<p class="ql-block">4月1號 1463</p><p class="ql-block">千家詩 卷一 091</p><p class="ql-block">答鐘弱翁</p><p class="ql-block">【宋】牧童</p><p class="ql-block">草鋪橫野六七里,笛弄晚風(fēng)三四聲。</p><p class="ql-block">歸來飽飯黃昏后,不脫蓑衣臥月明。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">譯文】</p><p class="ql-block">六七里方圓的原野鋪滿了青青的野草,三四聲悠揚(yáng)的笛聲和著微微的晚風(fēng)傳來。牧?;貋硪训近S昏,晚飯吃得飽飽的,無憂無慮,還沒脫下蓑衣就躺在院子里,悠然自得地看那漸漸升起的明月。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">弄:相合。</p><p class="ql-block">蓑衣:草編的外衣,用來遮風(fēng)擋雨。</p> <p class="ql-block">4月2號 1464</p><p class="ql-block">千家詩 卷一 092</p><p class="ql-block">泊秦淮</p><p class="ql-block">【唐】杜牧</p><p class="ql-block">煙籠寒水月籠沙,夜泊秦淮近酒家。</p><p class="ql-block">商女不知亡國恨,隔江猶唱后庭花。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">迷離月色和輕煙籠罩著寒水白沙,夜晚船只停泊在秦淮河邊靠近岸上的酒家。賣唱的歌女不知道什么是亡國之恨,隔著江水仍在高唱著《玉樹后庭花》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">選自馮集梧《樊川文集》卷四。(上海古籍出版社1978年版)。秦淮,即秦淮河,發(fā)源于江蘇句容大茅山與溧(lì)水東廬山兩山間,經(jīng)南京流入長江。相傳為秦始皇南巡會稽時(shí)開鑿的,用來疏通淮水,故稱秦淮河。</p><p class="ql-block">泊:停泊。</p><p class="ql-block">商女:以賣唱為生的歌女。</p><p class="ql-block">猶:副詞。還,仍然。</p><p class="ql-block">后庭花:歌曲《玉樹后庭花》的簡稱。南朝陳皇帝陳叔寶(即陳后主)溺于聲色,作此曲與后宮美女尋歡作樂,終致亡國,所以后世稱此曲為“亡國之音”。</p> <p class="ql-block">4月3號 1465</p><p class="ql-block">千家詩 卷一 093</p><p class="ql-block">歸雁</p><p class="ql-block">【唐】錢起</p><p class="ql-block">瀟湘何事等閑回,水碧沙明兩岸苔。 </p><p class="ql-block">二十五弦彈夜月,不勝清怨卻飛來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">譯文】</p><p class="ql-block">你為何如此輕易的從瀟水湘水那樣美麗的地方回來呢?那里溪水澄澈,沙石明凈,岸邊還有青苔可以供你覓食,你何故不肯呆了呢?大雁答道:湘靈之神在月夜彈的瑟曲調(diào)太傷感了,我忍受不了那悲怨欲絕的曲調(diào),不得不離開瀟湘飛回到北方來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">瀟湘:二水名,在今湖南境內(nèi)。</p><p class="ql-block">等閑:輕易、隨便。</p><p class="ql-block">水碧沙明:苔,鳥類的食物,雁尤喜食。</p><p class="ql-block">二十五弦:指瑟。</p><p class="ql-block">勝(音shēng):承受。</p> <p class="ql-block">4月4號 1466</p><p class="ql-block">千家詩 卷一 094</p><p class="ql-block">題壁</p><p class="ql-block">【宋】無名氏</p><p class="ql-block">一團(tuán)茅草亂蓬蓬,驀地?zé)祢嚨乜铡?lt;/p><p class="ql-block">爭似滿爐煨榾柮,漫騰騰地暖烘烘。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">一團(tuán)亂蓬蓬的茅草燃燒起來,突然間火焰沖天,又頃刻間煙消火滅。倒不如爐子里塞滿的烘干烤熟的樹根,煙火緩慢地燃燒著,整個(gè)屋子都很暖和。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">題壁:據(jù)《宋詩紀(jì)事》卷九十六記載,這是題寫在嵩山峻極中院的法堂后檐壁間的詩。</p><p class="ql-block">茅草:即“白茅”,各種可用于或適于蓋茅屋屋頂?shù)某R姼邨U粗禾草的泛稱。