<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">石景山地區(qū)有一條進(jìn)香古道,在妙峰山眾多香道之中,被稱作「</span><i style="font-size:20px;"><u>中南道</u></i><span style="font-size:20px;">」,香客出阜成門,經(jīng)八里莊、田村、黃村、撅山村(今巨山村),由北辛莊上山,踏上這蜿蜒曲折的古香道,走東茶棚、念佛橋、西茶棚、萬(wàn)善橋、接引佛、雙泉寺、慈善寺,或到頭,或繼續(xù)北行,經(jīng)軍莊,到三家店至琉璃渠、龍泉?jiǎng)?wù)、陳家莊,走西北澗仰嶺十八盤段,最后從仰嶺到孟嘗嶺、嗆風(fēng)嶺、澗溝村,爬山到妙峰山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">當(dāng)年慈善寺香火興隆,有古香道,蜿蜒通過(guò)天泰山,繁忙的民間香會(huì)和朝山進(jìn)香活動(dòng),為這座名山增添了民俗文化的底蘊(yùn)。天泰山香會(huì)的古香道,與妙峰山的南道香道相連,屬于京西古香道網(wǎng)絡(luò)中的重要組成部分。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">慈善寺的古香道分為:南古香道、北古香道、由南向北的古香道。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其中南古香道由西山森林公園東門,經(jīng)青龍山東茶棚,到一片石,再到西茶棚、雙泉寺,至慈善寺。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清.富察敦崇在《燕京歲時(shí)記》記述慈善寺:「</span><i style="font-size:20px;"><u>寺門在南山之麓,寺在北山之巔,相去幾至里許。沿山有流泉三四,涓涓不窮。……,每歲三月十八日開廟,香火甚繁</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">當(dāng)年天泰山(古稱天臺(tái)山)與妙峰山和丫髻山被京城百姓合稱為「</span><i style="font-size:20px;"><u>三山</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清《燕京歲時(shí)記》記載:「</span><i style="font-size:20px;"><u>天臺(tái)山在京西磨石口,車馬可通,即翠微山之后山也。每歲三月十八日開廟,香火甚繁。寺門在南山之麓,寺在北山之顛,相去幾至里許,沿山有流泉三四,涓涓不窮</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">史料記載,從清乾隆朝開始,當(dāng)?shù)氐娜缫舛Y儀錢糧圣會(huì)、上吉如意老會(huì)、鮮果圣會(huì)、放堂圣會(huì)等大型民間集會(huì)都在慈善寺舉行,這里便成為京西古香道從香山至妙峰山的必經(jīng)之路。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">慈善寺廟會(huì)形成于明末,鼎盛于乾隆時(shí)期。慈善寺朝拜的是肉身坐化高僧「魔王菩薩」,故有「</span><i style="font-size:20px;"><u>三山五頂拜娘娘,唯有天泰拜魔王</u></i><span style="font-size:20px;">」的古老謠諺流傳。</span></p> 1 萬(wàn)善橋 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我們走慈善寺北古香道,由現(xiàn)香山地鐵站,經(jīng)香山北與碧云寺間,經(jīng)過(guò)街塔城門、過(guò)掛甲塔村遺址,走支道經(jīng)莫英墓,來(lái)到慈善寺南側(cè),進(jìn)入萬(wàn)善橋。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">萬(wàn)善橋?yàn)楸本┦惺吧絽^(qū)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">「</span><u style="font-size:20px;">萬(wàn)善橋</u><span style="font-size:20px;">」當(dāng)?shù)厝朔Q羅鍋橋。建于明代,當(dāng)時(shí)名曰「</span><u style="font-size:20px;">雙泉橋</u><span style="font-size:20px;">」,清光緒年間重修,并易名「</span><u style="font-size:20px;">萬(wàn)善橋</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原橋始建于金代,為木橋,稱雙泉橋。專供金章宗皇帝來(lái)雙泉寺避暑而修建的,木橋規(guī)模不大,而且低矮,溝中水大時(shí)會(huì)漲過(guò)橋面,成為漫水橋,后改建為石橋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">雙泉寺內(nèi)有明代弘治七年(1494)石碑:「</span><u style="font-size:20px;">嘉靖元年(1522)立。雙泉在今寺右,左側(cè)塔一,高約七丈余。距寺數(shù)百步為雙泉橋</u><span style="font-size:20px;">」。