<p class="ql-block">本文作者拍攝于2025年正月初八下午</p> <p class="ql-block">作者拍攝于2025年正月初八下午</p><p class="ql-block">附:作者即興新韻三首</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">灞橋遺址有思</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">書 香</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">去歲經(jīng)冬壩上寒,</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">灞橋?qū)ち闯蔁煛?lt;/p><p class="ql-block" style="text-align:center;">熙熙攘攘往來客,</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">肯有心留這片天?</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">又</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">浐灞尋根白鹿原,</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一泓水靜抱蒼天。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">大唐傾倒幾多客?</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">老柳新絲年復(fù)年。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">又 五言</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">灞柳賞風(fēng)雪,天寒尚未生。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">情牽橋上客,夢(mèng)繞關(guān)外城。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">腸斷別唐宋,魂銷續(xù)晚清。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">茲原尋白鹿,伴我走一程。</p> <p class="ql-block"> 春節(jié)小長(zhǎng)假過后,也便錯(cuò)開了人們的出行高峰,乘石家莊到西安的高鐵,我開啟了數(shù)天的西安之旅。</p><p class="ql-block"> 蜚聲中外的名勝古跡鐘鼓樓、大雁塔、明城墻、秦兵馬俑和華清宮自是必到之處,位列中國(guó)碑林之首的西安碑林也是此行目的地,近年全網(wǎng)最爆火,必到的打卡地大唐不夜城等,這些都不必細(xì)說。今天,我想聊聊本次專程去的一個(gè)漸被人遺忘的地方--灞橋。這名字從眾多唐詩(shī)宋詞里走來,一同見證著當(dāng)年古人惜別停留之地,“灞橋”不也是當(dāng)年文人雅士的網(wǎng)紅打卡地嗎?今天不該被冷落,更不該被遺忘!</p><p class="ql-block"> 歷史上的“灞橋”,<span style="font-size:18px;">位于長(zhǎng)安(今西安)東郊灞水上</span>,是中國(guó)歷史上最古老的一座橋,也是久負(fù)盛名的古代十大名橋之一。在古代,灞橋是東出西安的一條必經(jīng)通道。有水有橋,柳樹自然也不能少。據(jù)《西安府志》載:“灞橋兩岸,筑堤五里,栽柳萬株,游人肩摩轂擊,為長(zhǎng)安之壯觀。”</p><p class="ql-block"> 踏青季節(jié),春風(fēng)拂面,柳絮漫天飛揚(yáng),煙霧蒙蒙,成為長(zhǎng)安灞橋一景。唐時(shí)在灞橋設(shè)有驛站,當(dāng)時(shí)叫做“滋水驛”,也被稱作“灞亭”。古時(shí)人們多在此處迎賓送客,依依話別。灞河、灞橋、灞柳、灞亭,古往今來,竟讓無數(shù)人為之“傾倒”,離愁別緒,詩(shī)情才氣,在這里都被表現(xiàn)得淋漓盡致。</p><p class="ql-block"> 橋之兩側(cè)植很多柳樹,因“柳”為“留”之諧音。既表達(dá)留戀不舍的情感,亦有祝福人去他鄉(xiāng),宛如柳之隨遇而生、成長(zhǎng)壯大之意。故唐時(shí)長(zhǎng)安友人送別至此,常折柳相贈(zèng),也便有了“灞橋折柳”的典故。唐代詩(shī)人中:李白的“年年柳色,灞陵傷別”;岑參的“初程莫早發(fā),且宿灞橋頭?!?;劉禹錫的“征徒出灞涘,回首傷如何?!