<p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);">今天是3月5日,是周總理的誕辰。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);">在這個(gè)特殊的日子,我們緬懷這位敬愛的好總理。</span></p> <p>作為政治家、外交家,周總理還是一個(gè)詩人。</p><p><br></p><p>他文學(xué)功底深厚,熱愛寫作,早年有感而發(fā),寫過一些詩歌,后因事務(wù)忙,就很少再寫,現(xiàn)存的他的詩,十分罕見。</p><p><br></p><p><span style="color: rgb(255, 138, 0);">今天我們就一起來看看周總理的詩,仔細(xì)體會(huì)他的才情!</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">春日偶成(二首)</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">一</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">極目青郊外,煙霾布正濃。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">中原方逐鹿,博浪踵相蹤。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">二</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">櫻花紅陌上,柳葉綠池邊。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">燕子聲聲里,相思又一年。</span></p><p><br></p> <p>賞析:</p><p><br></p><p>這是目前發(fā)現(xiàn)的周恩來最早的詩,發(fā)在1914年10月《敬業(yè)》雜志創(chuàng)刊號(hào)上,當(dāng)時(shí)他只有16歲。</p><p><br></p><p>第一首頗有政治意味,似與當(dāng)時(shí)的孫袁之爭(zhēng)有關(guān)?!盁燊膊颊凉狻?,“霾”字有種穿越感,第二首最后一句出現(xiàn)了“相思”一詞,不知這位民國美男,當(dāng)時(shí)在思念著什么呢?</p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">送蓬仙兄返里有感(三首)</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">一</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">相逢萍水亦前緣,負(fù)笈津門豈偶然。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">捫虱傾談驚四座,持鰲下酒話當(dāng)年。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">險(xiǎn)夷不變應(yīng)嘗膽,道義爭(zhēng)擔(dān)敢息肩?</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">待得歸農(nóng)功滿日,他年預(yù)卜買鄰錢。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">二</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">東風(fēng)催異客,南浦唱驪歌。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">轉(zhuǎn)眼人千里,消魂夢(mèng)一柯。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">星離成恨事,云散奈愁何。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">欣喜前塵影,因緣文字多。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">三</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">同儕爭(zhēng)疾走,居獨(dú)著先鞭。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">作嫁憐儂拙,急流讓爾賢。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">群鴉戀晚樹,孤雁入寥天。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">惟有交游舊,臨岐意悵然。</span></p> <p>賞析:</p><p>這首詩是1916年4月,周恩來以筆名“飛飛”發(fā)于《敬業(yè)》第四期的作品。詩中的蓬仙兄指張蓬仙,吉林人,是周恩來在南開學(xué)校的同學(xué),當(dāng)時(shí)他們發(fā)起了一個(gè)學(xué)生社團(tuán)“敬業(yè)樂群會(huì)”,張任會(huì)長,周任副會(huì)長兼《敬業(yè)》主編。這三首律詩,已顯示出了總理的文學(xué)功底。</p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">次皞?cè)绶蜃觽麜r(shí)事原韻</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">茫茫大陸起風(fēng)云,舉國昏沉豈足云。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">最是傷心秋又到,蟲聲唧唧不堪聞。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">太平希望付煙云,誤國人才何足云。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">孤客天涯空涕淚,傷心最怕讀新聞。</span></p><p><br></p> <p>賞析:</p><p>“皞?cè)绶蜃印泵麖埌側(cè)纾悄祥_學(xué)校教師。兩首詩都是1916年張勛復(fù)辟,張皞?cè)?、周恩來寫詩反?duì)。</p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">無題</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">大江歌罷掉頭東,邃密群科濟(jì)世窮。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">面壁十年圖破壁,難酬蹈海亦英雄。</span></p><p><br></p> <p>賞析:</p><p>此詩作于1917年夏周恩來東渡日本時(shí),是周最著名的詩,曾入選高中語文課本?!暗纛^東”實(shí)用梁?jiǎn)⒊瑬|渡詩“掉頭不顧吾其東”。</p> <p><span style="font-size: 15px;">周恩來和妻子鄧穎超</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">雨后嵐山</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">一</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">山中雨過云愈暗</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">漸近黃昏</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">萬綠中擁出一叢櫻</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">淡紅嬌嫩,惹得人心醉</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">自然美,不假人工</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">不受人拘束</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">想起那些宗教、禮法、舊文藝…</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">粉飾的東西</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">還在那講什么信仰,情感</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">美觀……的制人學(xué)說</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">登高遠(yuǎn)看,青山渺渺</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">被遮掩的白云如帶</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">十?dāng)?shù)電光</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">射出那渺茫黑暗的城市</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">此刻島民心理,仿佛從情景中呼出</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">元老、軍閥、黨閥、資本家…</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">從此以后“將何所恃”?