<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">202602,春節(jié)期間,我們游了江西奉新縣大雄山百丈寺。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">百丈寺地處江西省修水、銅鼓、宜豐、奉新四縣交界的贛西北山區(qū),坐落于國家4A級景區(qū)百丈山風(fēng)景名勝區(qū)內(nèi)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">百丈寺是中國佛教禪宗古寺廟之一,“禪林清規(guī)”(即“天下清規(guī)”)的發(fā)祥地。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大雄山,奉新縣志載其馮水倒出,飛下千尺。其西北勢出群山,層巒疊嶂,又地勢絕高,故名百丈。深山老林,人跡罕至,唯歷代修道之人,千巖萬壑,不辭勞苦,殷勤辦道,千年宗風(fēng),綿然不絕。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>古德詩云:絕頂茅庵老此僧,寒云孤木此經(jīng)行,世人哪得知幽徑,遙向高峰禮磬聲?!段鍩魰匪d野狐公案,盡人皆知,百丈后山,野狐巖在焉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?百丈寺東、西、北三面均倚山,寺院臥其中呈“太師椅”之勢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?迄今已有1200年歷史,在中外佛教界享有盛名。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">千余年來,百丈禪寺幾經(jīng)興廢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>2004年由當(dāng)代佛門泰斗,本煥長老重建百丈禪寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?重建后的百丈寺占地1200余畝,建筑面積5萬余平方米,其恢宏之勢,被譽為"世外桃源,別有洞天,中國一流,世界聞名"。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">唐大歷間(766-778),由鄉(xiāng)紳甘貞創(chuàng)建,初名為“鄉(xiāng)導(dǎo)庵”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">當(dāng)時唐朝極度盛行佛教,倡導(dǎo)因果輪回,佛教為當(dāng)時“國教”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?后延請大智禪師懷海在此住持修行,遂改名為“百丈寺”。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">懷海到達(dá)百丈寺后,勤研佛經(jīng),探究禪理,盡改僧尼云游在外,沿門托缽,不事勞作之習(xí)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?開創(chuàng)農(nóng)禪并重的實踐,強化叢林組織形式,終于在百丈寺為禪宗另立一種規(guī)式,撰寫了“詔天下僧悉依此而行”的《禪門規(guī)式》,又稱“百丈清規(guī)”。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">從此百丈寺聲名大振,香火極盛,四方僧人前來朝圣者絡(luò)繹不絕,在中外佛教界極負(fù)盛名,有“三寺五廟四十八庵”之說。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大智懷海禪師影響甚大,溈仰、臨濟、黃龍、楊岐諸宗皆出其下。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?唐宣宗登基時,御賜“大智壽圣禪寺”匾額。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?到南唐,曾遷寺于原寺址的西北面,不久被毀。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">宋代元豐年間,又在原址建起寺院。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">明清兩代達(dá)到了鼎盛時期。北門大殿規(guī)模宏偉,院內(nèi)有凌云亭、師表閣、大雄寶殿等主體建筑物。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>后來幾經(jīng)興廢,寺院幾乎傾塌殆盡,現(xiàn)大雄寶殿與僧寮二棟尚存。大雄寶殿為同治六年(公元1868年)修建留下,長10米,寬12米,高4米,是寺院中的正殿。大雄寶殿古樸、端莊,從現(xiàn)存的大雄寶殿可以看出當(dāng)年百丈寺的規(guī)制。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清咸豐十一年(1861年),太平天國李秀成率領(lǐng)大軍路過奉新,再次焚毀百丈寺,只留有一座大雄寶殿、僧療。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">1949年後,百丈寺僅存大雄寶殿及右側(cè)的兩棟客房,殿內(nèi)正中的如來佛像在“文化大革命”期間被毀,只留下巨石砌成的佛像座及東側(cè)地藏菩薩座基。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">改革開放后,百丈寺又重新進(jìn)行了維修,有大雄寶殿、玉佛殿、三圣殿及伽藍(lán)殿等建筑。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">2004年,百歲高齡本煥長老集億元善款重建百丈寺祖庭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">重建工程于2009年9月告竣,寺廟占地1200余畝,建筑面積4萬余平方米。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?2011年8月31日舉行了開光慶典。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">百丈懷海禪師俗姓王,原籍福建。生于唐開元八年(720年),元和九年(814年)示寂,享年95歲。穆宗長慶元年(821年),敕謚大智禪師,塔曰大寶勝輪。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大師早年在廣東潮陽西山依慧照禪師落發(fā),又到衡山依法朗受具足戒,后又往廬江(安徽廬江縣)浮槎寺閱藏。因聽說馬祖道一在南唐(江西贛縣)弘法,于是就前往參學(xué),是道一門下首座,侍奉道一有六年,得到印可。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">和百丈同時參學(xué)的還有智藏、普愿,他們各有所長,成為馬祖門下鼎足而立的三大士。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">不久有檀越請懷海禪師住洪州新吳(今江西奉新縣)大雄山,另創(chuàng)禪林。此地水清山靈,山巖兀立千尺許,號百丈巖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《景德傳燈錄·懷海禪師章》曰:"檀信請(懷海)于洪州新吳界住大雄山,以居住嚴(yán)巒峻極,故號之百丈。"</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">禪宗形成初期,禪林尚無制度、儀式。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">懷海禪師對禪宗進(jìn)行了教規(guī)改革,制定清規(guī)(后稱《百丈清規(guī)》),力行 導(dǎo)"一日不作,一日不食"的農(nóng)禪生活,盡改僧尼沿門托缽,不事勞作之舊俗,強化了叢林組織形式,奠定了禪門的經(jīng)濟基礎(chǔ),推動了禪宗的發(fā)展,贏得了他在中國佛教史上的重要地位。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">懷海禪師門徒甚多,皆高僧大德,傳法四方,影響甚大。