亚拍区欧拍区自拍区|日本强奸久久天堂色网站|午夜羞羞福利视频|你懂得福利影院|国产超级Avav无码成人|超碰免费人人成人色综合|欧美岛国一二三区|黄片欧美亚洲第一|人妻精品免费成人片在线|免费黄色片不日本

永豐方言這樣說

風(fēng)吹過

<p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  鄉(xiāng)音是一首歌。每當(dāng)在異地遇到老鄉(xiāng),我們會(huì)因口音相同而倍感親切;每當(dāng)與親友電話聊天,我們會(huì)情不自禁地拉起家常;每當(dāng)踏上老家故土,我們仿佛又回到了童年時(shí)代。每一刻,歲月之河都在指間流淌,鄉(xiāng)音則如潺潺流水之聲,穿越時(shí)空,經(jīng)久不息。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">一、方言使用現(xiàn)狀</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 近幾十年來,隨著經(jīng)濟(jì)社會(huì)的快速發(fā)展,農(nóng)村與城市、內(nèi)陸與沿海之間的交往聯(lián)系十分密切,人口遷移、外出務(wù)工、進(jìn)城讀書等現(xiàn)象非常普遍。以前熱熱鬧鬧的村莊,現(xiàn)在變得越來越寧?kù)o,甚至有點(diǎn)冷寂蕭條。如今,農(nóng)村常駐人口日益減少,越來越多的青壯年及大學(xué)生常年在外。村里能見到的絕大多數(shù)是中老年人以及留守兒童。年長(zhǎng)者之間的口頭語(yǔ)言尚以本地方言為主,但講普通話也司空見慣。九零后、零零后及一零后所受語(yǔ)言教育則是清一色的普通話。父母與兒女、祖輩與孫輩之間的對(duì)話語(yǔ)言基本上是普通話。特別是隨著QQ、微信、智能手機(jī)、自媒體的興起,人們之間面對(duì)面的口頭交流越來越少。只有逢年過節(jié)、置辦酒席等特殊時(shí)期,村里的男女老少和外出的村民才會(huì)相對(duì)集中,口語(yǔ)方言才會(huì)重新拾起。長(zhǎng)此以往,可以預(yù)見,老家方言將逐漸被擱置、被淡忘,變得陌生、遙遠(yuǎn)。今后出生的人將很難聽懂口頭土話,更不用說表達(dá)使用了。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 鑒于此,本文以鹿岡、沿陂、潭城、坑田、佐龍、八江、古縣、七都、恩江等相鄰鄉(xiāng)鎮(zhèn)方言為研究對(duì)象,嘗試整理記錄一些祖祖輩輩流傳至今的永豐方言,對(duì)其內(nèi)在規(guī)律進(jìn)行探討總結(jié),以期為說好家鄉(xiāng)話、傳承本土方言盡一點(diǎn)綿薄之力。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">二、主要規(guī)律特點(diǎn)</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 一方水土養(yǎng)一方人。鹿岡、沿陂、潭城等鄉(xiāng)鎮(zhèn)地處贛中,林木茂盛、水系豐富,村村相連、路路相通,乃宜居宜游的美麗鄉(xiāng)村。這里屬于傳統(tǒng)俗稱的下永豐,地勢(shì)平坦,民風(fēng)純樸。人們說著極其相似的方言,口音濃厚且獨(dú)特,與上永豐的方言區(qū)別明顯。經(jīng)過幾百年的融合發(fā)展,這幾個(gè)鄉(xiāng)鎮(zhèn)的方言雖然吸收了隔壁縣、鄉(xiāng)的語(yǔ)言元素和普通話用詞,但在語(yǔ)音、語(yǔ)法、詞匯等方面依舊富有個(gè)性,辨識(shí)度高。換言之,其內(nèi)核本質(zhì)始終不變,地域性特征仍然保留。由于一些方言沒有對(duì)應(yīng)的漢字,或者有對(duì)應(yīng)漢字但發(fā)音特殊,本文只能用相近拼音或模擬音節(jié)“寫”出來,僅供發(fā)音參考。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(一)發(fā)音規(guī)律</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  1.沒有卷舌音、翹舌音</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> zh、ch、sh讀成z、c、s,例如:榨(zha→za),桌(zhuo→zuo),炒(chao→cao),春(chun→cun),師(shi→si),瘦(shou→sou)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  r音一般讀l音,如:日(ri→li)、擾(rao→lao)、如(ru→lu);“任、仁、忍、人、認(rèn)”均讀lin;“榮、容”讀leng。有時(shí)讀y音,如:熱(re→ye)、染(ran→yan)、讓(rang→yong)、融(rong→yong)、仍(reng→yeng)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  2.鼻音前移</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 后鼻音改為前鼻音發(fā)音。