<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">沿杭州太廟遺址右側(cè)上吳山,在山腳下就可看到比較集中的六龕題景刻:來(lái)鳳岡、瀉玉峽、水云巖、純陽(yáng)洞、待月磯、瑩心泉,這些景名皆為晚明人所題。這里還有古人活動(dòng)的遺跡——古石蹬,或許文人墨客常來(lái)這里濯清泉而瑩心境,倚石磯而待月升,臨山峽而觀瀉玉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">廣郡梁鵬題</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">來(lái)鳳岡</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">里人馬三才書</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">廣郡梁鵬題</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">來(lái)鳳岡</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">里人馬三才書</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">“來(lái)鳳岡”篆書,余為楷書。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">來(lái)鳳岡位于太廟遺址后,原為南宋韓侂胄的閱古堂范圍。后人列為“吳山十景”之一,曰“鶴步寒山”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">康熙年間,孫子奇在此依山筑廬,榜曰“碧山阿”,俗稱“寒山廬”。乾隆初,廬歸陸典三,其雅善詩(shī)文,酷嗜山水,中年卜居來(lái)鳳岡之麓,拓地建構(gòu),因刻而名“來(lái)鳳堂”,即“寒山舊廬”。所以此處有兩個(gè)稱謂——“閱古堂”和“寒山舊廬”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">梁鵬,字孔適,廣東順德縣人,明萬(wàn)歷二年甲戌科進(jìn)士,杭州府仁和縣知縣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">馬三才,字思參,號(hào)松里,仁和縣塘棲人,祖籍德清。明嘉靖二十六年進(jìn)士,官至太仆、南京通政。著有《自由堂稿》《玉芝樓集》等。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">岡下路旁有清文華殿大學(xué)士張英題詩(shī)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">瀉玉峽</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>瀉玉峽</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">楷書</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">在“來(lái)鳳岡”右側(cè)。其他不詳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《康熙錢塘志》云:“吳山十景:一曰梧岡飛瀑,今即來(lái)鳳岡?!贝颂幨诟呗?,上有涌泉,雨后水溢則沿崖壁飛流而下,如同玉石傾瀉,故名。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">水雲(yún)嵒</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">水云巖</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>篆書</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">與“瀉玉峽”斜對(duì),似有聽(tīng)水觀云之意。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其他不詳。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">純陽(yáng)洞</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">純陽(yáng)洞</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>楷書,雙鉤線刻。位于“水云巖”前一巨石根部,旁邊有一個(gè)不稱為洞的小洞。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">瑩心泉</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">瑩心泉</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">篆書。其下是“待月磯”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>此處應(yīng)是一泉景,但現(xiàn)在泉水已經(jīng)久涸,四周皆是石壁。想舊時(shí)或泉水頗豐。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">待月磯</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">待月磯</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?清·黃易《武林訪碑錄》:待月磯,篆書,五寸,閱古堂,呂元書。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">位于“來(lái)鳳岡”左上崖壁。文字漫漶,依稀可辨部分字形。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">另外五龕題刻是不是呂元所題,不得而知。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">張滌岑旸《武林志余》載,乾隆初,寒山廬歸陸典三文謨,號(hào)芑洲,搜剔石壁,得文端留題,拓而征和……</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">無(wú)數(shù)林巒在一丘,家山日日恣探逰。平橋絶磵穿奇石,古木高枝拂畫樓。秦望時(shí)從青靄見(jiàn),錢塘秋共白雲(yún)流?;ㄩg猶有仙人鶴,清唳霜天起客愁。</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">無(wú)數(shù)林巒在一丘,家山日日恣探游。平橋絕澗穿奇石,古木高枝拂畫樓。秦望時(shí)從青靄見(jiàn),錢塘秋共白云流?;ㄩg猶有仙人鶴,清唳霜天起客愁。草書。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">張英詩(shī)刻被陸典三扒出并發(fā)出征稿啟示后,眾多文人墨客爭(zhēng)相唱和、次韻。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">張英這龕題刻位于太廟遺址后側(cè),上山小路旁。沿此路上山,可達(dá)三茅觀,半山有“白鹿泉”、線刻潑水觀音。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">詩(shī)題為《客餘杭寒山舊廬》,作者是清代康熙年間名臣張英。