保焕钯R的“灞水樓船渡,營(yíng)門細(xì)柳開?!保焕钌屉[的“灞水橋邊倚華表,平時(shí)二月有東巡。”;羅隱的“灞岸晴來送別頻,相偎相倚不勝春?!?;另有“灞岸晴來柳絮飛,秦云秦樹久依依?!本?;韋莊的“”秦苑落花零露濕,灞陵新酒撥醅濃。”及“萬古行人離別地,不堪吟罷夕陽鐘。”句;吳融的“近聞驚御火,猶及灞陵西?!钡鹊?。</p><p class="ql-block"> 從以上眾多唐人的詞句,我們便勾勒出當(dāng)時(shí)灞橋之上一幅迎來送往的繁忙景象,在此后的詩(shī)詞歌賦中,亦不乏此地的名句:如:北宋詞人柳永的《少年游·參差煙樹灞陵橋》中有:“參差煙樹灞陵橋,風(fēng)物盡前朝。衰楊古柳,幾經(jīng)攀折,憔悴楚宮腰?!本洌荒纤卧~人陸游《秋波媚》中有:“灞橋煙柳,曲江池館,應(yīng)待人來”句;南宋詞人蘇庠《鷓鴣天·楓落河梁野水秋》中有“灞橋楊柳年年恨,鴛浦芙蓉葉葉愁?!本涞取?lt;/p><p class="ql-block"> 正因如此,灞橋與灞柳成為相思與離愁的代名詞,也成為中國(guó)詩(shī)歌藝術(shù)寶庫(kù)中十分珍貴的寶藏。在上世紀(jì)九十年代末,一曲《灞橋柳》曾風(fēng)靡大江南北,打動(dòng)了無數(shù)聽眾的心。我便是其中之一。也正因?yàn)槿绱?,我也便有了灞橋此行?lt;/p><p class="ql-block"> 還記得《灞橋柳》的歌詞嗎?婉轉(zhuǎn)動(dòng)聽的旋律始終是那樣清晰。</p><p class="ql-block">灞橋柳,<span style="font-size:18px;">灞橋柳</span></p><p class="ql-block">拂不去煙塵系不住愁</p><p class="ql-block">我人在陽春 ,心在那深秋</p><p class="ql-block">你可知無奈的風(fēng)霜</p><p class="ql-block">它怎樣在我臉上留</p><p class="ql-block">它怎樣在我臉上留</p><p class="ql-block">灞橋柳,灞橋柳</p><p class="ql-block">遮得住淚眼 ,牽不住手</p><p class="ql-block">我人在夢(mèng)中 ,心在那別后</p><p class="ql-block">你可知古老的秦腔</p><p class="ql-block">它并非只是一杯酒</p><p class="ql-block">它并非只是一杯酒</p><p class="ql-block">啊</p><p class="ql-block">我人在夢(mèng)中 ,心在那別后</p><p class="ql-block">你可知古老的秦腔</p><p class="ql-block">它并非只是一杯酒</p><p class="ql-block">啊,灞橋柳</p> <p class="ql-block"><a href="https://mr.baidu.com/r/1xJwkucn22Q?f=cp&rs=3911579320&ruk=ntmYLyP8Y9h699TfLOW6hg&u=6a33ada3fb8139a7&sid_for_share=129973_1" target="_blank">灞橋柳樂曲欣賞</a></p><p class="ql-block"> 點(diǎn)開上面鏈接請(qǐng)欣賞竹笛版純音樂《灞橋柳》。</p><p class="ql-block"> 聽,這如泣如訴的笛聲可曾飄進(jìn)過你的心田?</p> <p class="ql-block">覓蹤盛唐詩(shī)人筆下的灞橋</p><p class="ql-block">此圖為本文作者拍攝于2025年正月初八下午</p> <p class="ql-block">作者拍攝于2025年正月初八下午</p> <p class="ql-block">長(zhǎng)安古八景之一--灞柳風(fēng)雪</p><p class="ql-block">灞柳風(fēng)雪</p><p class="ql-block">清·朱集義</p><p class="ql-block">古橋石路半傾欹,</p><p class="ql-block">柳色青青近掃眉。</p><p class="ql-block">淺水平沙深客恨,</p><p class="ql-block">輕盈飛絮欲題詩(shī)。</p> <p class="ql-block">青玉案·題灞橋風(fēng)雪圖</p><p class="ql-block">清·陳步墀</p><p class="ql-block">年年風(fēng)雪長(zhǎng)安道。正開遍、梅花早。人有蹇驢連破帽。</p><p class="ql-block">一冬游興,滿胸吟草。得得尋春好。