明朝弘治年間,由太監(jiān)戚至昌和戈公受命督修,1493年修成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清光緒年間重修,并易名「</span><u style="font-size:20px;">萬(wàn)善橋</u><span style="font-size:20px;">」。它是一座單孔石拱橋,磚石結(jié)構(gòu),寬3.1米,長(zhǎng)18米,高10余米,雖歷經(jīng)滄桑,卻仍保持著古橋的風(fēng)貌,橋體完整,拱券不塌陷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">它是一座單孔石拱橋,歷史上是由翠微山去天泰山「</span><u style="font-size:20px;">慈善寺</u><span style="font-size:20px;">」進(jìn)香的必經(jīng)之路。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">最近發(fā)現(xiàn)一組英國(guó)人庫(kù)帕.威廉在1913年前后拍攝的老照片。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">英國(guó)人庫(kù)帕.威廉一家人在1913年合影留念。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">從這張照片看,當(dāng)年萬(wàn)善橋下面河水充沛,泉水成河,清澈見底。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">現(xiàn)在維修,新修綠色棧道,恢復(fù)部分舊貌,對(duì)比上面照片,也有一潭碧水。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">側(cè)面觀察古橋</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">橋欄桿處有泄水孔,防止雨大積水(2021年舊照片)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我來(lái)過(guò)無(wú)數(shù)次,過(guò)去到處雜草叢生,蚊蠅亂飛,現(xiàn)在整修后,干凈整潔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我從橋頭一側(cè)順著斜坡來(lái)到河床,從橋洞而入,來(lái)到西側(cè),仰頭觀看橋欄板外側(cè)青石上的「</span><i style="font-size:20px;"><u>萬(wàn)善橋</u></i><span style="font-size:20px;">」三字至今仍清晰可辮,石拱券碹頂二側(cè)各有一個(gè)螭狀吸水獸。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">從橋洞一側(cè)觀看橋身,像一道彩虹橫跨藍(lán)天白云之間。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">欄桿處有橫匾,書寫「</span><i style="font-size:20px;"><u>萬(wàn)善橋</u></i><span style="font-size:20px;">」,落款為光緒年。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">橋身內(nèi)側(cè),用巨大青石壘砌而成,用三合土勾縫。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">橋頭有兩顆巨大的側(cè)柏,看綠色的銘牌是清代時(shí)期。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">掩映在兩株古柏之間,龕內(nèi)供奉明代石佛一尊,即接引佛,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">古代,每年的三月十五到十七是進(jìn)香和趕廟會(huì)的日子。每到這時(shí)香客云集天泰山,高蹺會(huì)、獅子會(huì)、秧歌會(huì)、紛紛上山,一時(shí)間山前山后熱鬧非凡。古道在山間起伏蜿蜓而過(guò),經(jīng)門頭村到陳溝,翻南大山坡過(guò)萬(wàn)善橋,拜橋頭接引佛,經(jīng)雙泉寺至天泰山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">琉璃磚瓦壘砌的佛龕,兩側(cè)寫道「</span><i style="font-size:20px;"><u>南無(wú)阿彌陀佛</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">龕內(nèi)供奉石佛一尊,即接引佛,內(nèi)刻有「</span><i style="font-size:20px;"><u>萬(wàn)歷十一年十一月初一</u></i><span style="font-size:20px;">」諸字,說(shuō)明該石佛像是明代萬(wàn)歷年間的。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">側(cè)面刻有「</span><i style="font-size:20px;"><u>雙泉寺僧人圓喜,發(fā)心造接引佛一尊。萬(wàn)歷十一年十一月初一</u></i><span style="font-size:20px;">」諸字。</span></p> 2 雙泉寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">過(guò)了接引佛,不遠(yuǎn)地方有塊巨石,新篆刻的,寫道:「</span><i style="font-size:20px;"><u>泉山幽勝</u></i><span style="font-size:20px;">」,落款為姚筱卿,何許人也?