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">張英(1637—1708),字敦復(fù),又字夢(mèng)敦,號(hào)樂(lè)圃,晚年更號(hào)圃翁,安徽桐城人。名相張廷玉之父。中國(guó)清代文學(xué)家,康熙年間名臣。著有《篤素堂詩(shī)集》《書經(jīng)衷論》等。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大家都知道“六尺巷”的故事,故事中的主角就是這位大學(xué)士、禮部尚書張英。有書記載,乾隆二十五年,高、陸二姓爭(zhēng)搶此路,結(jié)訟經(jīng)年。或許這龕題刻可能是多事之人所鐫,用“六尺巷”故事暗諷高陸之爭(zhēng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">題龕半黑半白。黑者,應(yīng)是舊時(shí)當(dāng)?shù)鼐用袢紶T祭拜所致。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">香象</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">香象</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>楷書。位于“張英詩(shī)刻”右側(cè)崖壁。漫漶嚴(yán)重,略有字跡可循。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其它不詳。</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">…孫…高太…宜肯堂…人…紹興庚午歲辛巳月乙卯日…書。</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">楷書,殘刻。位于“香象”右,大約二十米左右的一塊突兀巨石上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其它不詳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這種紀(jì)年法有些詭異。我們能查到“紹興庚午年即南宋高宗紹興二十年,公元?1150年?”。也勉強(qiáng)得知“辛巳月可能是農(nóng)歷四月”,但是,乙卯日,是按六十甲子循環(huán)而定,確切地說(shuō),只有知道當(dāng)日發(fā)生的事件才能準(zhǔn)確判斷具體是哪一日。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">所以,這塊殘刻給我們留下了眾多期待。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">繼續(xù)前行,一棵大樹(shù)下出現(xiàn)了這么一龕題刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">光緒丁酉春余于袁州辭/??回杭園中卜築小亭題/曰池上舟又於山間疊石/為洞題曰雲(yún)岫偶占俚句/聊以遣懐</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">辭官歸來(lái)後生涯旹不謀/惟期甘淡泊所愿在優(yōu)游/古樹(shù)堪為屋小亭恰似舟/從今離宦海且作片帆收/廿載倦逰子欣然返故園/築橋仍繞宅松竹豈易根/疊石為雲(yún)岫抔池堪枕軒/林泉地寄傲五馬複誰(shuí)論</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">澹園居士</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">光緒丁酉春余于袁州辭/郡回杭園中,卜筑小亭,顏/曰:“池上舟”,又于山間疊石/為洞,題曰:“云岫”,偶占俚句,/聊以遣懷:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">辭官歸來(lái)后,生涯時(shí)不謀。/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">惟期甘淡泊,所愿在優(yōu)游。/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">古樹(shù)堪為屋,小亭恰似舟,/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">從今離宦海,且作片帆收。/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">廿載倦游子,欣然返故園。/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">筑橋仍繞宅,松竹豈易根,/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">疊石為云岫,抔池堪枕軒,/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">林泉地寄傲,五馬復(fù)誰(shuí)論。/</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">澹園居士</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">楷書。在通玄觀西側(cè)墻外大樹(shù)下。附近有“月波”“仁王寺界”題刻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">光緒丁酉即清光緒二十三年,公元1897年?。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這位“澹園居士”是何人?歷史上號(hào)“澹園居士”的人很多,但是要符合“杭州人,曾在袁州(屬江西省宜春市管轄)任職,光緒二十三年辭職,號(hào)澹園居士,晚年回杭在吳山筑園”這幾個(gè)充分必要條件的人物,實(shí)屬巨難。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">?月波</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">月波</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">行書。雙鉤。在通玄觀西側(cè)墻外大樹(shù)下。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其它不詳。?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">原刻:</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">仁王寺界</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">釋文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">仁王寺界</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">楷書,字口較深。位于“澹園居士”刻上方一巨石上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">此為仁王寺東界。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">(謝謝光顧,下集再見(jiàn))</span></p>