</p><p class="ql-block">驀(mò)地:出乎意料地;突然。王玉峰《焚香記·辨非》:“怕有奸人驀地生惡意,乘機(jī)就里施毒計(jì)?!?lt;/p><p class="ql-block">爭似:怎似。</p><p class="ql-block">煨(wēi):用微火慢慢地加熱烘干烤熟。</p><p class="ql-block">榾(gǔ)柮(duò):樹根。</p><p class="ql-block">慢騰騰地:緩慢地。</p> <p class="ql-block">4月5號 1467</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 095</p><p class="ql-block">早朝大明宮</p><p class="ql-block">【唐】賈至</p><p class="ql-block">銀燭朝天紫陌長,禁城春色曉蒼蒼。</p><p class="ql-block">千條弱柳垂青瑣,百囀流鶯繞建章。</p><p class="ql-block">劍佩聲隨玉墀步,衣冠身惹御爐香。</p><p class="ql-block">共沐恩波鳳池上,朝朝染翰侍君王。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">銀燭朝天光照京郊路長,禁城宮闕春色拂曉蒼蒼。千條嫩柳枝條垂拂青瑣,百囀黃鶯鳴叫聲繞建章。劍佩聲隨早朝登階趨步,衣裳冠帶身沾御爐檀香。共受皇恩同職鳳凰池上,日日執(zhí)筆染墨侍候君王。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">早朝:臣子早上朝見皇上。</p><p class="ql-block">大明宮:皇宮殿名。國家大典,皇帝朝見百官多在此舉行。</p><p class="ql-block">兩省:指分居大明宮宣政殿左右的門下省和中書省。</p><p class="ql-block">僚(liáo)友:同僚,如唱和此詩的王維、岑參和杜甫等。</p><p class="ql-block">銀燭:蠟燭,有銀飾的燭臺。此指百官早朝時(shí)擎的燈火。</p><p class="ql-block">朝天:一作“熏天”。天,代表皇帝。朝見皇帝稱為“朝天”。</p><p class="ql-block">紫陌:紫紅泥鋪的路,指京城長安的路。</p><p class="ql-block">禁城:宮城。</p><p class="ql-block">曉蒼蒼:拂曉時(shí)暗青色的天空。</p><p class="ql-block">弱柳:嫩柳。</p><p class="ql-block">青瑣(suǒ):皇宮門窗上的裝飾,代指宮門。</p><p class="ql-block">百囀(zhuàn):鳴聲婉轉(zhuǎn)多樣。建章:漢代宮名,代指大明宮。</p><p class="ql-block">劍佩:百官在朝見時(shí)必須佩帶的寶劍和玉佩。</p><p class="ql-block">玉墀(chí):宮殿前的石階。亦借指朝廷。</p><p class="ql-block">惹:沾染。</p><p class="ql-block">御爐:御用的香爐。</p><p class="ql-block">鳳池:即鳳凰池,在大明宮內(nèi),中書省所在地。</p><p class="ql-block">上:一作“里”。</p><p class="ql-block">朝(zhāo)朝:天天;每天。</p><p class="ql-block">染翰(hàn):寫文章。翰,筆。</p> <p class="ql-block">4月6號 1468</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 096</p><p class="ql-block">和賈舍人早朝</p><p class="ql-block">【唐】杜甫</p><p class="ql-block">五夜漏聲催曉箭,九重春色醉仙桃。</p><p class="ql-block">旌旗日暖龍蛇動,宮殿風(fēng)微燕雀高。</p><p class="ql-block">朝罷香煙攜滿袖,詩成珠玉在揮毫。</p><p class="ql-block">欲知世掌絲綸美,池上于今有鳳毛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">五更的刻漏箭催促著拂曉的到來;皇宮的春色盎然,桃花如醉人臉色一般鮮紅。</p><p class="ql-block">繡者龍蛇的旌旗在溫暖的太陽下飄揚(yáng);宮殿周圍微風(fēng)習(xí)習(xí),燕雀高高飛翔。</p><p class="ql-block">早朝結(jié)束后,朝臣雙袖攜滿了御爐的香煙,珠玉般美妙詩篇寫出來。</p><p class="ql-block">要想知道世代掌握為皇上起草詔書之人的榮耀,于今只要看看中書省的才子賈至就可以了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">賈舍人:賈至。</p><p class="ql-block">舍人:官名,即中書舍人。</p><p class="ql-block">五夜:天之將曉。