<p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">散曲講座(啟仁印社)</b></p><p class="ql-block">2026年1月11日下午</p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曲友們,大家好!根據(jù)大家的建議,曲工委安排春節(jié)前將學(xué)過的曲牌再重溫一下,為高質(zhì)量選編開封散曲300首作準(zhǔn)備。今天溫習(xí)一下〔越調(diào)·天凈沙〕〔雙調(diào)·沉醉東風(fēng)〕和〔中呂·迎仙客〕三個(gè)曲牌,重點(diǎn)明確一下制曲要點(diǎn),探討一下作品的藝朮特色。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一、〔越調(diào)·天凈沙〕</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一)曲牌在《北曲小令譜式手冊(cè)》(以下簡(jiǎn)稱《手冊(cè)》)56頁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)制曲要點(diǎn)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、句式:5句,全部222結(jié)構(gòu)(笫四句22)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、層次:分3層,前3句渲染鋪陳,第4句轉(zhuǎn)折,第5句收束點(diǎn)題。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、押韻:第1、2、5句押平韻,第3句押上聲韻,第4句押去聲韻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、對(duì)仗:前3句鼎足對(duì)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)例曲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、馬致遠(yuǎn)《秋思》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">枯藤老樹昏鴉,小橋流水人家,古道西風(fēng)瘦馬。夕陽西下,斷腸人在天涯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特點(diǎn):用列錦法將十種平淡無奇的意象巧妙聯(lián)綴起來,先實(shí)(毫無生機(jī)的環(huán)境)后虛(美好地希望)又實(shí)(處境),將其無限的情思寓于圖畫中,最后一個(gè)"斷腸"總暴發(fā),非常完美,不愧千古傳傳的名篇。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、白樸《秋》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孤村落日殘霞,輕煙老樹寒鴉。一點(diǎn)飛鴻影下,青山綠水,白草紅葉黃花。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:寓情于景,一筆并寫兩面,成功地將秋日遲暮的蕭瑟之景和明麗絢朗之景融和在一起,通過反襯,把賞心悅目的秋景渲染出來,寫秋之杰作。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、徐人健(當(dāng)代曲家)《過太平鎮(zhèn)天街》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">老街新鎮(zhèn)人雜,燈紅酒綠商家,彎道飛車躍馬。居高臨下,粉墻試筆涂鴉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:既構(gòu)畫傳統(tǒng)韻味,又注入現(xiàn)代文明的元素。</span></p><p class="ql-block">4、鐘少勛(當(dāng)代曲家)《說曲》</p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">正宮越調(diào)堪夸,重頭小令如麻,俚語情歌弄雅。不分冬夏。曲家拾韻天涯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有律絕之架構(gòu),蘊(yùn)散曲之概況,娓娓道來,自然流暢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、開封曲友作品:《開封散曲》(21一24頁)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">于紅寧《自嘲》,郭寶光《初學(xué)散曲》,王紅建《開封散曲第一課》趙華璞賀《開封散曲》創(chuàng)刊,陸扎根《詠梅》,胡玉鳳《作畫》,張文富《汴京》陳燕《寫生》,秦靜《思親》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">二、〔雙調(diào)·沉醉東風(fēng)〕</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一)曲牌《手冊(cè)》63頁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)制曲要點(diǎn)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、句式:共七句,即七(可六字)七(可六字)三三七七七(可六字)。其中首1、2、5、7句為7乙句型,第6句為7甲句型。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、層次:第1、2句為第一層,第3、4句為第二層,第5、6、7句為第三層。