<p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">龍風(fēng)第五文學(xué)總社長(zhǎng)陳勇談</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">如何寫(xiě)好詩(shī)詞曲賦聯(lián)中的“曲”有以下幾個(gè)要領(lǐng)頗為關(guān)鍵。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>“曲”作為中國(guó)古代文學(xué)的重要形式,有著獨(dú)特的魅力與創(chuàng)作要求。若想寫(xiě)好曲,需從以下幾個(gè)關(guān)鍵要領(lǐng)入手。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">一、熟知曲的格律規(guī)范</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>1. 韻律規(guī)則:曲韻與詩(shī)詞韻有所不同,它用韻較詩(shī)詞更為自由、寬泛,且多采用平、上、去三聲通押的方式,入聲字在北曲中已分別派入平、上、去三聲。例如馬致遠(yuǎn)《天凈沙·秋思》“枯藤老樹(shù)昏鴉,小橋流水人家,古道西風(fēng)瘦馬。夕陽(yáng)西下,斷腸人在天涯”,韻腳“鴉、家、馬、下、涯”即平、上、去通押,讀來(lái)朗朗上口。寫(xiě)曲時(shí)要熟練掌握這種用韻規(guī)則,使作品音韻和諧,富有節(jié)奏感。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>2. 曲牌格律:每個(gè)曲牌都有特定的格律要求,包括句數(shù)、句式、字?jǐn)?shù)、平仄、對(duì)仗等。如《山坡羊》曲牌,基本句式為七、七、七、八、三、五、七、八、二、五、二、五,共十二句。以張養(yǎng)浩《山坡羊·潼關(guān)懷古》為例,嚴(yán)格遵循了該曲牌格律。創(chuàng)作時(shí)需嚴(yán)格依照所選曲牌的格律填寫(xiě),同時(shí)注意不同曲牌在格律上的細(xì)微差異,不能隨意突破。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">二、把握曲的語(yǔ)言特色</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>1. 通俗自然:曲相較于詩(shī)詞,語(yǔ)言更加通俗易懂、質(zhì)樸自然,貼近生活口語(yǔ)。關(guān)漢卿《四塊玉·別情》中“自送別,心難舍,一點(diǎn)相思幾時(shí)絕?憑闌袖拂楊花雪。溪又斜,山又遮,人去也!”以直白的語(yǔ)言表達(dá)女子送別后的相思之情,毫無(wú)雕琢痕跡,生動(dòng)地體現(xiàn)了曲的通俗之美。寫(xiě)曲時(shí)應(yīng)避免堆砌華麗辭藻,力求用簡(jiǎn)潔自然的語(yǔ)言抒發(fā)真摯情感,讓讀者或聽(tīng)眾易于理解和接受。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>2. 詼諧風(fēng)趣:曲常帶有一種詼諧幽默、活潑俏皮的風(fēng)格。王和卿《醉中天·詠大蝴蝶》“彈破莊周夢(mèng),兩翅駕東風(fēng)。三百座名園、一采一個(gè)空。誰(shuí)道風(fēng)流種,唬殺尋芳的蜜蜂。輕輕飛動(dòng),把賣(mài)花人搧過(guò)橋東?!币钥鋸?jiān)溨C的手法描寫(xiě)大蝴蝶,充滿趣味。創(chuàng)作時(shí)可適當(dāng)運(yùn)用夸張、擬人、比喻等修辭手法,增添作品的詼諧色彩,使曲更具吸引力。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">三、注重立意與情感表達(dá) </b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>1. 新穎立意:好的曲作需要有獨(dú)特新穎的立意,能從不同角度看待事物,給人以新的啟示。睢景臣《哨遍·高祖還鄉(xiāng)》以獨(dú)特視角,通過(guò)一個(gè)熟悉劉邦底細(xì)的鄉(xiāng)民口吻,對(duì)劉邦還鄉(xiāng)的場(chǎng)面進(jìn)行描寫(xiě),辛辣地諷刺了封建帝王的尊嚴(yán)和威風(fēng),立意新穎,不落俗套。