<p class="ql-block">糖、酒、茶,也是大有用處的臨床中藥! </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">糖:甘,平。白糖潤(rùn)肺益脾消熱脹,赤糖調(diào)營(yíng)血而增營(yíng)養(yǎng)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒:辛,熱。燒酒消瘀通絡(luò)散寒滯,黃酒通血脈而開(kāi)郁結(jié)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">米醋:酸,溫,開(kāi)胃養(yǎng)肝,散瘀而消癰腫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">漿水:酸,涼。開(kāi)胃通關(guān),消食而止煩渴。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">01白糖(白砂糖、赤砂糖)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【基本】為禾本科植物甘蔗、甜菜等榨取其汁而制成的結(jié)晶品。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【成分】含碳水化合物、鈣、磷、鐵及多種有機(jī)酸、維生素等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【效能】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">白糖:入脾、胃,補(bǔ)肺益脾生津,消心腹熱脹;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">紅糖:入肝、脾、胃,調(diào)營(yíng)和血,補(bǔ)中緩肝,為營(yíng)養(yǎng)劑。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【適應(yīng)】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">白糖:慢性支氣管炎,口干燥渴,心腹熱脹,脘痛;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">紅糖:產(chǎn)后惡露不行,口干嘔噦,虛羸血痢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【用量】9克至15克。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【禁忌】凡濕滯中滿(mǎn)及有濕痰者忌服。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【舊驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《子母秘錄》:白糖酒煮服,治腹中緊脹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《摘玄方》:砂糖(赤)、烏梅,煎湯時(shí)時(shí)飲之,治下痢噤口。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《綱目》:砂糖、姜汁等分相和,慢煎二十沸,每咽半匙,治上氣喘息煩熱,食即吐逆。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《隨息居飲食譜》:砂糖點(diǎn)濃湯飲,治中虛脘痛,食魚(yú)蟹不舒,啖蒜韭口臭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【新驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 治少腹痛方:桃仁、白糖各9克,共研細(xì),兌開(kāi)水服。(唐計(jì)友《錦???選集》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 治白帶不止方;紅糖120克、核桃葉7片,煎服。(李治《甘肅中醫(yī)驗(yàn)方集錦》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 治氣血衰弱方:牛腦髓一團(tuán)和紅糖煎熟服。(羅建華《錦方選輯》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">4. 小青龍湯加白術(shù)茯苓散:炙麻黃、炒白芍、桂枝各30克,細(xì)辛6克,姜半夏60克,土炒白術(shù)、茯苓各90克,干姜、炙草各30克,五味子45克。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上藥烘炒研成極細(xì)末,加入冰糖等量,研細(xì)拌勻。每六小時(shí)至八小時(shí)服一次,每次1.5克至3克,飯后約一小時(shí)服。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">治痰飲病,每冬發(fā)作,咳逆氣喘,倚息不得臥,痰多稀薄而粘,必待痰涎吐盡之后,喘咳方能減退,每日晨昏子午夜必大發(fā)作,痛苦難言。(南京中醫(yī)學(xué)院閔子千方)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">02</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒(燒酒、黃酒)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【基本】以米、麥、黍、高粱等和曲釀成的一種飲料。燒酒為蒸餾酒,黃酒為非蒸餾酒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【成分】含乙醇,蒸餾酒除乙醇的含量高于非蒸餾酒外,尚含有高級(jí)醇類(lèi)、脂肪酸類(lèi)、酯類(lèi)、醛類(lèi)等,又含少量揮發(fā)酸和不揮發(fā)酸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【效能】入肝、脾經(jīng)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">燒酒:散塞滯,消冷積,通經(jīng)絡(luò),行藥勢(shì);</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黃酒:性較燒酒和緩,通血脈,開(kāi)郁結(jié)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【適應(yīng)】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">燒酒:治冷積,寒氣,霍亂,噎嗝,心腹冷痛,風(fēng)寒痹痛;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黃酒:治血脈寒滯,風(fēng)氣郁結(jié)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【用量】和藥同煎或浸藥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">燒酒:3克至24克;黃酒:15克至60克。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【禁忌】凡陰虛血熱、濕熱甚者忌服。畏葛花、赤豆、綠豆粉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【舊驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《傷寒論》炙甘草湯:炙甘草、干姜、人參、阿膠、桂枝、生地、麥冬、火麻仁,水七升,酒八升,煎服。治傷寒,脈結(jié)代,心動(dòng)悸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《肘后方》:驚怖卒死,溫酒灌之即醒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《本草綱目》:鹿茸酒:鹿茸、山藥浸酒服,治陽(yáng)虛虛弱,小便頻數(shù),勞損諸虛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《金匱要略》瓜蔞薤白白酒湯:瓜蔞、薤白,白酒煎,溫服。