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、押韻:第2、5句押平韻,第1、6、7句押平韻亦可押上韻,第4句押去聲韻,第3句可押韻可不押韻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、對(duì)仗:第1、2句和第3、4句須付仗;如1、2句用六字句,第3、4句加襯字變五字句也須對(duì)仗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、題材廣泛,可詠物、抒情、敘事,懷念等。語言要通俗流暢,詼諧潑辣,俗中帶雅。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)例曲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、任昱《會(huì)稽懷古</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">愛望海秦山古色,探藏書禹穴重來。鑒水邊,云門外,有誰人布襪青鞋,休問吳宮暗綠苔。越國在殘陽翠藹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:懷古曲,懷古思今之作,抓特色,定方位,移步換景,發(fā)感慨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、盧摯《秋景》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">掛絕壁枯松倒依,落殘霞孤鶩齊飛。四圍不見山,一望無窮水。散西風(fēng)滿天秋意,夜靜云帆月影低,載我在瀟湘畫里。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝朮特色:描景曲,通過時(shí)空轉(zhuǎn)換動(dòng)態(tài)描景,詩情融于畫意又出于畫意。襯字生巧,化典無痕。尾句想象豐富,余味無窮。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、徐耿華(當(dāng)代曲家)《某君》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">九州地多為妙手,百花壇處處風(fēng)流。上天燦燦星,下界悠悠口。怎生得狂悖無羞?自把名家藏在頭,且莫問旁人笑否?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝朮特色:寫人,主題鮮明,層層遞進(jìn),疊字巧用,渲染到位,切中要害,鞭韃有力。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、鄭永鈐(當(dāng)代詩家)《書桌上的硯臺(tái)》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">石上雨還如淚痕,硯中眉便也銷魂。有清聲,多蒼潤。含古色吹氣生云,窗下臨池墨色新,展花箋寫綠水青山最真。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:詠物曲,擬人巧妙,靜物動(dòng)寫,前后照應(yīng),扣題(曲題書桌上),落筆嚴(yán)謹(jǐn),高超的敘述功能。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、弓志芳(當(dāng)代曲家)《生日戲題》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">淡淡蛾眉細(xì)刷,長(zhǎng)長(zhǎng)耳線新搭。眼影涂,紅唇畫。喊孩爹"好個(gè)呆瓜,老臉如今燦若花,"猛一愣、回神笑傻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:敘事曲,細(xì)節(jié)描寫充滿詼諧俏皮的生話情趣,神態(tài)描寫出神入化,栩栩如生。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">6、開封曲友作品(《開封散曲》32一35頁)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">王紅建《賀中華年申遺成功》,于紅寧《趕年集》,趙偲含《汴梁夜話》,孫桂華《人世飄然入夢(mèng)》,李樹友《冬日古城晨練掠影》,王淑琴《機(jī)上觀景》陳燕《心中桃源》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三、〔中呂·迎仙客〕</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一):曲牌(手冊(cè)32頁)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二):制曲要點(diǎn)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、句式:由七句組成,依次為三三 七三三 四五。其中第3句七甲句型,可中仄中平平仄平。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、層次:第1、2句為第一層,第3、4、5句為第二層,第6、7句為第三層。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、押韻:第2、6句押平聲韻,第1、3、5句押平聲可上聲韻,第4句可押韻可不押韻,第7句押去聲韻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、對(duì)仗:第1、2句和第4、5句須對(duì)仗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、多用于自然抒情和敘事抒情。襯字宜少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)、例曲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、張可久</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《湖上送別》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">釣錦鱗,棹江云,西湖畫舫三月春。