷。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">?5. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">新禾萬(wàn)頃遠(yuǎn)連天,嫩綠新鋪一片氈。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“新禾”指剛移栽不久的水稻秧苗;“萬(wàn)頃”極言其面積之廣,非虛指,實(shí)為七十年代中國(guó)農(nóng)業(yè)集體化背景下,通過(guò)統(tǒng)一規(guī)劃、連片整田形成的規(guī)模化稻田景觀;“嫩綠”描繪秧苗初生的鮮亮色澤;“一片氈”運(yùn)用比喻的修辭手法,將剛移栽不久、面積廣闊的水稻秧苗比作一片毛氈?!耙黄睆?qiáng)調(diào)稻田的整體性和連貫性,形象地描繪出嫩綠色的秧苗平整、緊密地鋪展在大地上的樣子,如同毛氈般柔軟、均勻且富有質(zhì)感,生動(dòng)展現(xiàn)出規(guī)?;咎锞坝^的美感。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">6. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">點(diǎn)綴綠天紅數(shù)點(diǎn),遙看農(nóng)婦插秧田。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“綠天”指無(wú)垠稻田如碧空,“紅數(shù)點(diǎn)”為農(nóng)婦所著紅衣,于蒼翠中躍動(dòng),是詩(shī)中唯一具象人物,賦予畫面生命溫度。此句承襲王維“漠漠水田飛白鷺”之境,卻更重現(xiàn)實(shí)勞動(dòng)之美。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">7. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">行經(jīng)蘇錫過(guò)常丹,恍憶前游數(shù)往還。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“蘇錫”指蘇州、無(wú)錫,“常丹”為常州、丹陽(yáng),均為詩(shī)人早年任教之地,此句為時(shí)空折疊之筆,四十年光陰在車窗外一閃而過(guò),情感深沉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">8. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">四十年前情似昨,而今不覺(jué)鬚絲殘。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“須絲殘”指白發(fā)漸生。詩(shī)人以“情似昨”對(duì)“須絲殘”,在時(shí)間的張力中,完成對(duì)生命流逝的無(wú)聲詠嘆,是全詩(shī)最富哲思之句。</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:15px;">9. </b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">車行入夜抵金陵,燈炬珠連萬(wàn)顆明。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“金陵”即南京,1971年仍為華東重鎮(zhèn)?!盁艋鹬檫B”寫火車站與城市燈火如珠串連綿,非虛飾,實(shí)為當(dāng)時(shí)鐵路樞紐夜間照明的真實(shí)寫照,具工業(yè)時(shí)代之壯美。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">10. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">道是大橋宏偉景,連天萬(wàn)丈彩虹橫。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“大橋”指南京長(zhǎng)江大橋,1968年通車,為當(dāng)時(shí)中國(guó)最長(zhǎng)公路與鐵路的兩用橋。“彩虹橫”非比喻,乃橋上鐵路與公路層疊、燈光交映之實(shí)景,詩(shī)人以“萬(wàn)丈”極言其雄偉,是新中國(guó)建設(shè)成就的詩(shī)性禮贊。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">11. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">徐州轉(zhuǎn)軌向西行,隴海途中曙色明。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“隴?!奔措]海鐵路,徐州為東西樞紐,換向后西行入豫?!笆锷鳌奔葘懤杳髌茣?,亦隱喻時(shí)代微光。1971年隴海線已全線電氣化改造,此句為鐵路現(xiàn)代化進(jìn)程的詩(shī)意見(jiàn)證。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">12. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">北地風(fēng)光殊壯闊,平疇四野望無(wú)垠。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“北地”指豫東、皖北平原,與江南水鄉(xiāng)形成地貌對(duì)比?!捌疆?四野”化用陶淵明“平疇交遠(yuǎn)風(fēng)”,但更顯機(jī)械耕作后的整齊田疇,是集體化農(nóng)業(yè)的視覺(jué)呈現(xiàn)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">13. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">鄭卅西去入山區(qū),山與江南景色殊。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“鄭州”為鄭州舊稱,西行即入秦嶺余脈?!熬吧狻比贮c(diǎn)出地理分界——淮河以北,植被稀疏,土色蒼黃,與江南蔥蘢判若兩界。此句為自然地理的詩(shī)性分水嶺。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">14. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">一片莽蒼黃土覆,崗巒平衍樹(shù)稀疏。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“黃土覆”直指黃土高原東緣,“平衍”形容丘陵緩坡,“樹(shù)稀疏”為生態(tài)脆弱之寫照。此句非僅寫景,亦暗含對(duì)水土流失的無(wú)聲憂思,是生態(tài)詩(shī)學(xué)的早期萌芽。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">15. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">驅(qū)車經(jīng)過(guò)首陽(yáng)山,昔日夷齊住此間。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“首陽(yáng)山”位于河南偃師,為伯夷、叔齊采薇餓死之地?!拔羧铡倍郑瑢v史典故嵌入現(xiàn)實(shí)旅途,形成時(shí)空對(duì)位,為全詩(shī)最重之文化錨點(diǎn)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">16. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">薇蕨而今成麥菽,滿山周粟儘加餐。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“薇蕨”為夷齊所食野菜,“麥菽”即小麥與豆類,象征現(xiàn)代糧食?!爸芩诒M加餐”反用典故:昔日恥食周粟,今則飽食周糧。此句以冷峻筆觸,揭示傳統(tǒng)氣節(jié)在集體化時(shí)代中的消解與重構(gòu)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">17. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">山間彌望盡梯田,遠(yuǎn)近高低各井然。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“梯田”為六十年代中期至七十年代末“農(nóng)業(yè)學(xué)大寨”運(yùn)動(dòng)中最具代表性的農(nóng)田建設(shè)工程之一,非自然地貌,乃人力改造山地之成果?!