如:冰(bing→bin)、層(ceng→cen)、等(deng→den)、京(jing→jin)、齡(ling→lin)、能(neng→nen)、蘋(ping→pin)、情(qing→qin)、星(xing→xin)、英(ying→yin)、曾(zeng→zen)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  3.韻母變化</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 純韻母ai、an、ao、en、ou加ng音(ng類似讀“嗯”),其中ai讀ng'ai,如:矮、艾,或讀ng'uai,如:愛;an讀ng'uan,如:安、暗、岸;ao讀ng'ao,如:凹、傲、澳;en讀ng'ien,如:恩;ou讀ng'iou,如:歐、藕、嘔。an在g后面讀uan,如:感、趕、稈、干、贛。有時(shí)a讀ai,如:襪、挖、八,或ai讀a,如:百。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  ong變成eng(發(fā)ng音),如:從、聰、懂、凍、功、工、空、孔、籠、農(nóng)、童、通、送、宋、永、用、粽、總;iong也讀ieng,如:窮、熊、胸、雄,或讀iang,如:兄。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  ing音常讀成iang音,如:丙(biang)、叮(diang)、命(miang)、平(piang)、聽(tiang),再如:餅、釘、精、明、請(qǐng)、廳、姓,或讀成ang音,如:影、贏、螢。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  eng在一些k、l、p后讀ang,如:坑、冷、彭;在一些sh后也讀ang,如:生、甥、牲。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  ang音讀成ong音,如:榜(bong)、防(fong)、莽(mong)、乓(pong)、望(wong),再如:幫、綁、擋、檔、房、方、岡、港、杭、行、康、抗、狼、廊、胖、楊、陽(yáng)、王、忘。ang在i后也讀成ong,如:醬(jiong)、槍(qiong),再如:姜、獎(jiǎng)、強(qiáng)、搶、疆、將。uang簡(jiǎn)化為ong,如:裝、莊、雙、霜、床、窗。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  e音讀a音,如:冊(cè)、隔、格、客、也、夜、野、爺;讀o音,如:各(go)、河(ho)、殼(ko),再如:哥、個(gè)、歌、可、課、科、么;讀ei音,如:測(cè)(cei)、克(kei)、塞(sei),再如:得、側(cè)、革、刻、色、特;讀ng'o音,如:餓、鵝、鱷;讀uo音,如:割、鴿、合、盒、樂。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  ei在聲母b、f、m、p、w后面讀i,如:背、輩、飛、眉、陪、為。ui中的“ei”音也弱讀為“i”音,如:貴、桂、規(guī)、柜、龜、虧。ü讀i,如:旅、女、娶、徐、需、圩、余、雨、芋。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  4.聲母變化</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 部分yan音讀成ng’an,如:眼、顏;ya音讀成ng’a,如:牙、芽,或讀ng’ai,如:壓、崖。wo、wai、yan有時(shí)分別讀ng'o、ng’ai、ng’an,如:我、外、晏。b音可讀p音,如:部、步、爆、雹、鼻、別、敗。c音常讀成t音,如:除、處、初、廚、觸;有時(shí)讀d,如:湊。d音常讀成t音,如:但、弟、地、敵、笛、第。部分die音發(fā)tie音,如:碟、疊、蝶。h音常讀成f音,如:婚、火、湖、虎、壺、花、華、懷、壞、皇、荒、謊;讀w音,如:換、還、歡、鑊、糊、話。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  chuan讀tuan,如:川、竄、傳。jiu讀qiu,如:舅、舊、就。li念di,如:梨、李、力、立、禮、歷、厘、厲、璃。liu讀diu,如:劉、留、流、六、柳;liao、lian中的l也常讀d,如:廖、料、連、蓮。shu讀fu,如:叔、書、樹、熟、鼠。shi讀xi,如:是、市、濕、實(shí)。tao可讀hao,如:桃、討。zhi讀ji,如:只、紙、指,或讀qi,如:直、植、侄。有些zi讀si,如:自、字。zhu讀du,如:豬、竹、煮、珠、祝、燭,唯獨(dú)“住、柱、助”三個(gè)讀tu。zhuan、zuan讀duan,如:磚、轉(zhuǎn)、專。zui讀cui,如:罪。zuo讀cuo,如:坐、座、昨。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  5.聲母、韻母同時(shí)變化</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> bei讀pi,如:倍、被、備。chou讀qiu,如:抽、丑、愁、臭、仇。chi讀ta,如:尺、赤。jiao讀gao,如:教、交、較、覺、膠、跤。jia讀ga,如:家、加、假、價(jià)、嫁、架。jie讀gai,如:解、界、街、戒、階。