正思家,還送人。綠滿前村,煙雨江南恨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:叔事為主,抒離別之情,首三句繪寧靜美麗的西湖春景,點(diǎn)明時(shí)間地點(diǎn)四、五句寫難舍難分之狀,尾二句寄托了感慨與留戀。敘事完整,層層遞進(jìn),脈絡(luò)清楚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、李致遠(yuǎn)《暮春》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吹落紅,楝花風(fēng),深院垂楊輕霧中。小窗閑,停繡工。簾幕重重,不鎖相思?jí)簟?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:敘事抒情曲,展現(xiàn)了少婦內(nèi)心掀起的情感波瀾,前三句環(huán)境渲染情動(dòng)的原因,接三句寫情動(dòng)后的行為,后二句寫思念意中人的心理。詩化的語言流暢靈動(dòng),寥寥數(shù)語,刻畫少婦形象,情神並寄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、王德林(當(dāng)代曲人)《春曲》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">新蕊冷,嫩枝纏,(醉)春風(fēng)暢寫詩美篇。畫纏綿,暈入箋。布谷催咱,(熱)火了農(nóng)家院。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特點(diǎn):寫春天農(nóng)家小景,選取典型意象,為主旨服務(wù),構(gòu)思巧,收束妙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、鐘遠(yuǎn)通(當(dāng)代曲家)《春思》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">豌豆田,晚炊煙,瓦舍幾間湖岸邊。你擇蔬,我撫弦。不做神仙,只做雙飛燕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藝術(shù)特色:濃墨重彩的多角度的渲染鋪陳,到尾句水到渠成,包袱一抖,主題亮相,構(gòu)思之巧,令人拍案。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、開封曲友佳作(《開封散曲》88一91頁)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">于兆福《暮春來客》,王紅建《谷雨祭倉頡》,陸扎根《野牧》,李樹友《冬至》,崔紅莉《暮春》,陳燕《暮春泛舟》,王淑琴《西藏高原尋春》秦靜《春到澗水河》張文富《小村即景》孟慶岐《大宋御河夜景》。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">從以上我們溫習(xí)的三個(gè)曲牌,不難看到,好曲都是有趣味有情味的,而這些味來自曲的靈氣,從這些例曲我們可以看出,這些作者使曲有靈氣的手法有以下幾種:(例子大家在分析的例曲中自由找)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、選取民間的自然樸實(shí)的口語取勝,以俗得趣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、以奇妙的構(gòu)思取勝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、以詼諧俏皮幽默的生活情趣取勝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、巧用詩語,但雅不避俗,俗中見雅,雅俗共融。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、描景寫人抓住特點(diǎn),窮形盡相,準(zhǔn)確精到,動(dòng)人心魄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">6、圍繞主旨,運(yùn)用點(diǎn)染手法,渲染鋪陳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">7、扣題。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">還有什么,我們以后進(jìn)一步探究。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">作業(yè):</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">①給上面所選開封曲友的佳作,找出其主要特色,用一兩話說出來。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">②以臘八節(jié)為內(nèi)容,自命題目,制一支〔中呂·迎仙客〕小令。</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">于紅寧</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔雙調(diào)?沉醉東風(fēng)〕趕年集 </b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一處處人流入眼,幾回回車駕當(dāng)關(guān)。街中豬肉攤,路畔門神案。滿當(dāng)當(dāng)行也艱難。咱年貨搜齊趕緊返,欣的是斜陽未晚。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【王紅建簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首元曲以白描手法鋪陳趕年集的熱鬧市井圖景,在瑣碎忙碌中提煉出尋常百姓辦年貨的滿足感,展現(xiàn)了市井生活的鮮活氣息。