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">溈仰、臨濟、黃龍、楊岐諸宗皆出其下。其中以黃檗希運、溈山靈祐最為聞名。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">黃檗希運的弟子臨濟義玄開衍出臨濟宗,溈山靈祐和他的弟子仰山慧寂開衍出溈仰宗,與曹洞宗、云門宗、法眼宗合稱禪宗五大流派。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清規(guī)設(shè)有法堂、僧堂、方丈等制度,又規(guī)定眾僧分別擔(dān)任東序、寮元、堂主、化主等各種職務(wù),為八、九世紀(jì)間中國禪宗脫離律寺,維持獨自教團生活之必要規(guī)范。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?清規(guī)以法堂為中心構(gòu)建禪寺空間布局,確立長老統(tǒng)領(lǐng)、僧眾共居的教團組織形式,制定普請勞作、節(jié)儉作息等日常規(guī)范,首創(chuàng)"一日不作,一日不食"經(jīng)濟原則。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?《百丈清規(guī)》是中國禪宗的一面旗幟,也是中國禪歷久不衰的一個保障。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">叢林以無事為興盛。修行以念佛為穩(wěn)當(dāng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">精進(jìn)以持戒為第一。疾病以減食為湯藥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">煩惱以忍辱為菩提。是非以不辯為解脫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">留眾以老成為真情。執(zhí)事以盡心為有功。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">語言以減少為直截。長幼以慈和為進(jìn)德。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">學(xué)問以勤習(xí)為入門。因果以明白為無過。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">老死以無常為警策。佛事以精嚴(yán)為切實。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">待客以至誠為供養(yǎng)。山門以耆舊為莊嚴(yán)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">凡事以預(yù)立為不勞。處眾以謙恭為有理。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">遇險以不亂為定力。濟物以慈悲為根本。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清規(guī)使禪宗門庭從律寺中獨立出來,標(biāo)志著禪宗叢林的正式確立(“馬祖創(chuàng)叢林,百丈立清規(guī)”)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>清規(guī)內(nèi)容包括:設(shè)長老為化主,居方丈;不立佛殿,惟樹法堂;所褒學(xué)眾盡入僧堂,依夏次安排,設(shè)長連床;行普請法,上下均力;置十務(wù)寮舍,各司其局。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">這使得中國的僧團走向制度化、合理化的僧伽生活。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《百丈清規(guī)》的創(chuàng)立在中國禪宗史上具有劃時代的意義,它為禪宗教團的純凈及叢林的健康發(fā)展,提供了強有力的制度保障。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?《百丈清規(guī)》是佛教中國化的里程碑式成果。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">百丈本著“博約折中”、“不一不異”的原則制定清規(guī)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其所確立的叢林組織體制、修行生活規(guī)范,為禪宗的持續(xù)發(fā)展奠定了堅實基礎(chǔ),并推動禪宗逐漸發(fā)展成為中國佛教的主流。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《百丈清規(guī)》對后世佛教各宗派的寺院管理產(chǎn)生了深遠(yuǎn)影響。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>宋元以后出現(xiàn)的《禪苑清規(guī)》、《叢林校定清規(guī)總要》等多種清規(guī),以及律宗的《律苑事規(guī)》、天臺宗的《教苑清規(guī)》等規(guī)式皆受其影響。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">真源石刻</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">唐宣宗在百丈寺當(dāng)沙彌時,到后山鑿石引泉,尋找水源,在此發(fā)現(xiàn)源頭并親書“真源”二字。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>天下清規(guī)石刻</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">唐代大書法家柳公權(quán)曾來奉新參觀過百丈寺,寫下“天下清規(guī)”四個大字。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">勒石置于百丈山西石壁,石質(zhì)堅硬,石色如鐵,正東南一面恰似神工鬼斧削切而成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>每字長0.51米,寬0.53米,字跡清晰、完好。?</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">石壁在上角豎刻有隸書“碧云”二字。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">“天下清規(guī)”石刻于1957年公布為省級文物保護(hù)單位,為百丈寺鎮(zhèn)寺之寶。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor">?</span>“龍蟠石”,位于百丈寺后山,相傳是懷海禪師常在此石上坐禪,因禪門將有真正道行的修行者稱為“龍象之才”。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">傳說"真龍?zhí)熳?quot;唐宣宗落難百丈山時,隱于百丈寺為僧,經(jīng)常在這塊大石上打坐禪靜,故后人將此石稱為"龍蟠石"。"龍蟠石"三字陰文石刻,篆體。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">懷海語錄石刻</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">偈語是禪家的一種專門文體,是禪宗"經(jīng)典"之一。是由禪師證悟。親弟子隨時筆錄編集而成。此石刻為百丈寺開山住持懷海禪師法語:"靈光獨耀,迥脫根塵。體露真常,不拘文字。心性無染,本自圓成。但離妄緣,即如如佛。"禪意幽遠(yuǎn),引人深思。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">百丈寺深居幽谷,地理位置獨特,建筑大氣恢宏,氣勢不凡,意境悠遠(yuǎn)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">佛教文化底蘊深厚,在傳統(tǒng)文化和佛教界影響巨大深遠(yuǎn),令人印象深刻。</span></p>