</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">二</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">雨中二次游嵐山,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">兩岸蒼松,夾著幾株櫻。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">到盡處突見一山高,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">流出泉水綠如許,繞石照人。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">瀟瀟雨,霧濛濃;</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">一線陽光穿云出,愈見姣妍。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">人間的萬象真理,愈求愈模糊;</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">——模糊中偶然見著一點(diǎn)光明,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">真愈覺姣妍。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">游日本京都圓山公園</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">滿園櫻花燦爛,燈光四照,人聲嘈雜。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">小池邊楊柳依依,孤單單站著一個(gè)女子。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">櫻花楊柳,那個(gè)可愛?</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">冷清清不言不語,可沒有人來問他。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">四次游圓山公園 </span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">四次來游,滿山滿谷的“落英繽紛”;</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">樹上只剩得青枝與綠葉,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">更何處尋那“淡紅嬌嫩”的“櫻”!</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">燈火熄,游人漸漸稀,我九天西京炎涼飽看;</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">想人世成敗繁枯,都是客觀的現(xiàn)象,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">何曾開芳草春花,自然的美,無礙著的心。</span></p><p><br></p> <p>賞析:</p><p>在日本留學(xué)兩年期間,周恩來共創(chuàng)作了四首詩,均刊登在覺悟社機(jī)關(guān)刊《覺悟》雜志上。</p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">為江南死國難者志哀</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">千古奇冤,江南一葉。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">同室操戈,相煎何急?</span></p> <p>賞析:</p><p>發(fā)表于1941年1月18日重慶《新華日?qǐng)?bào)》,表達(dá)中共對(duì)“晥南事變”的抗議。很多人認(rèn)為這只是題詞,不是詩,因?yàn)椴谎喉?,卻不知葉、急屬入聲通押,實(shí)是四言詩。</p> <p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;">死人的享福</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">西北風(fēng)呼呼響,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">冬天到了。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">出門雇輛人力車,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">車夫身上穿件棉袍。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">我穿著嫌冷,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">他穿著卻嫌累贅;</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">脫下來放在我的腳上,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">我感謝他愛我,</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">他感謝我助他方便。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">共同生活?</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">活人的勞動(dòng)!</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">死人的享福!</span></p> <p>賞析:</p><p>“五四”運(yùn)動(dòng)爆發(fā)后,周恩來以“伍豪”為筆名寫了《死人的享?!钒l(fā)表于1920年1月20日出版的《覺悟》雜志上。</p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px; color: rgb(255, 138, 0);">歡迎和悼念</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p><span style="color: rgb(255, 138, 0);">正值歡迎志愿軍勝利歸來興奮之余,又臨悼念前往阿富汗和阿聯(lián)文化訪問遇難烈士大會(huì)前夕,思潮起伏,長夜難眠。念及毛主席整風(fēng)思想中忠于人民、提高風(fēng)格、獻(xiàn)身海外、戰(zhàn)勝自然諸義,因成俚言四句。我不能詩,專此聊以寄懷。</span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">粉身碎骨英雄氣,百煉千錘斗士風(fēng)。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">走石飛沙留俠跡,上天入地建奇功。</span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);"> </span></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(255, 138, 0);">一九五八年十月三十一日五時(shí)</span></p> <p>賞析:</p><p>這是一首傳說中的周詩,作于1958年10月底。從小序來看,是為了迎接志愿軍歸國和紀(jì)念不久前因飛機(jī)失事而罹難的鄭振鐸、蔡樹藩等人。</p><p><br></p><p>傳說《人民日?qǐng)?bào)》在打算發(fā)表此詩的前一天晚上,接到周的電話不讓發(fā),原因不明。此詩四句起首皆成語,單調(diào)空洞,已入老干體窠臼。且悼念人家飛機(jī)失事,用“上天入地”不免滑稽無聊,不倫不類。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">1976年1月8日,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">敬愛的周恩來總理與世長辭。</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">如今他離開我們,已有50年了,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">但我們永遠(yuǎn)不會(huì)忘記他,</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">不會(huì)忘記他為了國家和民族奉獻(xiàn)的一生!</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">謹(jǐn)此文為紀(jì)念周總理!</span></p>