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【樊清亮簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">于老師的《天凈沙》小令,以白描口語入曲,直白點(diǎn)題,俗趣盎然又暗含幾分自嘲的通透。好曲點(diǎn)贊。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(1, 1, 1);">郭寶光</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔越調(diào)·天凈沙〕初學(xué)散曲</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高頭街店書咖,散曲講座方家,平仄須分韻押。專心記下,比貓畫虎絕佳。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【邢百順簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">作者用白描的方法,猶如跨越時(shí)空走進(jìn)有遺千年的書院,又像走進(jìn)古色古香的畫廊。沒有采用比葫蘆畫瓢的俗語,另辟新經(jīng),即諧趣接地氣,又道出了初學(xué)散曲的真實(shí)狀況?!敖^佳”,雖是兩個(gè)字,卻把制曲成功后的小欣喜描寫的淋漓盡致。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【王淑琴簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首曲寫的是初學(xué)散曲,開頭作者交代了學(xué)習(xí)的地點(diǎn)方位,緊接著是暗含老師講座散曲的平仄要求,以及用韻方面的平仄通押。因?yàn)閷?duì)散曲知識(shí)了解的太少,特別是最后一句,比貓畫虎絕佳,道出了一個(gè)初學(xué)散曲者的心里感受以及自己在寫作散曲的時(shí)候像畫貓一樣畫的說像又不像,說不像吧它又像的一個(gè)寫作過程。但為我們眾多初學(xué)者增加了不怕困難的學(xué)習(xí)決心和信心。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">【朱俊超簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">郭寶光先生的《初學(xué)散曲》,以初學(xué)者的視角生動(dòng)記錄學(xué)習(xí)場(chǎng)景,語言質(zhì)樸鮮活,充滿生活意趣。一是結(jié)構(gòu)布局場(chǎng)景遞進(jìn),虛實(shí)相生;二是語言特色俗中見雅,古今交融;三是凸顯了情感內(nèi)核——謙遜中的熱忱。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">王紅建</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂迎仙客〕谷雨祭倉頡(通韻)</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">布谷喧,雨絲綿,倉王殿前香篆旋??听敿y,破混元,廿八眸懸,點(diǎn)化文明現(xiàn)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【杜冬玲簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">王紅建老師這首散曲,將節(jié)氣民俗與上古傳說巧妙融合,展現(xiàn)了對(duì)文字始祖?zhèn)}頡的崇敬之情。起筆“布谷喧,雨絲綿”以聲景相疊,既點(diǎn)明谷雨時(shí)節(jié)萬物滋長(zhǎng)的自然特征,又暗合“倉頡作書,天雨粟,鬼夜哭”的古諺。 結(jié)句“點(diǎn)化文明現(xiàn)”如畫龍點(diǎn)睛,將祭祀場(chǎng)景提升至人類智慧覺醒的哲學(xué)高度。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">于兆福</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕暮春來客(通韻)</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">風(fēng)剪柳,雨相儔,布谷幾聲跟俺走。進(jìn)新樓,接故友,一片鄉(xiāng)愁,佐酒牛羊肉。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【王紅建簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首元曲以暮春風(fēng)物起興,借鄉(xiāng)景、故友、酒肉勾連鄉(xiāng)愁,語言質(zhì)樸如口語,曲味濃郁且情真意切。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【陸扎根簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敘事抒情,選取典型意象襯托環(huán)境,如風(fēng)、柳、雨、布谷;選取民間的自然樸實(shí)的口語和生活情趣取勝,如新樓、故友、鄉(xiāng)愁、酒肉,相儔鄉(xiāng)愁,一片情深。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【李樹友簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">構(gòu)思巧妙,章法高超。語言貼切,曲韻流暢。前一部分寫景,用的是詩語,突出其雅;后一部分?jǐn)⑹?,以口語取勝,凸顯其俗。行云流水,過渡自然,雅俗結(jié)合,天衣無縫?!安脊葞茁暩匙摺?,擬人、夸張,自然生動(dòng),形象逼真。尤其是結(jié)句“佐酒牛羊肉”,出人意料之外又在情理之中,順理成章,妙不可言。此曲堪稱雅不避俗、俗中見雅、雅俗共賞之范例,對(duì)我們理解、掌握雅俗結(jié)合、俗語入曲等具有借鑒意義。