<p class="ql-block">《道德經(jīng)講義》黃元吉祖師 歸元 第五十二章 知子守母</p><p class="ql-block">逐句編號 現(xiàn)代翻譯 生字注音</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">標題:歸元 第五十二章 知子守母</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">原文部分(逐句編號和翻譯):</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 天下有始,以為天下母。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:天下萬物都有個開端,這個開端就是天下萬物的母體。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 既得其母,以知其子;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:既然得到了這個母體,就能認識它的子息(即萬物)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 既知其子,復守其母,沒身不殆。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:既然認識了子息,又持守母體,終身都不會有危險。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">4. 塞其兌,閉其門,終身不勤。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:堵塞感官的孔竅(兌:指口鼻等),關閉欲望的門戶,終身都不會勞碌。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">5. 開其兌,濟其事,終身不救。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:打開感官的孔竅,成就世間的事務,終身都不可救藥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">6. 見小曰明,守柔曰強,</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:能察覺細微叫做明,能持守柔弱叫做強。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">7. 用其光,復歸其明,無遺身殃,</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:運用它的光芒,又回歸它的明澈,不會給自身留下災禍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">8. 是謂襲常。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這就叫做承襲常道。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">解讀部分(逐句編號和翻譯):</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 金丹一物,豈有他哉?只是先天一元真氣,古人喻為真鉛、為金花、為白雪、為白虎、初弦之氣,種種喻名,總不外乾坤交媾之后,乾失一陽而落于坤宮,坤得此乾陽真金之性遂實而成坎。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:金丹這個東西,難道還有別的嗎?它只是先天一元真氣,古人比喻為真鉛、金花、白雪、白虎、初弦之氣等種種名稱,總不外乎是乾坤交媾之后,乾失去一陽而落到坤宮,坤得到這個乾陽真金之性就充實而成為坎卦。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 故丹曰金者,蓋自乾宮落下來的,在人身中謂之陽精,此精雖在水府,卻是先天元氣,可為煉丹之母。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:所以丹稱為金,是因為它從乾宮落下來,在人身中叫做陽精,這個陽精雖然在水府(腎中),卻是先天元氣,可以作為煉丹的母體。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 修士煉藥臨爐,必從水府逼出陽鉛以為丹母。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:修煉者煉藥時,必須從水府逼出陽鉛作為丹母。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">4. 故曰:“一身血液總皆陰,一物陽精人不識?!?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:所以說:“一身的血液都是陰性的,只有一樣陽精人們卻不認識。”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">5. 此個陽精,不在內(nèi)不在外,不入六根門頭,不在六塵隊里,隱在形山,視而不見,聽而不聞,卻又生生不息,是人身之真種子、大根本也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這個陽精,不在內(nèi)也不在外,不進入六根門頭(眼耳鼻舌身意),不在六塵隊伍里(色聲香味觸法),隱藏在形山(身體)中,看也看不見,聽也聽不到,卻又生生不息,是人身的真種子、大根本。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">6. 一己陰精,不得先天陽鉛以為之母,則陰精易散,無由凝結為丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:自身的陰精,如果沒有先天陽鉛作為母體,那么陰精容易消散,無法凝結成丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">7. 是以古仙知己之陰精難擒易失,不能為長生至寶,乃以真陰真陽二八初弦之氣、同類有情之物烹煉鼎爐,然后先天真一之氣、至陰之精,從虛極靜篤、恍惚杳冥時發(fā)生出來,此丹母也,亦母氣也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:因此古仙知道自身的陰精難以捕捉容易失去,不能作為長生至寶,于是用真陰真陽二八初弦之氣、同類有情之物在鼎爐中烹煉,然后先天真一之氣、至陰之精,從虛極靜篤、恍惚杳冥的狀態(tài)中發(fā)生出來,這就是丹母,也就是母氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">8. 