未知。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">來(lái)到山前小村,村以寺為名,雙泉位于雙泉寺西墻外。資料記載:「</span><i style="font-size:20px;"><u>平均流量21.6立方米/日,礦化度為0.19克/升,水質(zhì)良好,甘爽可口。泉水經(jīng)石雕螭口流出注入蓄水池。1958年,東泉枯竭,西泉至今長(zhǎng)流不息</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">一共兩孔井,一孔干枯,一孔依舊清泉如涌。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">井口</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">在山坡下有村文化廣場(chǎng),新樹立一塊碑,書寫「</span><i style="font-size:20px;"><u>雙泉寺泉眼</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">旁邊就是那孔早已干枯的井,井蓋蓋著,不知道里面有沒有真井?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">井之東為「</span><i style="font-size:20px;"><u>雙泉寺</u></i><span style="font-size:20px;">」,古代這里叢林茂盛,有兩股山泉從山中涌出,一為陽(yáng)泉,一為陰泉,泉水飛瀉直下,常年流水不斷,泉到山溝中段二泉合一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">金章宗明昌五年(1194)皇上御旨在二泉匯合處選址建寺廟,以便于皇帝夏季來(lái)此避暑,因此地有雙泉流淌故名雙泉寺,又名雙水院,是金代金章宗時(shí)期的西山八大水院之一,其他遺跡在陽(yáng)臺(tái)山和鳳凰嶺可以找到。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我將八大水院現(xiàn)狀羅列如下:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">1)圣水院:位于鳳凰嶺,現(xiàn)稱黃普院。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">2)香水院:位于妙高峰山麓,現(xiàn)為法云寺,建有老醇親王奕繯的墳,奕繯排行老七,故稱七王墳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">3)金水院:位于陽(yáng)臺(tái)山,現(xiàn)稱金山寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">4)清水院:位于陽(yáng)臺(tái)山南麓,現(xiàn)稱大覺寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">5)潭水院:位于香山山坡上,現(xiàn)雙清別墅位置。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">6)泉水院:位于玉泉山麓,現(xiàn)有芙蓉殿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">7)靈水院:位于櫻桃溝村北部,現(xiàn)稱棲隱寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">8)雙水院:位于石景山雙泉村北</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是1958年雙泉寺建筑平面圖</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">山門為新修建的,硬山式屋頂,園拱門,有彩繪。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">雙泉寺為北京市石景山區(qū)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">寺外墻壁鑲嵌古碑一通,明代正統(tǒng)年代,閱讀碑文,為弘善妙智國(guó)師塔銘,使用漢藏雙語(yǔ)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這是慈善寺舊照。據(jù)北京市石景山區(qū)地名志介紹,到了1980年,這里:「</span><u style="font-size:20px;">雙泉寺原有正殿、配殿、廂房及泥佛、銅佛、鐵鐘、黑龍壁畫等文物,現(xiàn)均傾毀無(wú)存。雙泉寺內(nèi)今有石碑三座:一座為明正統(tǒng)元年(1436)弘善妙智國(guó)師塔銘,嵌于墻上;另一座字跡剝落,無(wú)法辨認(rèn)</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是以前的舊照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">入山門,兩側(cè)為四大天王,當(dāng)中供著彌勒菩薩。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">進(jìn)山門,頭院倒座房為僧房,兩廂房為佛品流通店。