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【杜冬玲簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首散曲,于兆富老師以簡(jiǎn)潔生動(dòng)的筆觸,勾勒出一幅暮春時(shí)節(jié)故友相逢、鄉(xiāng)情濃郁的溫馨畫面。開篇“風(fēng)剪柳,雨相儔,布谷幾聲跟俺走?!币燥L(fēng)、雨、柳勾勒出暮春特有的濕潤與生機(jī)?!跋鄡墶睌M人化,寫出風(fēng)雨相伴的纏綿。布谷幾聲,既點(diǎn)明農(nóng)時(shí),又似為詩人引路,將自然景物與人的行動(dòng)巧妙串聯(lián),增添田園情趣。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">【朱俊超簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">于兆富老師的《暮春來客》以簡(jiǎn)凈筆墨勾勒鄉(xiāng)情畫卷,于家常情境中見深摯韻味。整支曲起筆靈動(dòng),聲景相隨,場(chǎng)景跳接,情味頓出,凸現(xiàn)了于老師俗雅相濟(jì)的語言張力!</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(1, 1, 1);">張文富</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕小村既景 </b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">村北頭,院南邊,種豆種瓜牛馬喧??达w燕,聽杜鵑,麥浪生煙,柳曲聲聲泛。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【樊清亮簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此曲以村頭院邊的尋常風(fēng)物鋪展田園畫卷,白描筆觸鮮活靈動(dòng)。融視覺、聽覺于一闋小令,煙火氣與鄉(xiāng)野趣相得益彰。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【陸扎根簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白描春末夏初農(nóng)家小景,選取典型意象為主旨服務(wù),語言生動(dòng),物象鮮活,有種有喧,有聽有看,鄉(xiāng)村生活氣息濃郁,飛燕杜鵑柳曲都在為麥浪滾滾而放歌,“三農(nóng)”之情油然而生。 </span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">李樹友</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕冬至</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">冬至晴,百祥生,一年到頭淑氣縈。大如年,數(shù)九更。剁肉聲聲,包餃子把民俗慶。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【樊清亮簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此曲以冬至晴和之景起筆,融汴地歲時(shí)民俗于短句,明快質(zhì)樸;剁肉包餃的煙火聲韻,襯出“大如年”的節(jié)序溫情,俚俗中見雅趣。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔雙調(diào)?沉醉東風(fēng)〕冬月古城晨練掠影(通韻)</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">進(jìn)冬月寒流驟添,走古城晨練依然。澗水邊城墻間,體育場(chǎng)地鬧喧天。這邊仗劍人群健步歡,那廂廣場(chǎng)舞芳姿醉眼。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">【吳建勛簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首元曲運(yùn)用蒙太奇手法,題目“掠影”二字總攝全篇,語言活潑且質(zhì)樸有味,像一幅開封晨練圖。</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">陳燕</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔越調(diào)?天凈沙〕寫生</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">秋風(fēng)白露蒹葭,浮云斷雁天涯,溪水孤舟落霞。伊人作畫,夕陽信手涂鴉。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【崔紅莉簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">首句化用《詩經(jīng)》意象,陳老師寫作上善于用典而且非常巧妙用典很是敬佩。前三句用列錦手法寫出了一幅秋日景象,對(duì)仗特別工整,第二句由靜到動(dòng),畫面由近至遠(yuǎn)斷雁蒼茫天涯,緊接著又拉回眼前溪水孤舟,畫面立體有層次。信手涂鴉令人回味無窮。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕暮春泛舟 </b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">花瓣稀,鳥聲啼,三月暖風(fēng)輕舞衣。泛扁舟,弄短笛,柳絮飄溪,春去留無計(jì)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【李樹友簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巧用詩語,以雅見長(zhǎng),俗味不足,仍然脫離不掉詩詞的影響。對(duì)仗工穩(wěn),形容詞“稀”,動(dòng)詞“啼“泛”“弄”比較精準(zhǔn)。選取意象典型且扣題,寥寥幾筆描繪出暮春時(shí)節(jié)泛舟溪上的情景,詩情畫意,美不勝收。 </span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">秦靜</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔越調(diào)·天凈沙〕 思親</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">寒冬冷霧孤鴉,往昔故事人家,瘦影黃燈病榻。慈顏憶畫,情思父母恩華。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【邢百順簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此曲緊扣《天凈沙》曲牌特質(zhì),列錦手法鋪陳,以“寒冬冷霧孤鴉”起興,繼以“往昔故事人家”轉(zhuǎn)時(shí)空,末用“瘦影黃燈病榻”收束現(xiàn)實(shí),三層意象疊印出綿長(zhǎng)思念。技法上遵循曲譜對(duì)仗精工。曲中“寒冬/冷霧/孤鴉”“瘦影/黃燈/病榻”構(gòu)成鼎足對(duì),“往昔故事人家”與前后景語形成虛實(shí)對(duì),符合《天凈沙“鼎足三對(duì)”傳統(tǒng)格律。物象皆染情愫,尤以“慈顏憶畫”點(diǎn)睛,將抽象恩情化為可觸丹青,收束處“恩華”二字使全曲在灰暗基調(diào)中綻出溫潤的光芒。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">孟慶岐</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕大宋御河夜景</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">云掩星,月浮橋,畫舫凌波金浪騰。拱橋橫,水榭明。影動(dòng)光行,恍入瑤臺(tái)境。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【秦靜簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首小令的特色是以云、星、月、橋、畫舫等物像鋪陳御河夜色,借瑤臺(tái)境意象,繪就大宋盛景,凝練靈動(dòng)。以光影流動(dòng)繪御河夜景,融實(shí)景與瑤臺(tái)虛境,盡顯汴京夜色的雅致空靈。其次1句和2句,4句和5句符合曲譜要求,對(duì)仗工整。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">崔紅莉</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔中呂·迎仙客〕暮春</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">云暖暖,日盈盈,花落小院香滿庭。雨濕坪,步履輕。竹翠搖風(fēng),詩韻追春夢(mèng)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【秦靜簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這首小令的特色是以暖云、晴日、落花等暮春物象入筆,融情于景,意象清麗靈動(dòng);煉字準(zhǔn)確,借竹風(fēng)詩韻勾連春夢(mèng),盡顯散曲以景寄情的雅致之美。符合曲牌要求,1句和2句,4句和5句對(duì)仗工整。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">陸扎根</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">〔越調(diào)·天凈沙〕詠梅</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">陽光瑞雪山川,癯仙紅帽花園。杏臉南枝色赧。春風(fēng)拂面,寒香飛滿人間。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">【王淑琴簡(jiǎn)析】</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">他這首曲的特色,表現(xiàn)了十一個(gè)意象是“天凈沙”曲牌的固有特點(diǎn),圍繞詠梅進(jìn)行了一系列的襯托,展開,渲染,特別是最后一句,寒香飛滿人間,在一個(gè)百花散去的寒冷冬季,唯有梅花這一種花,能為人們帶來開心和美好,這個(gè)飛字,動(dòng)詞用的特別好。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曲友們的散曲作業(yè),雖為習(xí)作,卻已顯露出三個(gè)鮮明特色:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 一、生活氣息濃郁,語言鮮活接地氣。作品多從身邊事入手,如自嘲囊中羞澀(“包中銅子缺乏”)、記錄學(xué)習(xí)場(chǎng)景(“比貓畫虎絕佳”)、描繪市井作畫(“不聞門外嘈雜”),運(yùn)用“小酒黃瓜”、“王八大蝦”等口語,質(zhì)樸生動(dòng),充滿生活真趣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 二、緊扣地域文化,展現(xiàn)古都風(fēng)情。眾多作品自然融入開封元素,“御河碧水”“皇城曲苑”“州橋”“鐵塔”“菊花”等意象反復(fù)出現(xiàn),將散曲學(xué)習(xí)與歌詠鄉(xiāng)土結(jié)合,形成濃厚的地域創(chuàng)作氛圍。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 三、直抒初學(xué)體驗(yàn),狀態(tài)真切可感。無論是“專心記下”的認(rèn)真,還是“師生歡暢”的現(xiàn)場(chǎng),或是“古韻新花綻朵”的欣喜,都真實(shí)記錄了曲友們從初窺門徑到漸得樂趣的過程,狀態(tài)鮮活,情感真摯。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:right;"><span style="font-size:22px;">——朱俊超</span></p>