圖文 張國(guó)光 <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">河曲護(hù)城樓(張國(guó)光 攝)</span></p> 編者的話 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2010年7月由山西省長(zhǎng)城保護(hù)研究會(huì)和河曲縣委、縣政府共同組織,太原理工大學(xué)攝影專業(yè)部分師生對(duì)河曲縣境內(nèi)現(xiàn)存較完整的長(zhǎng)城進(jìn)行了全景拍攝,經(jīng)后期處理,擴(kuò)印成幾十米的長(zhǎng)城長(zhǎng)卷照片,交付河曲保存。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2020年12日22日縣政協(xié)文史資料河曲長(zhǎng)城專輯編輯部要采用河曲長(zhǎng)城長(zhǎng)卷照片,賀主任和我到收藏長(zhǎng)城長(zhǎng)卷的縣博物館翻拍了幾十米的河曲長(zhǎng)城長(zhǎng)卷,經(jīng)過機(jī)關(guān)電腦后期分段接片處理,將我翻拍的160多張照片處理成29張長(zhǎng)圖照片(實(shí)有6公里長(zhǎng)城,其余69公里長(zhǎng)城無遺存),現(xiàn)展示給關(guān)心和熱愛河曲長(zhǎng)城的觀眾朋友們。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">陽面長(zhǎng)城遺址(張國(guó)光攝)</span></p> 河曲長(zhǎng)城 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">河曲地臨黃河中上游,處于北方農(nóng)耕文明和游牧文明沖突與融合的前沿,有“陜東重鎮(zhèn)”、“晉右嚴(yán)疆”之稱謂,歷史上戰(zhàn)略地位尤為重要</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">四旦坪敵樓長(zhǎng)城(張國(guó)光 攝)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《山西通志》載:河曲長(zhǎng)城,從偏關(guān)寺溝沿黃河至石梯隘口止,全長(zhǎng)75公里。另從河曲水西門口隔河與府谷梁龍頭村逐鹿臺(tái)相接,又向陜西麻鎮(zhèn)延伸,最后抵達(dá)寧夏花馬池,與整個(gè)延綏長(zhǎng)城共同構(gòu)成明代軍事防御體系。這些長(zhǎng)城不僅筑有烽燧、望樓等軍事設(shè)施,而且還筑有駐軍防守的小城,構(gòu)成完整的軍事防御體系。河曲長(zhǎng)城沿線建城兩座,堡七座,渡口九處,邊口二十五處。河曲長(zhǎng)城是美麗的,無論從修筑之形制還是從歷史地位,還是文化之內(nèi)涵,在山西乃至全國(guó)長(zhǎng)城界,皆有獨(dú)特的審美價(jià)值與學(xué)術(shù)價(jià)值。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">石城(張國(guó)光 攝)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">河曲長(zhǎng)城是世界文化遺產(chǎn)長(zhǎng)城的重要組成部分,歷來處于防御韃靼、瓦剌的第一線。是明長(zhǎng)城九邊重鎮(zhèn)山西鎮(zhèn)長(zhǎng)城的重要組成部分。在軍事防御上有非常重要的戰(zhàn)略位置。由戰(zhàn)事、商貿(mào)、民族交融積淀下的長(zhǎng)城文化具有獨(dú)特的魅力。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">船灣烽火臺(tái)(張國(guó)光 攝)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">河曲長(zhǎng)城作為長(zhǎng)城沿線上的一個(gè)重要結(jié)點(diǎn),起著捍衛(wèi)山西,屏藩京師的防御作用。這段長(zhǎng)城與黃河不離不棄結(jié)伴并行55公里,是萬里長(zhǎng)城離開大海后第一次與黃河擁抱并行,有“雙龍并行”之美譽(yù)。河曲長(zhǎng)城是山西黃河邊上重要的文化景觀之一。與整個(gè)長(zhǎng)城被視為人類文明之奇跡。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">張國(guó)光在羅圈堡烽火臺(tái)上(張玉明 攝)</span></p> 詩題長(zhǎng)城 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);">七律·巍蟠晉塞控三邊</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);"> 薛振齊</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巍蟠晉塞控三邊,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">壁立黃河勢(shì)接天。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">百五危垣連隘口,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雙靈并影走烽煙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">屏藩九鎮(zhèn)雄關(guān)固,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">戍守千墩故壘堅(jiān)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">世遺盛容凝華甸,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">豐碑永峙朔方前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);">江城子慢·題河曲長(zhǎng)城(依呂渭老體)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);"> 薛振齊</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">荒臺(tái)映斜日。