正對(duì)二道門,里面特別幽靜,參天大樹遮日,大雄寶殿居中,左側(cè)為地藏殿,右側(cè)為財(cái)神殿,背山面水,風(fēng)景極佳。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">對(duì)比一下,舊照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">迎著山門位置就是巨大的香爐,這里香火不絕,每天居士聚集一起,念經(jīng)禮佛。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">東配殿為客房,西配殿為流通店,出售佛像佛經(jīng)及其他。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是東配殿舊照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">內(nèi)院西側(cè)石碑碑首為雙龍戲珠圖案,背面為「</span><i style="font-size:20px;"><u>敕賜香盤禪寺報(bào)恩碑</u></i><span style="font-size:20px;">」,正面字跡已經(jīng)無(wú)法識(shí)別,碑體風(fēng)化厲害,我查閱資料得知,成化五年(1469年)賜名香盤禪林,根據(jù)碑額題字,可以判斷為明代石碑。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">石碑背面提額為「</span><i style="font-size:20px;"><u>敕賜香盤禪寺報(bào)恩碑</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">背面有幾個(gè)斷斷續(xù)續(xù)的字可以識(shí)別,但無(wú)法閱讀。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">馱碑龜依舊完好,也稱為龜趺,即赑屃。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">東側(cè)為清光緒年間又一次大規(guī)模修繕,正面碑額題字為「</span><i style="font-size:20px;"><u>萬(wàn)古流芳</u></i><span style="font-size:20px;">」,而背后為「</span><i style="font-size:20px;"><u>重修重香盤禪寺碑記</u></i><span style="font-size:20px;">」,可以推測(cè)是碑身為明代的,在背后打磨后,重新刻字,將碑身反向重裝,碑后變成碑前。正面字體清晰,碑體完好,記述雙泉寺延續(xù)歷史。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是舊照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">碑額為「</span><i style="font-size:20px;"><u>重修香盤禪寺碑記</u></i><span style="font-size:20px;">」,為明代原碑額,到清代調(diào)整到背后。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">碑文如下:「</span><i style="font-size:20px;"><u>都城之西山,自太行迤邐而來(lái),二千余里,層巒疊嶂,于翠霧蒼煙中,奇蹤巨麗,甲于天下。釋剎道觀,往往各得其勝,有山名翠微者,左崗右泉,曲回旁峙,云嵐飛動(dòng),土脈豐腴。以地有雙泉,故又名雙泉山,寺稱雙泉寺。山之西,舊有香盤寺。明成化間建二碑,尚屹立廟址,久圮,雙泉在其左。為嘉靖元年太監(jiān)馮重修,閱四百余年,雖屢有增葺,而梩桷傾欹,門徑蕭索,經(jīng)函塵合,齋魚不聞,過(guò)者增太息焉。?;鬯伦〕謩⒄\(chéng)印、張誠(chéng)善、張誠(chéng)五者,系龍門邱祖岔支,霍山派第一代張真人名宗璿字耕云老律師門下高弟,立愿重建,鳩工庀材,經(jīng)始于光緒癸未三月初三日,落成于光緒甲申九月十九日。舊有大殿三間,煥然一新。順大殿左右復(fù)增葺正客堂各三,又增東西客堂各三,耳室各一,二門罩壁頗壯觀。瞻其外院,亦東西葺客堂各三楹,抱廈一,山門一,角門旗桿各二,繚以周垣,飾以金碧。寺之東添建過(guò)澗石橋一座,名曰萬(wàn)善。并舁香盤二碑于寺院,觀者駭嘆,而住持之心亦良苦矣。嘗考西山各剎,多屬明代司禮監(jiān)所修,其豪橫可以想見。我朝綱紀(jì)整肅,家法綦嚴(yán),總管各處諸君率皆樂善好施,無(wú)熏灼氣焰。余于茲寺之告成,既嘆住持志愿之誠(chéng),尤喜眾善士之勇于輔助,有仍舊更新之美,而無(wú)僭侈逾制之嫌也。爰樂而為之記。賜進(jìn)士出身記名御史翰林院編修加三級(jí)謝祖源撰,梁耀樞書</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">落款為梁耀樞,他生于1832年,故于1888年,廣東廣州府順德縣(今佛山市順德區(qū))杏壇光華村人。同治元年(1862年)中舉,同治十年(1871年)參加辛未科會(huì)試,高中狀元,是光華村第一位狀元,也是佛山和廣東最后一位狀元。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">同治十三年,梁耀樞任順天鄉(xiāng)試同考官。次年,提督湖北學(xué)政。光緒六年(1880年)任會(huì)試磨勘官,并教習(xí)庶吉士。此后,先后入值皇帝南書房;升司經(jīng)局洗馬、翰林院侍講學(xué)士;調(diào)任侍讀學(xué)士兼左右春坊庶子;任會(huì)試同考官;提督山東學(xué)政,升詹事府正詹事。