ju讀qiu,如:局、菊。xia讀ha,如:嚇、下、蝦、廈,或讀hai,如:狹、峽、瞎。xian讀han,如:咸、閑、銜。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  cheng、ceng、chen、cen讀qin,如:陳、沉、塵、成、城、程、誠(chéng)、承、懲、秤。chong讀teng,如:重、沖、充、蟲、囪。dong讀teng,如:洞、動(dòng)。gong讀jeng,如:供、龔。hong讀feng,如:紅、洪、哄。zhong讀成deng,如:中、種、鐘、忠、腫,有些讀teng,如:重。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  如上,ang發(fā)ong音,韻母同時(shí)變化。cang、chang讀tong,如:倉(cāng)、蒼、唱、長(zhǎng)、昌、場(chǎng)、廠、腸;tang讀hong,如:堂、湯、糖、塘;zhang讀dong,如:張、長(zhǎng)、掌、章、漲、樟、帳、賬,有些讀tong,如:杖、丈;jiang讀xiong,如:匠,或讀gong,如:江、講、降;shang讀xiong,如:上、商、傷、裳。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  h音發(fā)w音,韻母同時(shí)變化,如:滑(wai)、黃(wong)、簧(wong)、禾(wo)、橫(wang)、喚(wai)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  sh音常讀為x音,韻母同時(shí)變化。上述shang即如此。shan→xian,如:扇、鱔、膳;shao→xiao,如:燒、少、稍;sheng、shen→xin,如:升、繩、身、深、神、伸、申、嬸;sheng讀yang,如:剩、勝;she→xia,如:社、蛇、射、舍、賒,或讀xie,如:設(shè)、舌;shi→xia,如:石;shou→xiu,如:手、守、收、壽、首、受。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  shui讀fu,如:水、稅。sui讀xi,如:歲、隨、髓?!八?、她、它”均讀gei。teng讀hen,如:藤。zhao讀dou,如:照、招。zhe讀dei,如:浙、折、哲。zheng讀jin,如:正、證、政、蒸。zhou讀jiu,如:晝、帚、州、周。zui可讀ji,如:嘴、醉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  6.重疊音節(jié)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 前音讀第一聲,后音讀第四聲,如:呀亞(爺爺)、巴壩(爸爸)、波簸(雞蛋)、撈烙(總是)。教嬰幼兒說話時(shí)也經(jīng)常使用重疊音,如:掐?。ǔ裕⒘锪ㄈ猓?、毛冒(帽)、該蓋(街)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  7.聲調(diào)變化</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 變調(diào)現(xiàn)象多,例如:變、帶、兔、太、汽、票、橋、線、跳、灶等,一般讀第一聲;飯、路、利、汗、漢、冒、帽等,一般讀第二聲;人稱代詞“我、你、他、她、它”,讀第二聲。很多音調(diào)屬于約定俗成、口口相傳,如:一、北、谷、雪、發(fā)、鐵、屋(平而短促)。通過不同聲調(diào)來區(qū)分含義、詞性、語(yǔ)氣,如:jin是(總是,第三、一聲)、jin xi(故意,均第一聲);腳車嘚(自行車,車為第一聲)、車水(用水桶等工具取水,車為第二聲)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  8.特有發(fā)音</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 發(fā)音附加音節(jié),出現(xiàn)異化。en讀成ien,如:根、跟、更、耕、羹、肯、懇。ou讀成iou,如:口、扣、摳、狗、夠、溝、后、猴、喉?!邦^、偷、豆”均讀hiou。附加ng音,如:魚(ng'ei)、腌(ng'ao)、硬(ng'ang)。上述韻母ong音似eng,但聽起來更像ng,發(fā)音很特別,如:公。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  tia音,如:踢、提。bia音,如:壁。dia音,如:爹、櫟。lia音,如:惹。diang音,如:領(lǐng)、嶺、零。diong音,如:兩、梁、量、良、糧、涼。hui讀fi,如:回、輝、惠、灰、會(huì)、匯、悔、恢。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  go音,如:角。ho音,如:學(xué)、ho細(xì)人(背小孩)。xio音,如:xio人(騙人)、xio嘚(勺子)、削(xio)皮。jio音,如:腳。yio音,如:約、岳。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  關(guān)于uai音,普通話有chuai、guai、huai、kuai、shuai。