</p><p class="ql-block">雞聲茅店天垂曉?;獦蜷L(zhǎng)未了。對(duì)影添來山月峭。</p><p class="ql-block">寒林香動(dòng),小村流繞。都是新詩(shī)料。</p> <p class="ql-block">作者拍攝于2025年正月初八下午</p> <p class="ql-block">作者拍攝于2025年正月初八下午</p> <p class="ql-block"> 史載被譽(yù)為“詩(shī)家天子”“七絕圣手”的盛唐邊塞詩(shī)人王昌齡為京兆長(zhǎng)安灞橋人(一說山西太原人)。其《灞上閑居》:“鴻都有歸客,偃臥滋陽村……”一詩(shī)就是寫的這里。經(jīng)查閱,灞上乃是有名的白鹿原一地,位于西安東郊,在今長(zhǎng)安區(qū)、灞橋區(qū)和藍(lán)田縣之間。詩(shī)人寫的滋陽村無考。但這里有一名曰“芷陽”的地方。而“滋”指的是滋水河,亦稱“灞河”,“陽”指的是滋水之北,故王昌齡所描述的居所只能在灞河以北,而此地正好有個(gè)芷陽村。此詩(shī)的大意就是:在灞上悠閑居住的日子里,有一位神仙一般的人遠(yuǎn)游歸來。他要去哪里?就宿在灞河以北的滋陽村,那里有臨潼華清宮,此人在驪山游玩一圈,因距家尚遠(yuǎn),晚上趕不回去,就在滋陽村借住了一宿……</p><p class="ql-block"> 《全唐詩(shī)》共收錄王昌齡的詩(shī)作181首。其中描繪浐灞兩岸、白鹿原景物,或以此地域特征的約十余首,涉及古都長(zhǎng)安興慶宮、青龍寺、華清宮,以及長(zhǎng)安周圍等地的詩(shī)作約二十多首。這些對(duì)于一位輾轉(zhuǎn)大江南北,領(lǐng)略過大漠孤煙、邊塞風(fēng)光的詩(shī)家來說,這在其詩(shī)作中已占居相當(dāng)?shù)姆蓊~了,也足以見證了其對(duì)家鄉(xiāng)的深厚感情。</p><p class="ql-block"> 王昌齡還在多首詩(shī)中寫到灞橋,其《獨(dú)游》中寫道“林臥情每閑,獨(dú)游景常晏。時(shí)從灞陵下,垂釣往南澗……”詩(shī)中所說的南澗,就是荊峪溝,在灞陵的南邊,只有荊峪湖里有魚能垂釣。在《別李浦之京 》詩(shī)中寫道:“故園今在灞陵西,江畔逢君醉不迷。……”又如題為《灞池二首》的詩(shī)等。唐時(shí)長(zhǎng)安周圍的湖泊都被稱作池,如昆明池、曲江池。灞河流域自東出輞川直到入渭口,能被稱為池的只有荊峪溝里的這些堰塞湖,荊峪湖水系屬于浐河支流,而浐河又是灞河的最大一級(jí)支流,其發(fā)源于秦嶺北麓的藍(lán)田縣西南秦嶺北坡湯峪鄉(xiāng)。現(xiàn)如今的浐灞地區(qū)已建有著名的休閑旅游勝地--西安浐灞國(guó)家濕地公園。</p> <p class="ql-block">部分畫作圖片資料來自網(wǎng)絡(luò),侵刪。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">附:灀橋古詩(shī)詞同賞</p><p class="ql-block">灞陵行送別</p><p class="ql-block">唐·李白</p><p class="ql-block">送君灞陵亭,灞水流浩浩。</p><p class="ql-block">上有無花之古樹,下有傷心之春草。</p><p class="ql-block">我向秦人問路岐,云是王粲南登之古道。</p><p class="ql-block">古道連綿走西京,紫闕落日浮云生。</p><p class="ql-block">正當(dāng)今夕斷腸處,鸝歌(一曰“黃鸝”)愁絕不忍聽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">憶秦娥·簫聲咽 </p><p class="ql-block">唐·李白</p><p class="ql-block">簫聲咽,秦娥夢(mèng)斷秦樓月。秦樓月,年年柳色,灞陵傷別。</p><p class="ql-block">樂游原上清秋節(jié),咸陽古道音塵絕。音塵絕,西風(fēng)殘照,漢家陵闕。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">?懷灞上游</p><p class="ql-block">唐·杜甫</p><p class="ql-block">悵望東陵道,平生灞上游。</p><p class="ql-block">春濃停野騎,夜宿敞云樓。</p><p class="ql-block">離別人誰在,經(jīng)過老自休。</p><p class="ql-block">眼前今古意,江漢一歸舟。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">長(zhǎng)樂亭留別</p><p class="ql-block">唐·白居易</p><p class="ql-block">灞浐風(fēng)煙函谷路,曾經(jīng)幾度別長(zhǎng)安。