光緒十四年(1888年),因積勞成疾病逝于山東官邸,時(shí)年56歲。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">碑文有「</span><i style="font-size:20px;"><u>豪橫</u></i><span style="font-size:20px;">」二字,清代就有這種名詞。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">倒座房東側(cè)墻壁有一塊古碑,由乾隆的外孫、和碩和嘉公主之子豐紳濟(jì)倫(恕堂)所書。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">碑文全文如下:「</span><b style="font-size:20px;"><i><u>大清乾隆四十九年歲次甲辰,有京西雙泉寺住持任起,茲因大殿湛漏,佛像雨灑,僧人募化。余想:我佛萻薩萬(wàn)靈萬(wàn)感普照宇宙,今殿像糟污,人心不忍,余情愿一力成修,重建大殿,裝塑金身,略盡好善之誠(chéng)耶。</u></i></b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i><u>恕堂 豐伸濟(jì)倫 敬書</u></i></b><span style="font-size:20px;">」</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這通碑刻記錄了當(dāng)時(shí)大殿漏雨、佛像被雨水侵蝕,僧人募化重修的經(jīng)過(guò),豐伸濟(jì)倫主動(dòng)出資修繕,體現(xiàn)了清代皇室對(duì)京西古寺的護(hù)持。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">兩碑之間有二道門,對(duì)比舊照片,發(fā)現(xiàn)一模一樣。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">里面為二進(jìn)院,兩顆古樹,正面為「</span><b style="font-size:20px;"><i><u>大雄寶殿</u></i></b><span style="font-size:20px;">」,楹聯(lián)書寫「</span><b style="font-size:20px;"><i><u>月輪清凈印千江,梵綱莊嚴(yán)含萬(wàn)象</u></i></b><span style="font-size:20px;">」,左側(cè)為地藏殿,右側(cè)為財(cái)神殿。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">大雄寶殿內(nèi)部</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是我以前拍照的照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">15年前舊照片,發(fā)現(xiàn)大雄寶殿已經(jīng)快塌陷。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">院內(nèi)安裝一個(gè)天棚,上面繪有一佛兩菩薩像。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">現(xiàn)在東側(cè)改為觀音殿,兩側(cè)都是靈位。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">西側(cè)為地藏殿,也是兩側(cè)為靈位,我沒有久留。</span></p> 3 翠微山石刻 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我們順著古道來(lái)到木柵欄步行道,向東,路南,順著鐵管來(lái)到摩崖石刻地方,下面就是幾丈深的斷崖,只能踩在洋灰管子上小心翼翼地觀摩文字。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">翠微山石刻為北京市石景山區(qū)普查登記文物。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">「</span><u style="font-size:20px;">翠微山</u><span style="font-size:20px;">」何時(shí)得名的呢?明成化十五年(1479)《御制大圓通寺碑》碑文記載:「</span><u style="font-size:20px;">曩洪熙改元之初,皇曾祖仁宗昭皇帝以西山平坡大覺寺創(chuàng)始唐代,迄于金元,屢廢屢興,仍復(fù)圮毀,乃渙發(fā)宸斷,命工鼎新重建,賜額曰大圓通,更其山名翠微</u><span style="font-size:20px;">」。成化皇帝說(shuō):是他的曾祖父朱高熾一言九鼎,把平坡山一帶的山巒改名為翠微山。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">朱高熾在位僅一年,即洪熙元年,也就是公元1425年。從那一年算起,翠微山已得名597余年。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">眼前翠微山石刻也可以作為證據(jù),摩崖石刻歷經(jīng)多年風(fēng)雨,仍清晰可辨,非常難能可貴。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這是一塊巨大青砂石,石壁上鐫刻著「</span><u style="font-size:20px;">翠微山</u><span style="font-size:20px;">」三個(gè)隸書大字,每字50厘米見方。