永豐方言中,該、鈣也是guai音,海、害是huai音,開、楷是kuai音。另外還有buai 、cuai、duai、muai、tuai、zuai音,如:buai飯(做飯)、buai手機(jī)(玩手機(jī))、妹(muai)嘚(妹妹)、發(fā)zuai(發(fā)瘟),再如:菜、戴、臺(tái)、胎、再。有些聲母也跟著改變,如:代、貸(均讀tuai)、袋(huai)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> ?。?lt;/span><b style="font-size: 20px;">二)用語(yǔ)特點(diǎn)</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  1.助詞、副詞用法</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> “的”字用“個(gè)”(go音)代替,如:甜個(gè)、短個(gè)、你個(gè)老兄(你的哥哥)。疑問句結(jié)尾用“么”(mo音),不用“嗎”,如:好玩么?用單個(gè)字“冇”(mao音),如:作業(yè)交了冇?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  “嘚、子、里(di音)、哩”用作物體、動(dòng)物、人名、稱呼等名詞的后綴,一般為使用習(xí)慣,無(wú)實(shí)質(zhì)含義,如:燕嘚(燕子)、叔嘚(叔父)、小英嘚(小英)、糖子(糖果)、芋子(芋頭)、邊里(邊上)、背里(背面)、葉哩(葉子)、帳哩(帳子)。其中,“嘚”使用最廣泛。哩,另同“了”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  2.音、義不一致</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 同義不同音。對(duì)于表示復(fù)數(shù)的“們”,第一人稱用da,其他人稱都用ji,如:我da(我們)、你ji(你們)、佢 ji(他們、她們、它們)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 同音不同義。da表示“條、個(gè)、塊、輛、只”等各種數(shù)量意思,如:一da羊(一只羊)、六da月餅(六塊月餅)、十da牛(十頭牛)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  3.吃喝不分</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 一律用“吃”(讀qia,類似“恰”音),如:吃飯、吃肉、吃水、吃湯、吃酒、吃醉、吃煙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 吃落,指“有口福”;吃價(jià)、吃香,指“優(yōu)秀、受歡迎”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  4.一詞多義</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 打,“放”的意思,如:打雷公(打雷)、打爆筒(放鞭炮);“制作”,如:打家具;其他意思,如:打糊話(亂說話)、打夜作(晚上不休息)。dang(第三聲),指“拔毛、清理”,如:dang雞、dang病(治?。?。著(duo音),如:著衣裳(穿衣服)、著哩蘋果(長(zhǎng)了蘋果)、著力(用力);著(tuo音),如:點(diǎn)著。guang(第二聲),指“莖、桿、樹干”。幾,指“什么、多少”,如:幾多;指“多么”,如:幾好。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  5.特殊表達(dá)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 雌性家禽牲畜用“婆”,如:雞婆、狗婆;雄性家禽用“公”,如:鴨公、鵝公;雄性牲畜用“牯”,如:豬牯、貓牯、牛牯。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  “腦”代表一截物體或物體的一頭,如:菜腦(菜頭)、腳指腦(腳指頭)、煙腦(煙頭)、磚腦(磚頭)。鼓,代表凸出物,如:石腦鼓(石頭)、拳腦鼓(拳頭)、鐵腦鼓(膝蓋)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  在動(dòng)詞后面用mong,表動(dòng)作發(fā)生或完成,相當(dāng)于“了、掉、完”,如:累mong一年(累了一年)、搶mong兩個(gè)紅包(搶了兩個(gè)紅包)、搶mong哩(搶掉了)、死m(xù)ong哩(死掉了)、演mong哩(演完了)。用da表“一下”,如:?jiǎn)杁a(問一下)。用“殺(sai)”,意思是“極了、到頂”,如:笑殺哩。用dang,意思是“好”,如:開dang證明。