治胸痹之病,喘息咳唾,胸痛,短氣,寸口脈沉而遲,關(guān)上小緊數(shù)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《奇效良方》:蜂蜜少許,和酒服之,治婦人遍身風(fēng)瘡作癢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【新驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 胃氣痛方:黃連1.5克,吳茱萸3克,延胡索6克,乳香、沒(méi)藥各15克,共為末,兌酒服。(蔡國(guó)恩《錦方選輯》第二集)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 腎虛陽(yáng)痿、頭目昏花方:鹿茸12克,北細(xì)辛3克,泡酒空心常服。(重慶市中醫(yī)學(xué)校方《錦方選集》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 五虎追風(fēng)散:蟬蛻30克,天南星6克,明天麻6克,全蝎7個(gè),僵蠶7條,朱砂1.5克。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">右六味除朱砂外,加水250毫升,煮取100毫升,去渣即得。每日一劑,分1~2次服,小兒酌減,加黃酒60克同服,先將朱砂用溫開(kāi)水送下,治療破傷風(fēng)。(史傳恩療破傷風(fēng)秘方《中醫(yī)雜志》1955.11)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">4. 治功能性子宮出血方:棉花子、陳棕炭、貫眾炭各9克,研細(xì)末,每服9克,每日2次,黃酒下。(中醫(yī)研究院《常見(jiàn)病驗(yàn)方選編》)</p> <p class="ql-block">03</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">米醋(苦酒)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【基本】系用米、麥或麥麩、果實(shí),以淀粉類(lèi)或酒加醋類(lèi)使發(fā)酵變酸而釀成者。入藥以陳久者為良。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【成分】主要成分為揮發(fā)酸、不揮發(fā)酸等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【效能】入肝、胃經(jīng)。開(kāi)胃消食,散瘀養(yǎng)肝,解毒消癰脾,解魚(yú)肉菜蔬諸蟲(chóng)毒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【適應(yīng)】治瘀血心胃痛,結(jié)核性盜汗,產(chǎn)后血暈,黃疸,黃汗,吐血,衄血,大便下血,陰部瘙癢,癰疽瘡腫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【用量】入湯劑或拌制藥物,每服4克至24克。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【禁忌】凡脾胃虛弱及服丹參、茯苓者禁用。反蛤蠣、貝殼、石灰。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【舊驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《孟詵食療方》:青木香以醋磨汁服,治卒心痛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《傷寒論》苦酒湯:半夏十四枚,雞子一枚(去黃,納苦酒,著雞子殼中)。上二味納半夏著苦酒中,以雞子殼置刀環(huán)中、安火上令三沸,去滓,少少含咽之。不瘥,再作三劑。治少陰病,咽中傷生瘡,不能語(yǔ)言,聲不出者。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《林氏家抄方》:青皮、小茴香,以米醋煮干,加水煎溫服,治疝氣腫痛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《方脈正宗》:生附子以米醋磨稠汁,圍四畔,一日上十余次,治癰疽初起。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【新驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 喉痛外用方:皂刺9~15克,好米醋一中杯或一大杯,同煎,仰首含漱。治扁桃腺炎,喉頭炎,急性喉粘膜炎。(寧茂同《中醫(yī)驗(yàn)方匯編》第一輯)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 治膽道蛔蟲(chóng)方:醋半杯或一杯,一次溫服。(中醫(yī)研究院《常見(jiàn)病驗(yàn)方選編》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 《余無(wú)言醫(yī)案》:一婦以產(chǎn)后失調(diào),患漏經(jīng)證,所下不多,時(shí)斷時(shí)續(xù),延經(jīng)十二年之久,試用地榆苦酒煎治愈。地榆30克,米醋240克,用砂鍋熬至120克,濾渣,每服30克至60克。(《翼經(jīng)經(jīng)驗(yàn)錄》)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">04</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">漿水(酸漿水)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【基本】本品乃炊粟米或面糊,投入煮熟菜湯中,再加已成漿水?dāng)?shù)碗,密封缸蓋,二三日即發(fā)酵味酸,生白花。下為酸菜可食,上為漿水可飲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【成分】含多量乳酸、氨基酸等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【效能】開(kāi)胃通關(guān),消食止渴,除煩止瀉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【適應(yīng)】治嘔噦,傷食瀉痢,熱性病口渴,煩躁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【用量】沖水煎湯或煮粥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【禁忌】胃寒無(wú)熱及孕婦少用。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【舊驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《岳部手集方》:漿水稍醋味者,煎干姜屑呷之,治夏月腹肚不調(diào)及霍亂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《孫真人食忌方》:治手指腫,煎漿水和少量鹽熱漬之,冷即易。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《金匱要略》赤小豆當(dāng)歸散:赤小豆、當(dāng)歸為散,漿水服。治下血,先血后便。又礬石湯:礬石以漿水煎湯洗腳,治腳氣沖心。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【新驗(yàn)方】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 夏月受暑煩渴,尿赤不利方:漿水煮沸,待涼沖服六一散4.5克。(編者治驗(yàn))</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 赤小豆當(dāng)歸湯:赤小豆15克,當(dāng)歸24克,漿水一碗煎服。治便血,痔漏下血,作用較散劑為優(yōu)。(編者治驗(yàn))</p>