三字從右至左橫向排列,大氣磅礴,點(diǎn)劃之間緊湊而布局疏朗,筆法結(jié)構(gòu)上如一幅字畫,古樸而富于變化,有極高的藝術(shù)觀賞價(jià)值。如「</span><u style="font-size:20px;">微</u><span style="font-size:20px;">」字里的「</span><u style="font-size:20px;">山</u><span style="font-size:20px;">」,傾斜書寫而略向右倒;「</span><u style="font-size:20px;">山</u><span style="font-size:20px;">」字的筆法取象形,底部平直而三峰競(jìng)秀。此石刻似一幅令人百看不厭的名人字畫。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">雙塔邨人(李新樂)在文章里寫道:「</span><u style="font-size:20px;">在‘翠微山’三字下面,有詩(shī)一首,詩(shī)云</u><span style="font-size:20px;">:</span></p><p class="ql-block"><u style="font-size:20px;">轉(zhuǎn)壑攀云路不迷,宦情塵慮暫相違。老禪究竟真空里,特為磨崖寫翠微</u><span style="font-size:20px;">。</span></p><p class="ql-block"><u style="font-size:20px;">此詩(shī)西側(cè),鐫有‘大明成化七年四月四日,奉直大夫、協(xié)王庶尹、禮部員外謝宇,為老禪師都綱王管偉領(lǐng)占寫并詩(shī),相從者:頑子謝昊,并其徒扎失堅(jiān)爛星吉藏卜,綽吉領(lǐng)占桑吉肖管齋,亦此世故卜也’</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">最西側(cè)有文字:「</span><u style="font-size:20px;">菊坡道人謝宇題??淌邧|魯張純,磨石者士人楊清也。成化辛卯四月初吉日」。成化辛卯即成化七年,可知兩首詩(shī)乃同時(shí)所作</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?石刻告訴我們:明成化七年(1471),奉直大夫謝宇,攜其子謝昊,在楊清、張純等人的陪同下,同至雙泉寺進(jìn)香。謝宇應(yīng)老和尚王管偉之邀,于巨石之上創(chuàng)作了「</span><u style="font-size:20px;">翠微山</u><span style="font-size:20px;">」摩崖石刻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">謝宇,衡陽(yáng)(今湖南省衡陽(yáng)市)人,字伯寬,號(hào)容庵,官至工部侍郎,弘治六年卒。他也當(dāng)過(guò)禮部的官員。成化皇帝工詩(shī)善畫,作為皇帝近臣的謝宇必然竭力效仿,他的繪畫技藝一定會(huì)非常精妙,所以「</span><u style="font-size:20px;">翠微山</u><span style="font-size:20px;">」三字才如此脫俗和耐看。謝宇雅號(hào)「</span><u style="font-size:20px;">菊坡道人</u><span style="font-size:20px;">」,看來(lái)對(duì)道家的「</span><u style="font-size:20px;">清凈無(wú)為</u><span style="font-size:20px;">」境界有追求。?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">在「</span><u style="font-size:20px;">翠微山</u><span style="font-size:20px;">」石刻以東兩米許,有一「</span><u style="font-size:20px;">佛</u><span style="font-size:20px;">」字石刻,隸書,66厘米見方,字跡漫漶。雖近在咫尺,卻不易發(fā)現(xiàn)。推測(cè)也應(yīng)該是謝宇等人的作品。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這里另外一處石刻就在翠微山石刻正下方一塊石頭上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其文字抄錄如下:「</span><u style="font-size:20px;">再用前韻</u></p><p class="ql-block"><u style="font-size:20px;">我亦常嫌世務(wù)迷,清泉白石久相違。朝回拄笏頻西望,黛色參天空翠微。</u></p><p class="ql-block"><u style="font-size:20px;">菊坡道人謝宇題,刻石者東魯張純,磨石者士人楊清也。成化辛卯夏四月初吉</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">下面有個(gè)梵文符號(hào),再往后,是綽吉藏卜,XXXX。后面的藏人名字實(shí)在看不清楚了。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">明代雙泉寺和其上院大能仁寺應(yīng)是藏傳佛教寺廟,現(xiàn)在嵌在雙泉寺山門西側(cè)墻上的弘善妙智國(guó)師塔銘使用漢藏雙語(yǔ)可證明這一點(diǎn)。