常用“跟”表示“為、和”,用“回”代替“次”,如:“跟快遞哥點(diǎn)贊”、“上回去哩吉安跟贛州”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  其他習(xí)慣表達(dá),如:地下(地上)、跳起(起床)、把家(持家)、扤飯(做飯)、落雨(下雨)、落雪(下雪)、氣多(嘮叨)、梳腦(梳頭)、行路(走路)、行親(走親)、做屋(做房)、嶺上(山上)、鎖匙(鑰匙)、番薯(南瓜)、爬甲(螃蟹),腳魚(甲魚)、眼滴(眼淚)、水鞋底(鞋墊)、困覺(睡覺)、粘夢(mèng)(做夢(mèng))、弦上(邊上)、話事(說話)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">三、常用字、詞、句</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 下面收集列舉了一些生活中常見的字、詞、句,它們與普通話的發(fā)音、表達(dá)均差別較大。列舉字、詞時(shí),左邊是方言或方言的拼音,右邊是對(duì)應(yīng)的普通話,括號(hào)里為方言發(fā)音。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(一)名詞</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  1.稱呼類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 婆婆-奶奶,丈(tong)婆-丈母娘,外公(ng'ai geng),公婆-夫妻,咿呀-媽媽,爺(ya),大(hai)爸-大伯,大jia-大媽,叔(xiu)叔,舅媽(qiu mong),細(xì)人(lin)/細(xì)嘚/伢(ng'a)嘚-小孩,佬da-年長(zhǎng)男人,婆da-年長(zhǎng)婦女,相(xiong)人-婦女,崽女-兒女,侄(qi)子-侄子,新人-新娘,新婦-媳婦,姑丈(tong)-女婿,姐(ji)姐,老弟(ti)-弟弟,親tao-親戚,生客(sang ka),后(hiou)生-青年,歐陽(yáng)(ng'iou yong)修</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  2.生活用品類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 衣裳(xiong)/衫嘚-衣服,衫袖(jiu),粘肉(liu)衣-內(nèi)衣,布lan-棉襖,鞋( hai),洗面巾-毛巾,杯(bi)嘚,面椅-睡椅,枕(jin)腦-枕頭,被(pi)窩-被子,毛絮-棉絮,腦梳(si)-梳子,圈箍皮嘚-橡皮筋,插座(cai cuo),電(tian)泡嘚-燈泡,繩(xin)嘚,紙(ji)哩,墨汁(mei ji ),ten嘚-手鐲,頸(jiang)箍-項(xiàng)圈,蠟燭(lai du)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  3.工具類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 鐵錘(tu),鋤頭(jio hiou),毛鐮(dian)-柴刀,翹鏟-鐵鍬,籃盤(puan)-土箕,水桶(fu teng),ng嘚/han嘚-小缸,jiang-中缸,pang-大缸,針(jin),尺(ta)嘚,鋸(gei),膠(gao)水,釘(diang)嘚,竹竿(du gao),轎車(qiao ta),輪船(xuan),電動(dòng)(teng)車,氣筒(teng),衣架(ga)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  4.與房子有關(guān)的</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 屋里(di)-家里,間(gan)嘚-雜物間,祠堂(si hong),正廳(jin tiang),上房(xiong fong),灶下(ha)-廚房,鑊(wo)-鍋,抹(mo)布,掃帚(jiu),櫥(tu),抽(qiu)屜,車(ta)庫(kù),陽(yáng)臺(tái)(tuai),地(ti)板,紗窗(sa cong),門衛(wèi)(wi)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  5.與時(shí)間有關(guān)的</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 今日(li),昨(cuo)日,向(xiong)前日-大前天,早間-早上,上晝(jiu)-上午,下晝-下午,晏(ng'an)晝/晝間-午間,日升(xin)-白天,晡升/夜(ya)晡-夜晚,dian嘚-現(xiàn)在,先間-剛才,打頭-起初,背(bi)里-后來,初六(tu diu),立冬(di deng),清明(qiang miang),熱(ye)天,冷(lang)天,正月(dang ng'ue),舊(qiu)年-去年,周歲(jiu xi),細(xì)間哩-小時(shí)候</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  6.與地點(diǎn)有關(guān)的</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 南昌(tong),杭州(hong jiu),永(yeng)豐,樂安(luo ng'uan),dian腦-里頭,東(deng)面,中(deng)間,壁(bia)里-里邊,旁(wang)邊,鄉(xiāng)鎮(zhèn)(xiong jin),鹿岡(gong),沿陂(yuan bi),潭城(qin),坑(kang)田,佐龍(dieng),八江(bai gong),古縣(xuan),七都(du),恩(ng'en)江古城</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  7.