</p><p class="ql-block">箭:漏箭。計(jì)時(shí)的工具。</p><p class="ql-block">九重:皇帝居住之地,</p><p class="ql-block">龍蛇:旌旗上的圖象。</p><p class="ql-block">世長絲綸:世代掌握皇帝的詔書。賈至及其父皆擔(dān)任過中書舍人,掌管擬詔敕,故稱“世掌”。</p><p class="ql-block">鳳毛:喻人有文采,不弱其父。</p> <p class="ql-block">4月7號 1469</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 097</p><p class="ql-block">和賈舍人早朝</p><p class="ql-block">【唐】王維</p><p class="ql-block">絳幘雞人報(bào)曉籌,尚衣方進(jìn)翠云裘。</p><p class="ql-block">九天閶闔開宮殿,萬國衣冠拜冕旒。</p><p class="ql-block">日色才臨仙掌動,香煙欲傍袞龍浮。</p><p class="ql-block">朝罷須裁五色詔,佩聲歸向鳳池頭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">戴紅巾報(bào)時(shí)官手執(zhí)更籌報(bào)曉,更衣官才給皇帝送上翠云裘。九重的皇宮打開了金紅宮門,萬國的使臣都躬身朝拜皇帝。</p><p class="ql-block">日光初照遮陽的掌扇在晃動,香煙繚繞黃袍上面繡龍飄浮。早朝結(jié)束還須為皇帝寫詔書,佩玉叮當(dāng)賈至回到鳳凰池頭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">絳幘:用紅布包頭似雞冠狀。</p><p class="ql-block">雞人:古代宮中,于天將亮?xí)r,有頭戴紅巾的衛(wèi)士,于朱雀門外高聲喊叫,好像雞鳴,以警百官,故名雞人。</p><p class="ql-block">曉籌:即更籌,夜間計(jì)時(shí)的竹簽。尚衣:官名。隋唐有尚衣局,掌管皇帝的衣服。</p><p class="ql-block">翠云裘:飾有綠色云紋的皮衣。</p><p class="ql-block">衣冠:指文武百官。</p><p class="ql-block">冕旒:古代帝王、諸侯及卿大夫的禮冠。</p><p class="ql-block">旒:冠前后懸垂的玉串,天子之冕十二旒。這里指皇帝。</p><p class="ql-block">仙掌:掌為掌扇之掌,也即障扇,宮中的一種儀仗,用以蔽日障風(fēng)。</p><p class="ql-block">香煙:這里是和賈至原詩“衣冠身惹御爐香”意。</p><p class="ql-block">袞龍:猶卷龍,指皇帝的龍袍。</p><p class="ql-block">?。褐概凵襄\繡光澤的閃動。</p><p class="ql-block">五色詔:用五色紙所寫的詔書。</p> <p class="ql-block">4月8號 1470</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 098</p><p class="ql-block">和賈舍人早朝</p><p class="ql-block">【唐】岑參</p><p class="ql-block">雞鳴紫陌曙光寒,鶯囀皇州春色闌。</p><p class="ql-block">金闕曉鐘開萬戶,玉階仙仗擁千官。</p><p class="ql-block">花迎劍佩星初落,柳拂旌旗露未干。</p><p class="ql-block">獨(dú)有鳳凰池上客,陽春一曲和皆難。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">五更雞鳴,京都路上曙光略帶微寒;黃鶯鳴囀,長安城里已是春意闌珊。</p><p class="ql-block">望樓曉鐘響過,宮殿千門都已打開;玉階前儀仗林立,簇?fù)砩铣墓賳T。</p><p class="ql-block">啟明星初落,花徑迎來佩劍的侍衛(wèi);柳條輕拂著旌旗,一滴滴露珠未干。</p><p class="ql-block">唯有鳳池中書舍人賈至,寫詩稱贊;他的詩是曲陽春白雪,要和唱太難。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">紫陌:京都的道路。</p><p class="ql-block">皇州:帝都,指長安。</p><p class="ql-block">金闕:金殿。</p><p class="ql-block">開萬戶:宮殿的千門萬戶都開了。仙仗:指皇帝的儀仗。</p><p class="ql-block">劍佩:身上掛佩劍的官員。</p><p class="ql-block">鳳凰池:也稱鳳池,指中書省。</p> <p class="ql-block">4月9號 1471</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 099</p><p class="ql-block">’上元應(yīng)制</p><p class="ql-block">【宋】蔡襄</p><p class="ql-block">高列千峰寶炬森,端門方喜翠華臨。