在創(chuàng)作時(shí),要善于觀察生活,挖掘獨(dú)特的主題,避免老生常談。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>2. 真摯情感:曲是情感表達(dá)的載體,要使作品打動(dòng)人心,情感必須真摯。無(wú)論是喜怒哀樂(lè),都要真實(shí)自然地流露。如鄭光祖《蟾宮曲·夢(mèng)中作》“半窗幽夢(mèng)微茫,歌罷錢(qián)塘,賦罷高唐。風(fēng)入羅幃,爽入疏欞,月照紗窗??~緲見(jiàn)梨花淡妝,依稀聞蘭麝余香。喚起思量,待不思量,怎不思量!”細(xì)膩地抒發(fā)了對(duì)夢(mèng)中情人的思念之情,情真意切,感人至深。創(chuàng)作時(shí)應(yīng)結(jié)合自身經(jīng)歷與感悟,將真摯情感融入作品中。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">四、巧妙運(yùn)用意象與典故</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>1. 意象營(yíng)造:精心選擇意象來(lái)營(yíng)造氛圍、表達(dá)情感。馬致遠(yuǎn)《壽陽(yáng)曲·瀟湘夜雨》“漁燈暗,客夢(mèng)回,一聲聲滴人心碎。孤舟五更家萬(wàn)里,是離人幾行情淚?!薄皾O燈”“孤舟”“夜雨”等意象,營(yíng)造出孤寂凄涼的氛圍,深刻地表達(dá)了游子的思鄉(xiāng)之情。在創(chuàng)作中,要根據(jù)主題和情感需要,巧妙選取具有代表性的意象,并合理組合,增強(qiáng)作品的藝術(shù)感染力。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>2. 典故運(yùn)用:適當(dāng)運(yùn)用典故可豐富作品內(nèi)涵,增添文化底蘊(yùn)。但用典要自然貼切,避免生僻晦澀。白樸《沉醉東風(fēng)·漁夫》“黃蘆岸白蘋(píng)渡口,綠楊堤紅蓼灘頭。雖無(wú)刎頸交,卻有忘機(jī)友,點(diǎn)秋江白鷺沙鷗。傲殺人間萬(wàn)戶侯,不識(shí)字煙波釣叟?!边\(yùn)用“忘機(jī)友”的典故,表達(dá)了對(duì)淡泊寧?kù)o生活的向往。創(chuàng)作時(shí)要準(zhǔn)確理解典故含義,將其與作品情境緊密結(jié)合,使典故為作品增色。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>下面是我為大家創(chuàng)作的兩首示范曲,請(qǐng)大家研習(xí)。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">【雙調(diào)·沽美酒過(guò)快活年】龍風(fēng)志在千里</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> 龍風(fēng)搭舞臺(tái),育賢造英才。譽(yù)貫名流享四海。春秋數(shù)載,反哺樂(lè)授襟懷。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> 今朝園苑百花開(kāi),詩(shī)成活水來(lái)。吟歌譜曲展其能。勵(lì)志高情在,跨躍雄心策,豪氣邁。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">【南曲·正宮·傾杯序】訪友</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> 四野蒼茫處處情。山竹連綿競(jìng)。峻嶺巍巍,壑谷青林,細(xì)水長(zhǎng)流,枝密交橫。逍遙自樂(lè)。誦吟詞曲,一方獨(dú)景。喜逢今日陽(yáng)光燦爛溫馨。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> 尋朋。訴友情。贊美龍風(fēng)讓吾身硬。蹊畛彎彎,野草蕭疏,但心愉悅,觀目神凝。蒼鷹翅起,轉(zhuǎn)空云上。鳥(niǎo)聲催醒。急匆匆趕忙行速見(jiàn)詞英。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">龍風(fēng)文化發(fā)展中心第五文學(xué)總社陳 勇</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>2025.07.</b></p>