與人體有關(guān)的</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 身(xin)體,腦殼(ko)-頭,面、面皮-臉,眉(mi)毛,眼珠(ng'an du)-眼睛,嘴(ji),舌(xie)里-舌頭,牙齒(ng'a qi),肩腦鼓-肩,手指(xiu ji)腦-手指,腳(jio)爪-腳趾甲,腸(tong)嘚,夾(gai)毛-腋毛,鼻(pi)淋-鼻涕,哭xin-愛哭的人,筒內(nèi)(teng nen)/心內(nèi)-心里</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  8.食物類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 豬肉(du liu),精(jiang)肉-瘦肉,白菜(pa cuai),ng菜-空心菜,葫(fu)嘚,辣(lai)子-辣椒,豆(hiou)腐,薯(fu)嘚-紅薯,芋子糊(wu),包黍(xiu)-玉米,蔗梗(za guang)-甘蔗,雪梨(di),柑(guan)嘚-桔子,桃(hao)嘚,楊梅(yong mi),香(xiong)圓-柚子,花生(fua sen),竹筍(du xin),圪(ga)圪 /波波-雞蛋,湯(hong)粉,酸酒-米醋,霉魚(mi ng'ei),麻糍(si),蛋(tan)糕,糧食(diong xi)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  9.動(dòng)植物類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 頭牲(sang)-家禽牲畜,鴨(ng'a)嘚,蝴蝶(fu tie),空甲(keng gai)-蜻蜓,翼甲-翅膀,蚊(men)子,sei婆-虱子,喳嘚-蟬,檐烏佬-蝙蝠,cai婆-蟑螂,老虎(fu),老鼠(fu)嘚,狗(giou)牯-公狗,貓(miao)嘚,蛇(xia),蝦(ha)子,奸鳥(gan diao)嘚-麻雀,鯇(wan)嘚-草魚,鯉(di)嘚,大(hai)腦-雄魚,鲗(zei)魚-鯽魚,鰱(dian)嘚,毛鱔(xian)-黃鱔,黃(wong)鰍-泥鰍,蛤(han)蟆-青蛙,老蛤(guo)-田雞,烙/辣嘚-毛毛蟲,土蚯-蚯蚓,杉樹(sa fu),樟(dong)樹,木子-油茶果</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  10.其他名詞</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 日(li)頭-太陽(yáng),月光(gong)-月亮,guai lai-臟物,灰塵(fi qin),名字(miang si),學(xué)堂(ho tong),校長(zhǎng)(hao dong),廣場(chǎng)(gong tong)舞,藥(yio),丸(yuan)嘚-藥,票嘚-錢,殼嘚-硬幣,國(guó)(gui)慶,微(wi)信,流(diu)量,網(wǎng)(wong)店</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(二)動(dòng)詞</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  1.生產(chǎn)類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 操田-犁田,栽禾(wo)-插秧,yan肥(fi)-施肥,割(guo)禾-割稻子,曬(sa)谷,guai米-碾米,作田-種田,作菜-種菜,干塘(guan hong)-放掉水,作干-少雨缺水,剁柴(sai)-砍柴,眏(yang)牛-放牛,zei草-拔草</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  2.生活類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 烤(gao)酒-釀酒,篩(sai)酒-倒酒,啜(tuo)酒,喚(wai)客-叫客人來,扤(wu)菜-做菜,ca菜-擇菜,掇(duo)菜-端菜,攲(qie)菜-夾菜,舀飯-盛飯,飫(yi)飯-喂飯,供(jeng)飯,供雞-養(yǎng)雞,鼓粽(zeng)-包粽子,die瓜嘚-生醋拌瓜,屙(wo)尿-拉尿,綻(dan)扣(kiou)子-縫扣子,根(gien)鞋-系鞋帶,聽話(tiang wa),話老婆-找老婆,做事(zi si),tou天-聊天,佮伙(guo fuo)-合伙,上火(fuo),斗鬧/講口(gong kiou)-吵口,口干-口渴,膈(gei)人-擔(dān)心,習(xí)得(dei)-懂得,曉得-知道,發(fā)滾-發(fā)燙,燒(xiao)手/烙(luo)手-燙手,泄肚-拉肚子,作脾氣-鬧脾氣,tong/hong口-漱口,剃腦-理發(fā),bi嘴-親嘴,懷(wai)細(xì)人-懷孕,打tin-打盹,困著(kuo tuo)-睡著,還賬(wan dong),收費(fèi)(xiu fi),cao雨(yi)-淋雨,掙(can)票嘚-掙錢,演文-拘謹(jǐn)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  3.