</p><p class="ql-block">宸游不為三元夜,樂事還同萬眾心。</p><p class="ql-block">天上清光留此夕,人間和氣閣春陰。</p><p class="ql-block">要知盡慶華封祝,四十余年惠愛深。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">宮外千座燈山高高聳立,無數(shù)寶燭點(diǎn)燃,到處徹亮通明。令人特別欣喜的是,君王的車駕來到了端門。</p><p class="ql-block">主人巡游并不為觀賞元宵美景,所樂的是能與萬民同心。天上團(tuán)團(tuán)明月,留住清光專為把今夜輝映,人間一派祥和之氣,趕走了初春常有的輕陰。要知為什么普天共祝君王長壽,只因四十多年對百姓惠愛至深。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">上元:元宵節(jié)。</p><p class="ql-block">應(yīng)制:應(yīng)皇帝之命寫詩作文。</p><p class="ql-block">千峰:指燈山。孟元老《東京夢華錄》:“正月十五日元宵······開封府絞縛山棚,立木正對宣德樓”為燈山,“山啟上皆畫神仙故事”。</p><p class="ql-block">寶炬:猶言寶燈、寶燭。</p><p class="ql-block">森:眾盛貌。森:排列聳立。</p><p class="ql-block">端門:宮殿的正門。</p><p class="ql-block">翠華:用翠鳥羽毛裝飾的旗幟,用作皇帝的儀仗。此制皇帝的車駕。</p><p class="ql-block">翠華:用翠羽飾于旗竿頂上的旗,為皇帝儀仗,此處代指君王。</p><p class="ql-block">宸游:帝王出游。</p><p class="ql-block">三元:農(nóng)歷正月、七月、十月的十五為上元、中元、下元,合稱三元。此處指上元。</p><p class="ql-block">清光:清亮的光輝,這里指月光。閣:同“擱”,停留。</p><p class="ql-block">春陰:春天時(shí)的花木蔭處。</p><p class="ql-block">華封祝:即華封三祝。傳說華州封人祝帝堯長壽、富有、多男,后人稱為華封三祝。“四十”句:宋仁宗在位共四十三年,多有惠政?;輴?,恩惠慈愛,此指對民眾的惠愛。</p> <p class="ql-block">4月10號 1472</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 100</p><p class="ql-block">上元應(yīng)制</p><p class="ql-block">【宋】王珪</p><p class="ql-block">雪消華月滿仙臺,萬燭當(dāng)樓寶扇開。</p><p class="ql-block">雙鳳云中扶輦下,六鰲海上駕山來。</p><p class="ql-block">鎬京春酒沾周宴,汾水秋風(fēng)陋漢才。</p><p class="ql-block">一曲升平人共樂,君王又進(jìn)紫霞杯。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">白雪消融,皎潔的月光照射在皇帝的樓臺上,萬枝蠟燭當(dāng)樓點(diǎn)燃,皇帝御座兩邊的宮扇分開,如雙鳳護(hù)駕;皇上的車駕光臨,像六鰲馱山,群臣齊來朝賀。</p><p class="ql-block">如周武王鎬京大宴賓客,群臣享受皇恩;像漢武帝汾水作《秋風(fēng)辭》,群臣賦詩愧不如漢代俊才。一曲升平的樂曲使人暢快,再次舉杯向君王敬賀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">仙臺:宮殿的樓臺。</p><p class="ql-block">寶扇:皇帝御座兩邊的宮扇。</p><p class="ql-block">雙鳳:皇帝御駕前面有一雙鳳凰的扇牌。</p><p class="ql-block">鰲:傳說中的大海龜,能馱起大山。此處喻指百官朝賀。</p><p class="ql-block">周宴:周武王在鎬京大宴群臣事。借指當(dāng)今皇上在元宵之夜宴請群臣。</p><p class="ql-block">汾水秋風(fēng):漢武帝巡游山西,在汾水大宴賓客,作《秋風(fēng)辭》。借指君臣在宴會上賦詩的盛況。 </p> <p class="ql-block">4月11號 1473</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 101</p><p class="ql-block">侍宴</p><p class="ql-block">【唐】沈佺期</p><p class="ql-block">皇家貴主好神仙,別業(yè)初開云漢邊。</p><p class="ql-block">山出盡如鳴鳳嶺,池成不讓飲龍川。</p><p class="ql-block">妝樓翠幌教春住,舞閣金鋪借日懸。