熬弧倍?,既寫布局規(guī)整,亦暗含對(duì)“人定勝天”意識(shí)形態(tài)的無(wú)言認(rèn)同。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">18. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">人定勝天奇跡著,漫山榛莽變糧棉。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“人定勝天”為文革時(shí)期核心政治口號(hào),強(qiáng)調(diào)人力壓倒自然?!伴幻ё兗Z棉”直寫荒山變良田,是時(shí)代標(biāo)語(yǔ)的詩(shī)化轉(zhuǎn)譯。此句非歌功頌德,而是以客觀記錄呈現(xiàn)歷史語(yǔ)境,具文獻(xiàn)價(jià)值。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">19. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">漢中盆地似江南,山色青青天蔚藍(lán)。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“漢中盆地”為秦嶺以南、嘉陵江流域,氣候濕潤(rùn),自古稻作發(fā)達(dá)?!八平稀狈强鋸垼呤甏鷿h中水田密布、柳樹(shù)成行,確有“小江南”之稱。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">20. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">綠樹(shù)森森花燦燦,水田漠漠柳鬖鬖。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“柳鬖鬖”典出黃庭堅(jiān),形容柳枝柔長(zhǎng)垂拂之態(tài)?!八锬睂懙纠藷o(wú)邊,“柳鬖鬖”則點(diǎn)染水岸,二者交織,構(gòu)成漢中春日最典型意象。此句為全詩(shī)最富畫意之筆。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">21. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">秦嶺盤旋路幾彎,蜿蜒鐵軌若龍?bào)础?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“秦嶺盤旋”寫寶成鐵路穿越秦嶺的展線工程,為世界鐵路奇觀?!褒?bào)础庇麒F軌如巨龍盤繞山腰,既寫形態(tài)之奇,亦顯工程之艱,是技術(shù)與自然對(duì)話的史詩(shī)性意象。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">22. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">憑窗回望驚奇景,燈炬如環(huán)首尾銜。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“燈炬如環(huán)”寫列車穿行隧道群時(shí),車燈在黑暗中連成光環(huán),首尾相銜,如星鏈流轉(zhuǎn)。此為七十年代寶成鐵路隧道照明的真實(shí)寫照,詩(shī)人以“驚奇景”表達(dá)對(duì)現(xiàn)代工程的震撼。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">23. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">巴山峻嶺勢(shì)嶔崎,車人山間眼欲迷。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“巴山”指大巴山脈,為川陜交界險(xiǎn)地?!把塾浴比?,極言山勢(shì)重疊、云霧繚繞、隧道頻出,令人目眩神搖,是旅途生理體驗(yàn)的精準(zhǔn)捕捉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">24. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">遠(yuǎn)岫煙雲(yún)如束帶,近巖嵐翠欲沾衣。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“束帶”喻云霧纏繞山腰,“嵐翠欲沾衣”化用王維“山路元無(wú)雨,空翠濕人衣”,但更顯濕重之感。此句以通感手法,將視覺(jué)之翠轉(zhuǎn)化為觸覺(jué)之潤(rùn),是古典詩(shī)境的現(xiàn)代延續(xù)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">25. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">廣元南下萬(wàn)山叢,鑿壁穿崖數(shù)百重。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“廣元”為寶成鐵路關(guān)鍵節(jié)點(diǎn),南下即入劍門關(guān)險(xiǎn)區(qū)?!拌彵诖┭聰?shù)百重”非夸張,實(shí)指寶成線穿越秦巴山區(qū),隧道、橋梁、明洞合計(jì)逾百處,為世界鐵路工程奇跡。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">26. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">眨眼車中分晝夜,飛輪出入洞天中。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“洞天”非道教仙境,乃詩(shī)人對(duì)鐵路隧道的詩(shī)意命名。“眨眼分晝夜”寫隧道內(nèi)黑暗與洞外光明瞬間交替,飛輪疾馳,如穿行陰陽(yáng)之界。此句為全詩(shī)最富哲思與想象力之句。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">27. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">行過(guò)山地入平原,四境崖高中似盆。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“平原”即成都平原,“四境崖高”精準(zhǔn)描述四川盆地“四周高山、中間低平”之地貌?!八婆琛睘榈乩韺W(xué)“盆地”之詩(shī)化表達(dá),是自然地理的詩(shī)意定格。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:15px;">28. </span><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">竹樹(shù)水田相襯映,桑麻雞犬自成村。?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">“竹樹(shù)”“水田”為川西典型生態(tài),“桑麻”指蠶桑與麻類種植,為傳統(tǒng)農(nóng)桑經(jīng)濟(jì)?!半u犬自成村”化用陶淵明“雞犬相聞”,但“自成”二字更顯自足、寧?kù)o、未受侵?jǐn)_的田園秩序,為全詩(shī)終章之理想圖景。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;"><span class="ql-cursor">?</span></span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:15px;">《赴成都道中》作者簡(jiǎn)介:</b></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;">王退齋(1906—2003),江蘇泰州人,原名王均,字治平,晚號(hào)退齋。他自幼聰穎,16歲時(shí)以《詠春筍》一詩(shī)獲得柳亞子的贊賞。1929年,他畢業(yè)于江蘇教育學(xué)院教育系,此后長(zhǎng)期從事教育工作逾30年。78歲時(shí),他受聘為上海市文史研究館館員,并曾擔(dān)任中華詩(shī)詞學(xué)會(huì)理事,積極參與全國(guó)性詩(shī)詞活動(dòng),致力于弘揚(yáng)中華詩(shī)詞文化。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:15px;"><span class="ql-cursor">?</span></span></p> <p class="ql-block" style="text-align:right;"><span style="font-size:15px;"> 丙午年正月初五,落筆于多倫多</span></p>