動(dòng)作類</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 坐(cuo),抬(duai),跺(dun)腳,遮(da)火-烤火,撐(qiang)傘,畀(bai)東西-給東西,摘(za),掟(diang)-扔,斢(tiao)-換,bang-拉,teng-推,tiao-晃,xieng/deng-撞,liong-抖,跍(gu)-蹲,lao-看,壓(za/ng'ai),捉?。▃uo tu)-抓住,cen住-按住,捏(nen)緊,短(dun)車-攔車,jiu緊-擰緊,脫色(huo sei),拗(ng'ao)脫-折斷,捧(beng),hao起來-仰起來,偋開(bang kuai)-藏住,qin事-找事,落來-下來,xia-扛,ho-背,菢(pao)-孵,界(gai)出來-溢出來,較(gao)da-試一下,晏到-晚到,轉(zhuǎn)去(duan qie)-回去</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  4.文娛等其他</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 讀書(tu fu),上課(xiong ko),聽寫(tiang xia),當(dāng)街(dong gai)-上街,健(qian)身,滑(wai)冰,玩(wai),借(jia),lie/piao-玩,唱歌(tong go),刷(suo)抖音,養(yǎng)(yong)狗,看電視(kuan tian si),喜歡(wuan),節(jié)?。╯ang),天光-天亮,ya雷婆-閃電,戴(duai)口罩,隔(ga)離,不是(xi),吞(hen),咬(ng'ai),嚼(qiao),ng'an腳-硌腳,跌鼓-丟臉,勞煩(wan)-謝謝</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(三)形容詞</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 長(zhǎng)(tong)-高,壯(zong)-胖,mang-長(zhǎng),lang-短,大(hai),細(xì)-小,輕(qiang),熊(xieng)-丑,奸-精明,xia xin/xia gao-勤勞,老zai-老練,sai qiang-利索,pie tuo-爽快,活溜(fuo diu)/活tao-靈活,直(qi)tao-直率,橫(wang)bang-不講理,揪韌(lin)-固執(zhí),邋遢(lai dai),醒個(gè)(xiang go)-活的,lia-臟,ya光-亮眼、閃光,腥(xiang),淡(tan),青(qiang),綠(diu),快-鋒利,美(mi)滿</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(四)副詞</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 蠻-很,快嘀-快點(diǎn),老老-經(jīng)常,kuai lai-到處,足夠(jiu giou),冇(mao),不著(tuo)-不用,啻(ta)怕-恐怕、也許,真(jin)噶/yin ji-很、非常,yeng lan/din men-仍然,hei個(gè)-正在,幾間-幾時(shí),man di-等會(huì),早就(qiu),一下嘚-一下子,好dang-好好,當(dāng)嘚-好像,慢慢哩-慢慢地</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(五)代詞、連詞</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 我da-我們,你ji-你們,佢(gei)-他、她、它,自家-自己,別(pie)人,nai-誰(shuí),啥(xia)個(gè)-什么,qiang long-怎樣,di long-這樣,go long-那樣,diu-這,go-那,di邊-這邊,guai邊-那邊,那里(nen di),哪(nao/nai),hei哪-在哪,打哪-從哪,不過(gu),因?yàn)椋╳i)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  </span><b style="font-size: 20px;">(六)數(shù)詞、量詞</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 一垛-一塊,兩件(diong qian),三百(ba),四lao-四種,ng粒(di)-五粒,六畝(miao),七zeng-七堆,八部(pu),九位(wi),十克(xi kei),第(ti)二,幾重(teng)-多重,一fu 嘚-很少,一xin gan-很多</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size: 20px;"> ?。ㄆ撸?duì)話示例</b></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">  1.--qin lao si,qia li fan mao?(陳老師,吃了飯沒有)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --qiu xian gan qia dei。