用陽火以迫之飛騰而上至泥丸,與久積陰精混合融化,降于上腭,化為甘露,此陰精也,亦號子氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:用陽火逼迫它飛騰而上到泥丸宮(頭頂),與久積的陰精混合融化,降于上腭,化為甘露,這就是陰精,也叫做子氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">9. 由是下降重樓,傾在神房,餌而吞之,以溫溫神火調(diào)養(yǎng)此先天真一之氣與至陰之精,此即太上曰“既得其母,以知其子;既知其子,復守其母”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:于是下降重樓(氣管),傾注在神房(心宮),餌而吞之,用溫溫的神火調(diào)養(yǎng)這個先天真一之氣與至陰之精,這就是太上老子所說的“既得其母,以知其子;既知其子,復守其母”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">10. 始也母戀子而來,繼也子戀母而住,終則子母和偕而相育,陰陽反覆以同歸,雖沒身不殆也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:開始時母氣戀子氣而來,接著子氣戀母氣而住,最終子母和諧相互養(yǎng)育,陰陽反復同歸一體,即使終身也不會危險。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">11. 從此恪守規(guī)中,一靈內(nèi)蘊,務令內(nèi)想不出,外想不入,緘口不言,六門緊閉,綿綿密密,不貳不息,勿助勿忘,有作無作,若勤不勤,如此終身,金仙證矣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:從此恪守規(guī)中(中宮),一靈內(nèi)蘊,務必讓內(nèi)想不出,外想不入,緘口不言,六門(眼耳鼻舌身意)緊閉,綿綿密密,不貳不息,勿助勿忘,有作無作,若勤不勤,這樣終身修行,就能證得金仙。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">12. 否則有濟于外圖,先已自喪其內(nèi)寶,所謂“口開神氣散,意亂火功寒”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:否則,如果致力于外在圖謀,先已自己喪失內(nèi)寶,所謂“口開神氣散,意亂火功寒”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">13. 重于外者輕于內(nèi),命寶已失,命根何存?故終身不救也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:重視外在的就會輕視內(nèi)在,命寶已經(jīng)失去,命根怎能存在?所以終身不可救藥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">14. 人能塞兌閉門,寶精裕氣,母氣子氣合化為丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:人如果能塞兌閉門,寶精裕氣,母氣和子氣合化為丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">15. 古云:“元始天王懸一黍珠于空中,似有非有,似虛非虛,惟默識心融者乃能見之?!?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:古話說:“元始天王懸一黍珠在空中,似有非有,似虛非虛,只有默識心融的人才能見到它?!?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">16. 小莫小于此丹,能見者方為明哲之士。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:小沒有比這個丹更小的,能見到的人才是明哲之士。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">17. 當其陽氣發(fā)生,周身蘇軟如綿,此至柔也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:當陽氣發(fā)生時,周身蘇軟如綿,這是至柔的狀態(tài)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">18. 能守此至柔之氣,不參一意,不加一見,久之自有浩氣騰騰,凌霄貫日,故“守柔曰強”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:能持守這個至柔之氣,不摻雜一意,不加一見,久了自然有浩氣騰騰,凌霄貫日,所以“守柔曰強”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">19. 然下手之初,神光下照于氣海,繼則火蒸水沸,金精煥發(fā),如潮如火,如霧如煙,我當收視返聽,護持其明,送歸土釜,仍還我先天一氣,小則卻病延年,大則成仙證圣,身有何殃可言哉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:然而下手之初,神光下照于氣海,接著火蒸水沸,金精煥發(fā),如潮如火,如霧如煙,我應當收視返聽,護持其明,送歸土釜(丹田),仍還我先天一氣,小則可以卻病延年,大則可以成仙證圣,身體有什么災禍可言呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">20. 不然,老病死苦轉(zhuǎn)眼即來,能不痛耶?要皆人自為之,非天預為限之也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:不然,老病死苦轉(zhuǎn)眼即來,能不痛心嗎?這都是人自己造成的,不是上天預先限制的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">21. 夫人既不愛道,獨不愛身乎?切勿自遺身殃,后悔無及。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:人既然不愛道,難道不愛身嗎?切勿自己留下身殃,后悔無及。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">22. 此為真常之道,惟至人能襲其常,不違其道,故日積月累而至于神妙無方,變化莫測。