<p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">魯迅說</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">不讀老子</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">就不知中國文化</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">不知人生真諦</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">?<span class="ql-cursor">?</span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> <span style="font-size:22px;">一、原 文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 曲則全,枉則直,洼則盈,敝則新,少則得,多則惑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 是以圣人抱一為天下式。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 不自見故明,不自是故彰,不自伐故有功,不自矜故長。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 夫唯不爭,故天下莫能與之爭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 古之所謂曲則全者,豈虛言哉!誠全而歸之。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?? </span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> <span style="font-size:22px;">二、白話譯文</span></p><p class="ql-block"> <span style="font-size:20px;">委屈才能保全,彎曲方會伸展,低洼才可盈滿,破舊方能新鮮,少取自會多得,貪多反成惑亂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 所以,得道的人抱定自然大道,作為治理天下的典范。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 不自我表現(xiàn),所以才看得明顯;不自以為然,所以才事理清辨;不自我夸耀,所以才功勞著顯;不自高自大,所以才久地長天。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 正因為他不與人爭,所以天下沒有人能與他爭辯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 古人所謂“受委屈反能保全”的說法,怎么會是空談呢!它確實能讓自己回歸大道而得到保全。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 三、內(nèi)容提要</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 本章與前面第二、七、九和十一章一樣,講的都是道的運用之德,都充分體現(xiàn)了老子辯證思維的特點。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 內(nèi)容緊承上章的“知眾甫之狀”,側(cè)重論述“曲則全”、“守柔”、“不爭”的處世原則,而其實質(zhì)則是“抱一為天下式”,就是要以持守大道作為行動的范式來處理天下事物。能如此,則天下自然“莫能與之爭”,從而達(dá)到“無為而無不為”的境界。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 行文風(fēng)格與第二章類似,都是通過揭示現(xiàn)象界事物本身存在的對立統(tǒng)一關(guān)系,從而歸結(jié)出人道的基本處世態(tài)度。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> </span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 四、思考解悟</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> (一)老子先列舉六組現(xiàn)實世界中矛盾對立轉(zhuǎn)化的現(xiàn)象,其共同點和說明的道理是什么? </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 其共同點和要說明的道理是,任何事物都是處于相反相成、相互轉(zhuǎn)化的對立統(tǒng)一的關(guān)系當(dāng)中,暫時處于柔弱的一方(“曲”“枉”“洼”“敝”“少”)最后可以轉(zhuǎn)化成為處于剛強的一方(“全”“直”“盈”“新”“得”),“柔弱勝剛強”正是老子哲學(xué)的根本思想之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 老子的智慧往往看重矛盾對立關(guān)系中卑弱的一方,因為自然大道就是以柔弱、謙下、不爭為根本特征的,表面上看像是無所作為,實則卻可以無所不為。而其前提則是,必須具有“抱一”即守道的整體修為,方可左右逢源,從而達(dá)到“無為而無不為”的境界和結(jié)果。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">??</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> (二)“不爭”的具體表現(xiàn)和實質(zhì)是怎樣的?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> “不爭”的具體表現(xiàn),首先是在客觀上要遵循自然的變化規(guī)律,堅守“曲”“枉”“洼”“敞”“少”的矛盾出發(fā)點;在主觀上老子則提出“四個不”的原則:“不自見”、“不自是”、“不自伐”、“不自矜”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 老子深知,一個人最大的障礙往往是他對自我的執(zhí)迷,所以先要破除“我執(zhí)”。所謂四個“不”,簡言之就是要“忘我”、“無我”,也即是“無為”的具體表現(xiàn)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 而“不爭”、“無為”的實質(zhì),是讓人始終能夠做到“抱一”即“抱道”,即認(rèn)識並遵循客觀規(guī)律,與道合一,以“道”的特質(zhì)作為行事做人的準(zhǔn)則。其結(jié)果自然一定是天下“莫能與之爭”,從而達(dá)到“無為而無不為”的人生至境!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">??</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> (三)為什么“不爭”卻可以達(dá)到“天下莫能與之爭”的結(jié)果?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 老子所謂的“不爭”,是讓人去效法自然大道“無為”的原則去行事,無私無欲,最后自能達(dá)到天下“莫能與之爭”卻“無為而無不為”的結(jié)果。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 而一般世人的“爭”則往往是出于主觀私欲的目的,那就違背了自然無為的法則,結(jié)果只能是適得其反,徒勞無功。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 兩者的出發(fā)點有本質(zhì)的不同,一個是按自然規(guī)律去作為,一個則是專為一己的私利行事,結(jié)果自然是大相徑庭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">?</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 第二十二章/抱一</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">枉直洼盈曲則全,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">陳新少得多惑端。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">抱一誠為天下式,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">自現(xiàn)自足違自然。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">自伐自矜自傷害,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">不爭孰可與爭先。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">天地萬物全中曲,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">全而歸之豈虛言。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">??</span></p>