<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">說(shuō)起南陽(yáng)與古代先賢,就不得不提被譽(yù)為“詩(shī)仙”的唐代偉大詩(shī)人李白,耳熟能詳?shù)摹扒嗌綑M北郭,白水繞東城”,“昔在南陽(yáng)城,唯餐獨(dú)山蕨”,“南都信佳麗,武闕橫西關(guān)。白水真人居,萬(wàn)商羅鄽闤”,“朝涉白水源”,“白水弄素月”等等描寫南陽(yáng)的詩(shī)句均出自李白之筆。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">歷史上李白曾先后五次游訪南陽(yáng),在這里,他總共留下了十三首詩(shī)文,其中較為著名的有《游南陽(yáng)白水登石激作》、《南都行》、《憶崔郎中宗之游南陽(yáng)遺吾孔子琴撫之潸然感舊》、《游南陽(yáng)清泠泉》、《南陽(yáng)送客》和《送友人》等,從不同側(cè)面反映了南陽(yáng)物華天寶、人杰地靈的獨(dú)特魅力。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:20px;">01</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《游南陽(yáng)白水登石激作》唐.李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">朝涉白水源,暫與人俗疏。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">島嶼佳境色,江天涵清虛。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">目送去海云,心閑游川魚。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">長(zhǎng)歌盡落日,乘月歸田廬。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block">白水即白河,亦名淯水。石激,在南陽(yáng)城東三里,淯水環(huán)流,為一城之勝,可以御水患而障城郭。</p><p class="ql-block">詩(shī)中寫到:乘著朝陽(yáng),登涉白水河的源頭,可得片刻與人世俗事隔絕。江邊青山如島嶼,宛如仙境,水天一色,涵養(yǎng)清虛。眼光隨白云向海邊飄去,心就像魚兒在水中悠閑地游蕩。一直高歌到太陽(yáng)下山,身披潔白的月光回歸田舍。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px; color:rgb(237, 35, 8);">02</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px; color:rgb(237, 35, 8);">?</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《南都行》唐.李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">南都信佳麗,武闕橫西關(guān)。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">白水真人居,萬(wàn)商羅鄽闤。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">高樓對(duì)紫陌,甲第連青山。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">此地多英豪,邈然不可攀。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">陶朱與五羖,名播天壤間。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">麗華秀玉色,漢女嬌朱顏。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">清歌遏流云,艷舞有馀閑。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">遨游盛宛洛,冠蓋隨風(fēng)還。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">走馬紅陽(yáng)城,呼鷹白河灣。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">誰(shuí)識(shí)臥龍客,長(zhǎng)吟愁鬢斑。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block">東漢時(shí)劉秀定都洛陽(yáng),南陽(yáng)為南都。唐開元二十八年(公元740年),李白復(fù)游南陽(yáng)作此詩(shī)。詩(shī)歌前六句描繪了南陽(yáng)山川橫亙、商賈云集、樓高道闊、甲第連山的繁華市面景色。后六句描寫南陽(yáng)的杰出人物范蠡、諸葛亮,陰麗華、漢水神女等。接下來(lái)四句借情景交融來(lái)述寫南陽(yáng)勝景,讓人流連忘返。最后二句講述作者以諸葛亮自況感懷,自嘆沒有知己而因愁鬢斑。此詩(shī)雖寫東漢南陽(yáng)之美,主旨卻是講述對(duì)南陽(yáng)英雄豪杰的仰慕,他以臥龍自比,借以抒發(fā)壯志未酬、懷才不遇的悲憤。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:20px;">03</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《憶崔郎中宗之游南陽(yáng)遺吾孔子琴撫之潸然感舊》唐. 李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">昔在南陽(yáng)城,唯餐獨(dú)山蕨。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">憶與崔宗之,白水弄素月。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">時(shí)過(guò)菊潭上,縱酒無(wú)休歇。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">泛此黃金花,頹然清歌發(fā)。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一朝摧玉樹,生死殊飄忽。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">留我孔子琴,琴存人已歿。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">誰(shuí)傳廣陵散,但哭邙山骨。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">泉戶何時(shí)明,長(zhǎng)掃狐兔窟。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block">李白善于撫琴,齊國(guó)公左司郎中崔宗之曾贈(zèng)與李白一把古琴。后來(lái)崔宗之先李白而亡,此詩(shī)乃李白為悼念故友而作。詩(shī)文感人至深,讀罷不由得為之潸然淚下。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:20px;">04</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《游南陽(yáng)清泠泉》唐.李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">惜彼滿日暮,愛此寒泉清。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">西輝逐流水,蕩漾游子情。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">空歌望云月,曲盡長(zhǎng)松聲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清冷泉,見王琦注:“《一統(tǒng)志》豐山,在南陽(yáng)府東北三十里,下有泉,曰清冷泉?!?lt;/p><p class="ql-block">公元740年(唐玄宗開元二十八年)春,李白游覽南陽(yáng)清冷泉后,感于此處美景,于是寫下了這首清新俊逸、含蓄雋永的作品。詩(shī)中表現(xiàn)了詩(shī)人對(duì)清泠泉的喜愛,同時(shí)借落日余暉,松聲月色抒發(fā)了詩(shī)人的思鄉(xiāng)之情。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px; color:rgb(237, 35, 8);">05</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《南陽(yáng)送客》唐.李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">斗酒勿為薄,寸心貴不忘。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">坐惜故人去,偏令游子傷。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">離顏怨芳草,春思結(jié)垂楊。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">揮手再三別,臨岐空斷腸。 </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">《送友人》唐.李白</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">青山橫北郭,白水繞東城。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">此地一為別,孤蓬萬(wàn)里征。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">浮云游子意,落日故人情。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">揮手自茲去,蕭蕭班馬鳴。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block">崔宗之是李白在南陽(yáng)時(shí)偶然認(rèn)識(shí)的,并結(jié)為了摯友。公元734年春,李白陪同崔宗之返回洛陽(yáng),途經(jīng)南陽(yáng),與宗之話別?!赌详?yáng)送客》、《送友人》當(dāng)是這次話別之作,其中《送友人》是李白最得意、也是最為刻骨銘心的一首五律。評(píng)論家認(rèn)為:“太白五律之結(jié)構(gòu),當(dāng)推此詩(shī)第一。”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">除此之外,詩(shī)人在其他作品里也對(duì)南陽(yáng)多有表述:《讀諸葛武侯傳書懷贈(zèng)長(zhǎng)安崔少府叔封昆季》有“當(dāng)其南陽(yáng)時(shí),隴畝躬自耕”,《贈(zèng)宣城趙太守悅》有“憶在南陽(yáng)時(shí),始承國(guó)士恩”,《留別王司馬嵩》有“余亦南陽(yáng)子,時(shí)為梁甫吟”。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">請(qǐng)橫屏觀看</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">在南陽(yáng)的歷史長(zhǎng)河里,名人云集,群星璀璨。與南陽(yáng)淵源頗深的浪漫主義詩(shī)人李白,是其中最耀眼的明星之一,是南陽(yáng)厚重歷史文化中一張不可多得的名片;他在南陽(yáng)的傳奇經(jīng)歷和留下的華章,實(shí)乃上天所賜的無(wú)價(jià)之寶,經(jīng)過(guò)上千年的流傳,業(yè)已成為了今天南陽(yáng)彌足珍貴的文化遺產(chǎn)。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(本篇圖片分別于2014年、2021年在新野縣、宛城區(qū)等白河沿岸拍攝,部分文字資料來(lái)自于《南陽(yáng)地區(qū)志》、《古代文學(xué)》等。)</p>