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這是真常之道,只有至人能承襲這個常道,不違背它,所以日積月累而達到神妙無方,變化莫測。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">23. 語云:“有恒為作圣之基,虛心實載道之器”,人可不勉乎哉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:俗話說:“有恒是作圣的基礎,虛心是載道的器皿”,人能不勉勵嗎?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">24. 此言真陽一氣原從受氣生身之初而來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這里說真陽一氣原本從受氣生身之初而來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">25. 人之生生于氣,氣顧不重哉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:人的生命生于氣,氣難道不重要嗎?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">26. 試思未生以前,難道無有此氣?既死而后,未必遂滅此氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:試想未生以前,難道沒有這個氣?既死以后,未必就消滅這個氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">27. 所謂先天一氣懸于太空之中,有物則氣在物,無物則氣還太空。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:所謂先天一氣懸于太空之中,有物時氣在物中,無物時氣還太空。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">28. 天地間舉凡一切有象者皆有生滅可言,惟此氣則不生不滅,不垢不凈,不增不減,空而不空,不空而空,至神而至妙者也,故為天下萬物生生不息之始氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:天地間一切有形象的東西都有生滅可言,只有這個氣卻不生不滅,不垢不凈,不增不減,空而不空,不空而空,至神而至妙,所以是天下萬物生生不息的始氣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">29. 學道人知得此個始氣,則長生之道可得,而神仙之位可證焉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:學道人知道這個始氣,那么長生之道可以得到,神仙之位可以證得。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">30. 夫神仙亦無他妙,無非以此陽氣留戀陰精,久久烹煉,則陰精化為陽氣,陽氣復還陽神,所謂“此身不是凡人身,乃是大羅天上仙”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:神仙也沒有其他妙處,無非是用這個陽氣留戀陰精,久久烹煉,那么陰精化為陽氣,陽氣復還陽神,所謂“此身不是凡人身,乃是大羅天上仙”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">31. 倘若獨修一物,焉得此形神俱妙、與道合真、而極奇極變、至圣至靈者哉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:倘若單獨修煉一物,怎能得到這種形神俱妙、與道合真、極奇極變、至圣至靈的境界呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">32. 故火候到時,金丹發(fā)象,自然口忘言,舌忘味,鼻忘臭,視而不見,聽而不聞,所謂“丹田有寶”,自然“對境忘情”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:所以火候到時,金丹發(fā)象,自然口忘言,舌忘味,鼻忘臭,視而不見,聽而不聞,所謂“丹田有寶”,自然“對境忘情”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">33. 此輕外者重內(nèi),守內(nèi)者忘外,一定理也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這是輕視外在的重視內(nèi)在,持守內(nèi)在的忘記外在,一定的道理。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">34. 然在未得丹前,又當塞兌閉門,為積精累氣之功。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:然而在未得丹前,又應當塞兌閉門,做積精累氣的功夫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">35. 且知小丹者為明哲,守太和者自剛強。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:而且知道小丹的是明哲,持守太和的自然剛強。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">36. 以神入氣,以氣存神,忽然一粒黍珠光通法界,此即金丹煥發(fā),大道將成之候矣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:以神入氣,以氣存神,忽然一粒黍珠光通法界,這就是金丹煥發(fā),大道將成的時候了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">37. 始也以神降而候氣,繼則氣生,復用神迫之使上,驅(qū)之令歸,即長生之丹得,而身何殃之有哉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:開始時用神下降而候氣,接著氣生,再用神逼迫它上升,驅(qū)使它回歸,就得到長生之丹,身體有什么災禍呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">38. 是在人常常操守,源源不息可也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 翻譯:這在于人常常操守,源源不息就可以了。</p>