</p><p class="ql-block">昔時(shí)蹙促為遷客,今日從容自去官。</p><p class="ql-block">優(yōu)詔幸分四皓秩,祖筵慚繼二疏歡。</p><p class="ql-block">塵纓世網(wǎng)重重縛,回顧方知出得難。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">請(qǐng)告東歸發(fā)灞橋卻寄諸僚友</p><p class="ql-block">唐·劉禹錫</p><p class="ql-block">征徒出灞涘,</p><p class="ql-block">回首傷如何。</p><p class="ql-block">故人云雨散,</p><p class="ql-block">滿目山川多。</p><p class="ql-block">行車無停軌,</p><p class="ql-block">流景同迅波。</p><p class="ql-block">前歡漸成昔,</p><p class="ql-block">感嘆益勞歌。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">灞岸</span></p><p class="ql-block">唐·李商隱</p><p class="ql-block">山東今歲點(diǎn)行頻,幾處冤魂哭虜塵。</p><p class="ql-block">灞水橋邊倚華表,平時(shí)二月有東巡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">柳長(zhǎng)句</p><p class="ql-block">唐·杜牧</p><p class="ql-block">日落水流西復(fù)東,春光不盡柳何窮。</p><p class="ql-block">巫娥廟里低含雨,宋玉宅前斜帶風(fēng)。</p><p class="ql-block">莫將榆莢共爭(zhēng)翠,深感杏花相映紅。</p><p class="ql-block">灞上漢南千萬樹,幾人游宦別離中。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">題情盡橋</p><p class="ql-block">唐·雍陶</p><p class="ql-block">從來只有情難盡,何事名為情盡橋。</p><p class="ql-block">自此改名為折柳,任他離恨一條條。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">小桃 </p><p class="ql-block">唐·鄭谷 </p><p class="ql-block">和煙和雨遮敷水,映竹映村連灞橋。</p><p class="ql-block">撩亂春風(fēng)耐寒令,到頭贏得杏花嬌。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">柳</p><p class="ql-block">晚唐·羅隱</p><p class="ql-block">灞岸晴來送別頻,相偎相倚不勝春。</p><p class="ql-block">自家飛絮猶無定,爭(zhēng)解垂絲絆路人</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">灞陵道中作</p><p class="ql-block">晚唐·韋莊</p><p class="ql-block">春橋南望水溶溶,一桁晴山倒碧峰。</p><p class="ql-block">秦苑落花零露濕,灞陵新酒撥醅濃。</p><p class="ql-block">青龍夭矯盤雙闕,丹鳳褵褷隔九重。</p><p class="ql-block">萬古行人離別地,不堪吟罷夕陽鐘。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">別李浦之京 </p><p class="ql-block">唐·王昌齡</p><p class="ql-block">故園今在灞陵西,江畔逢君醉不迷。</p><p class="ql-block">小弟鄰莊尚漁獵,一封書寄數(shù)行啼。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">灞上閑居</p><p class="ql-block">唐·王昌齡</p><p class="ql-block">鴻都有歸客,偃臥滋陽村。</p><p class="ql-block">軒冕無枉顧,清川照我門。</p><p class="ql-block">空林網(wǎng)夕陽,寒鳥赴荒園。