</p><p class="ql-block">敬從乘輿來此地,稱觴獻(xiàn)壽樂鈞天。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">皇帝的公主信奉神仙,別墅蓋得直入云霄。假山高得像岐山鳴鳳嶺,池塘大得超過渭河。梳妝用的起居樓里掛著翠綠帷幔似乎把春色留住了,而舞蹈唱戲的閣樓下擺放著整齊的座椅,金燦燦的,好像把太陽織在了墊子上。我伴駕同來公主的新宅祝賀,酒宴上大家觥籌交錯,紛紛向皇帝敬酒祝壽,一旁還有樂手演奏著鈞天樂。</p> <p class="ql-block">4月12號 1474</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 102</p><p class="ql-block">答丁元珍</p><p class="ql-block">【宋】歐陽修</p><p class="ql-block">春風(fēng)疑不到天涯,二月山城未見花。</p><p class="ql-block">殘雪壓枝猶有橘,凍雷驚筍欲抽芽。</p><p class="ql-block">夜聞啼雁生鄉(xiāng)思,病入新年感物華。</p><p class="ql-block">曾是洛陽花下客,野芳雖晚不須嗟。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">我真懷疑春風(fēng)吹不到這邊遠(yuǎn)的山城,已是二月,居然還見不到一朵花。</p><p class="ql-block">有的是未融盡的積雪壓彎了樹枝,枝上還掛著去年的橘子;寒冷的天氣,春雷震動,似乎在催促著竹筍趕快抽芽。</p><p class="ql-block">夜間難以入睡,陣陣北歸的雁鳴惹起我無窮的鄉(xiāng)思;病久了又逢新春,眼前所有景色,都觸動我思緒如麻。我曾在洛陽見夠了千姿百態(tài)的牡丹花,這里的野花開得雖晚,又有什么可以感傷,可以嗟訝?【注釋】元珍:丁寶臣,字元珍,常州晉陵(今江蘇常州市)人,時(shí)為峽州軍事判官。</p><p class="ql-block">天涯:極邊遠(yuǎn)的地方。詩人貶官夷陵(今湖北宜昌市),距京城已遠(yuǎn),故云。</p><p class="ql-block">山城:亦指夷陵。</p><p class="ql-block">“殘雪”二句:詩人在《夷陵縣四喜堂記》中說,夷陵“又有橘柚茶筍四時(shí)之味”。</p><p class="ql-block">殘雪:初春雪還未完全融化。</p><p class="ql-block">凍雷:初春時(shí)節(jié)的雷,因仍有雪,故稱?!耙孤劇倍湟蛔鳌傍B聲漸變知芳節(jié),人意無聊感物華”。</p><p class="ql-block">歸雁:春季雁向北飛,故 云。</p><p class="ql-block">隋薛道衡《人日思?xì)w》:“人歸落雁后,思發(fā)在花前?!?lt;/p><p class="ql-block">感物華:感嘆事物的美好。物華 :美好的景物。</p><p class="ql-block">“曾是”句:宋仁宗天圣八年(1030)至景元年(1034),歐陽修曾任 西京(洛陽)留守推官。洛陽以花著稱,作者《洛陽牡丹記 風(fēng)俗記》:“洛陽之俗,大抵好花。春時(shí),城中無貴賤皆插花,雖負(fù)擔(dān)者亦然。花開時(shí),士庶競為游遨?!?lt;/p> <p class="ql-block">4月13號 1475</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 103</p><p class="ql-block">插花吟</p><p class="ql-block">【宋】邵雍</p><p class="ql-block">頭上花枝照酒卮,酒卮中有好花枝。</p><p class="ql-block">身經(jīng)兩世太平日,眼見四朝全盛時(shí)。</p><p class="ql-block">況復(fù)筋骸粗康健,那堪時(shí)節(jié)正芳菲。</p><p class="ql-block">酒涵花影紅光溜,怎忍花前不醉歸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">佳人頭上花枝映照在酒杯之中,清清的酒中倒映出一枝更加美麗的花枝。</p><p class="ql-block">我這一生經(jīng)歷了六十年的太平歲月,親眼目睹了四朝的盛世。</p><p class="ql-block">況且我的筋骨還很康健,又喜逢百花盛開的芳菲時(shí)節(jié)。</p><p class="ql-block">看著美酒里蕩漾著的花影,紅光流轉(zhuǎn),面對著大好春景,怎么能不在花前醉飲然后歸去!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">卮(zhī):酒器,容量四升,此泛指酒杯。</p><p class="ql-block">兩世:三十年為一世。兩世即六十年。四朝:指宋真宗、宋仁宗、宋英宗、宋神宗四代皇帝。</p><p class="ql-block">況復(fù):況且又。