</span></p> 4 太監(jiān)墓 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">雙泉寺后面有一條小路,在一塊不起眼地方,有古墓三個(gè),目前被盜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">新京報(bào)訊記載∶「</span><i style="font-size:20px;"><u>有考古愛好者發(fā)現(xiàn),石景山區(qū)黑石頭鄉(xiāng)雙泉寺后山的一座合葬墓現(xiàn)新盜洞,直通地宮。據(jù)了解,此處墓葬群具有遼金時(shí)期的宦官墓葬特點(diǎn),墓主人疑為當(dāng)時(shí)宦官。據(jù)石景山區(qū)文委相關(guān)工作人員回復(fù),該墓葬解放前就被盜過(guò),無(wú)主無(wú)名無(wú)記錄,不屬于文物。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u>地宮石磚疑為遼金溝紋磚,這座合葬墓位于石景山區(qū)黑石頭鄉(xiāng)雙泉寺東北方、一座名為翠微山的半山坡上。整個(gè)墓葬的基本形狀為前方后圓,背靠翠微山朝南,墓葬北側(cè)較高,石塊堆至約五六米高,南側(cè)較低不足半米。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u>三座墓葬中,最中間地宮保留相對(duì)完整,通過(guò)盜洞能進(jìn)入地宮,長(zhǎng)寬高兩米左右,地宮正門有石雕形成的屋檐,地宮內(nèi)兩壁有類似窗口的方形石框,并刻有石雕。石框內(nèi),也有延伸向下的盜洞。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u>現(xiàn)此處墓葬出現(xiàn)新盜洞的考古愛好者吳先生稱,該處墓葬內(nèi)的石磚很少見,應(yīng)該是遼金時(shí)期的溝紋磚。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u><span class="ql-cursor">?</span>雙泉寺工作人員表示,此地?fù)?jù)說(shuō)是宦官的墓葬,包括墓葬旁拴馬的石墩,應(yīng)該都是文物」。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u>最東側(cè)墓葬被挖至地宮,且破壞嚴(yán)重,地宮上的磚石多被盜走,而在地宮內(nèi),還有兩處繼續(xù)向下挖掘的盜洞。</u></i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:20px;"><u>墓外,留有6個(gè)盜洞,最西側(cè)墓葬盜洞為向下深挖兩三米左右,一人寬,三個(gè)墓室內(nèi)均無(wú)棺槨</u></i><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">石門</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">最中間地宮保留相對(duì)完整,為遼金時(shí)代的,我們進(jìn)入地宮,里面長(zhǎng)寬高兩米左右,地宮內(nèi)兩壁有類似佛龕方形石框,并刻有石雕。石框內(nèi),也有延伸向下的盜洞(這是2012年照片)。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">正面</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">條磚石</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">左側(cè)的佛龕</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">西側(cè)的墓室</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">從地宮向外張望</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">東側(cè)另一個(gè)地宮,有磚頭壘砌的半圓楦。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">這是盜洞</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">墓區(qū)圍墻</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">碧云天,秋色連波,我們沿著慈善寺古道而行,從香山而行,經(jīng)掛甲塔及莫英墓,領(lǐng)略最美的萬(wàn)善橋,一道飛虹橫跨山澗兩側(cè),拜接引佛,臨雙泉寺,走禮佛路,積德萬(wàn)千。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">行古道,溪水瀅瀅,群山若黛,一抹如痕,山巒中的翠色繚繞,煙波彌漫,遠(yuǎn)際梵音陣陣,紅墻碧瓦,置身佛國(guó)中,人生如夢(mèng)。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">2024年10月4日</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">參考文獻(xiàn)</p><p class="ql-block">「1」慈善寺的南、北古香道.石景山文旅,2024</p><p class="ql-block">「2」京西白三奶奶.石景山雙泉寺后翠微山石刻.石景山雜談,2016</p>