(就剛才吃的)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 2.--ya bu wu xia go cuai?(晚上做什么菜)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --lai zi cao liu、jin bo bo、hiou go。(辣椒炒肉、蒸雞蛋、豆角)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 3.--di da jiu mo lai lie mo?(這個(gè)周末來玩么)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --tong nen din men yao ga ban,bu han dei。(廠里仍然要加班,不得閑)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 4.--lu gong deng ho hei nao?(鹿岡中學(xué)在哪)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --xiong hiou cun wang bian。(上頭村旁邊)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 5.--miang li wi luo yi。(明天會(huì)下雨)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --di qiu li,hai xi jin ga ye。(立秋了,還是非常熱)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 6.--tei pie guan xia?。ㄖx謝)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --bu tuo go long kei qi。(不用那么客氣)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 7.--gei go xi lin ji hai li?(她的小孩多大了)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --ha buan nian tu xiao ho。(下半年讀小學(xué))</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 8.--cuai xi tong qiang long hang?(菜市場(chǎng)怎么走)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --xiu ji dao hong fong pian。(手機(jī)導(dǎo)航方便)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 9.--ti ha man lia,xiu xi ha。(地面很臟,收拾下)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --mao xi gan,yi qi mong。(沒有時(shí)間,一直忙)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 10.--ng'o da ji gan fi qie?(我們什么時(shí)候回去)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --ji xia go,man di zuai wa。(急什么,等會(huì)再說)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 11.--ni ji fua da nao gu jie?(你計(jì)劃在哪過節(jié))</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> --ta pa xi tong po wu di。(可能是丈母娘家里)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">  </span><b style="font-size:20px;">四、結(jié)束語(yǔ)</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 地方方言是口頭交流的工具,也是地域文化的體現(xiàn)和載體。學(xué)好普通話,講好用好普通話固然十分重要。但作為贛語(yǔ)系的重要組成部分,永豐方言推動(dòng)了當(dāng)?shù)亟?jīng)濟(jì)社會(huì)的發(fā)展,促進(jìn)了語(yǔ)言文化的多樣性,因此不能夠也不應(yīng)該被忽視,更不能成為純粹的歷史記憶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 鄉(xiāng)音未改鬢毛催。人們常說鄉(xiāng)愁,鄉(xiāng)愁是什么呢,無(wú)非是山水、草木,是親人、伙伴,是從小聽到老的土話、鄉(xiāng)音。但愿永豐方言能夠繼續(xù)地地道道地說下去,常在耳畔縈繞。</span></p>