</p><p class="ql-block">筋骸(hái):筋骨。</p><p class="ql-block">那堪:更兼。</p><p class="ql-block">芳菲:芳香而艷麗。</p><p class="ql-block">涵:包含。</p><p class="ql-block">紅光溜:紅光從杯中流溢。</p><p class="ql-block">爭忍:怎么舍得。</p> <p class="ql-block">4月14號 1476</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 104</p><p class="ql-block">寓意</p><p class="ql-block">【宋】晏殊</p><p class="ql-block">油壁香車不再逢,峽云無跡任西東。</p><p class="ql-block">梨花院落溶溶月,柳絮池塘淡淡風(fēng)。</p><p class="ql-block">幾日寂寥傷酒后,一番蕭索禁煙中。</p><p class="ql-block">魚書欲寄何由達(dá),水遠(yuǎn)山長處處同。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">再也見不到你所乘坐的油壁香車,我們像那巫峽的彩云倏忽飄散,我在西,你在東。</p><p class="ql-block">院落里,梨花沐浴在如水一般的月光之中;池塘邊,陣陣微風(fēng)吹來,柳絮在空中飛舞。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">寓意:有所寄托,但在詩題上又不明白說出。這類詩題多用于寫愛情的詩。</p><p class="ql-block">油壁香車:古代婦女所坐的車子,因車廂涂刷了油漆而得名。這里指代女子。</p><p class="ql-block">峽云:巫山峽谷上的云彩。宋玉《高唐賦》記有巫山神女,與楚王相會,說自己住在巫山南,“旦為朝云,暮為行雨”。后常以巫峽云雨指男女愛情。</p><p class="ql-block">溶溶:月光似水一般地流動。</p><p class="ql-block">淡淡:輕微的意思。</p><p class="ql-block">傷酒:飲酒過量導(dǎo)致身體不舒服。蕭索:缺乏生機(jī)。</p><p class="ql-block">禁煙:在清明前一天或二天為寒食節(jié),舊俗在那天禁火,吃冷食。</p><p class="ql-block">魚書:古樂府有“客從遠(yuǎn)方來,遺我雙鯉魚。呼兒烹鯉魚,中有尺素書”句,后因以“魚書”指書信。</p><p class="ql-block">何由達(dá):即無法寄達(dá)。</p><p class="ql-block">水遠(yuǎn)山長:形容天各一方,重重阻隔。</p> <p class="ql-block">4月15號 1477</p><p class="ql-block">千家詩 卷二 105</p><p class="ql-block">寒食書事</p><p class="ql-block">【宋】趙鼎</p><p class="ql-block">寂寂柴門村落里,也教插柳記年華。</p><p class="ql-block">禁煙不到粵人國,上冢亦攜龐老家。</p><p class="ql-block">漢寢唐陵無麥飯,山溪野徑有梨花。</p><p class="ql-block">一樽徑籍青苔臥,莫管城頭奏暮笳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【譯文】</p><p class="ql-block">即使冷冷清清開著幾扇柴門的村落里,也還是要插幾根楊柳枝條,標(biāo)志出每年的節(jié)令。</p><p class="ql-block">寒食的傳統(tǒng)雖然沒有傳到遙遠(yuǎn)的廣東,但清明上墳奠祭祖先的禮儀還是和中原一樣。</p><p class="ql-block">時(shí)至今日,漢唐兩代的王陵巨冢,已經(jīng)沒有人前去祭祀;而山邊溪間的小路上仍生長著許多梨花。</p><p class="ql-block">世代更替,非人力所能左右,不如喝上他一杯醉臥在青苔上,莫管關(guān)城門的號角聲是否響起來。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【注釋】</p><p class="ql-block">寒食:節(jié)令名,清明前一天(一說清明前兩天)。相傳起于晉文公悼念介之推事,以介之推抱木焚死,就定于是日禁火寒食。</p><p class="ql-block">龐老家:指龐德公一家。龐德公,東漢襄陽人,隱居在峴山種田。荊州刺史劉表幾次邀他出來做官,他拒絕了,帶領(lǐng)全家到鹿門山中采藥。后來另一個(gè)隱士司馬徽來看他,正碰上他上墳掃墓歸來。此泛指一般平民百姓全家上墳事。</p><p class="ql-block">介之推:一作介子推,介推。春秋時(shí)晉國貴族。曾從晉文公流亡國外。文公回國后賞賜隨從臣屬,沒有賞到他。遂和母親隱居綿上山中而死。文公找尋不到,曾以綿上作為他名義上的封田。后世遂稱綿山為介山。傳說文公燒山逼他出來,他因不愿出來而被燒死。</p>