</p><p class="ql-block">廓落時(shí)得意,懷哉莫與言。</p><p class="ql-block">庭前有孤鶴,欲啄常翩翻。</p><p class="ql-block">為我銜素書,吊彼顏與原。</p><p class="ql-block">二君既不朽,所以慰其魂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">獨(dú)游</p><p class="ql-block">唐·王昌齡</p><p class="ql-block">林臥情每閑,獨(dú)游景常晏。</p><p class="ql-block">時(shí)從灞陵下,垂釣往南澗。</p><p class="ql-block">手?jǐn)y雙鯉魚,目送千里雁。</p><p class="ql-block">悟彼飛有適,知此罹憂患。</p><p class="ql-block">放之清冷泉,因得省疏慢。</p><p class="ql-block">永懷青岑客,回首白云間。</p><p class="ql-block">神超物無違,豈系名與宦。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">詔追赴都二月至灞亭上</p><p class="ql-block">唐·柳宗元</p><p class="ql-block">十一年前南渡客,四千里外北歸人。</p><p class="ql-block">詔書許逐陽和至,驛路開花處處新。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">賦得長(zhǎng)亭柳</p><p class="ql-block">唐·戴叔倫</p><p class="ql-block">濯濯長(zhǎng)亭柳,陰連灞水流。</p><p class="ql-block">雨搓金縷細(xì),煙褭翠絲柔。</p><p class="ql-block">送客添新恨,聽鶯憶舊游。</p><p class="ql-block">贈(zèng)行多折取,那得到深秋。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">渚宮立春書懷</p><p class="ql-block">唐·吳融</p><p class="ql-block">春候侵殘臘,江蕪綠已齊。</p><p class="ql-block">風(fēng)高鶯囀澀,雨密雁飛低。</p><p class="ql-block">向日心須在,歸朝路欲迷。</p><p class="ql-block">近聞驚御火,猶及灞陵西。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">少年游·參差煙樹灞陵橋</p><p class="ql-block">北宋·柳永</p><p class="ql-block">參差煙樹灞陵橋,風(fēng)物盡前朝。衰楊古柳,幾經(jīng)攀折,憔悴楚宮腰。</p><p class="ql-block">夕陽閑淡秋光老,離思滿蘅皋。一曲陽關(guān),斷腸聲盡,獨(dú)自憑蘭橈。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">秋波媚·七月十六日晚登高興亭望長(zhǎng)安南山</p><p class="ql-block">南宋·陸游</p><p class="ql-block">秋到邊城角聲哀,烽火照高臺(tái)。悲歌擊筑,憑高酹酒,此興悠哉。</p><p class="ql-block">多情誰似南山月,特地暮云開。灞橋煙柳,曲江池館,應(yīng)待人來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鷓鴣天·楓落河梁野水秋</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">南宋·蘇庠</span></p><p class="ql-block">楓落河梁野水秋。淡煙衰草接郊丘。醉眠小塢黃茅店,夢(mèng)倚高城赤葉樓。</p><p class="ql-block">天杳杳,路悠悠。鈿箏歌扇等閑休。灞橋楊柳年年恨,鴛浦芙蓉葉葉愁。</p><p class="ql-block">孟襄陽灞橋風(fēng)雪 </p><p class="ql-block">南宋 · 韓淲</p><p class="ql-block">玉堂伴直我何如,想見歸來不作詩(shī)。</p><p class="ql-block">今日秦川灞橋語,蹇驢吹帽也相宜。</p> <p class="ql-block"><a href="http://m.kamkm888.com/5agphhe7" target="_blank">春節(jié)到曲阜-孔廟祭祀訪碑記(上)</a></p>