蒼蜃臥、晚照泛紅碧。近村驛。烽煙亂、點(diǎn)檢一城春色。遠(yuǎn)行客。西口悲歌魂夢(mèng)斷,離愁似、游絲飛遠(yuǎn)碧。古渡坐語斜陽,繁華舊事消息。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">當(dāng)時(shí)關(guān)樓夜語,約歸期時(shí)候、同醉瑤瑟。甚端的。情當(dāng)是、榆莢楊花飛擲。怎忘得。雙蜃飛騰連秀嶺,天如水、沈沈浮翠璧。想伊不整啼妝影簾側(cè)。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:22px;">七律·河曲長(zhǎng)城</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;"> 李新田</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雄峙三邊塞上天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龍?bào)磿x陜鎖風(fēng)煙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">城隨黃河盤危堞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">堡接崇山立古阡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">千載烽墩凝浩氣,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一關(guān)形勝護(hù)華巔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">滄桑閱盡豐碑在,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">永壯山河億萬年。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">山西省長(zhǎng)城攝影協(xié)會(huì)鄧主席在河曲石城(張國(guó)光 攝)</span></p> 河曲長(zhǎng)城長(zhǎng)卷 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">河曲長(zhǎng)城起于偏關(guān)縣的寺溝(原屬河曲)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">石城隘口(寺溝到梁家磧段25公里,現(xiàn)存四座烽火臺(tái)和一座石城關(guān))</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">河曲石城隘口長(zhǎng)城,是明王朝在沿黃河險(xiǎn)要之處而筑的重要邊口。他處于寺溝峭壁懸崖上,盤盤石徑,道道險(xiǎn)隘。是山西黃河畔上最美的石砌長(zhǎng)城之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">梁家磧長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">高峁長(zhǎng)城(高峁到羅圈堡段2公里,現(xiàn)存三座烽火臺(tái))</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">位于高山之巔的羅圈堡,居高臨下,背山面水,負(fù)陰抱陽,藏風(fēng)納氣,宛如一枚金色的皇冠鑲嵌在晉北黃土高原上。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">羅圈堡長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">羅圈堡長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">羅圈堡到四旦平段6公里</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">守河十墩</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">護(hù)城樓(四旦坪到護(hù)城樓段3公里,現(xiàn)僅存0.3公里長(zhǎng)城,有保存完好的兩個(gè)墩和一座完好的護(hù)城樓) </span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">建于明萬歷年間的河曲護(hù)城樓,有“九窯十八洞”之稱。門額石匾上刻“鎮(zhèn)虜”兩個(gè)榜書大字,四邊懸浮磚雕花蔓,雕刻工藝精細(xì),樓內(nèi)俱為條磚窯洞,布局奇特,造型美觀,如此精美完好的“九窯十八洞”在山西乃至全國(guó)屈指可數(shù)</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">河曲縣城</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在河保營(yíng)(明時(shí)稱灰溝營(yíng))西門上的古渡口——西口古渡曾上演了清代苦于生計(jì)的邊民,由于當(dāng)時(shí)連年大旱,紛紛背起行囊從渡口溯河而上,背井離鄉(xiāng)遠(yuǎn)走河套的悲壯故事。從而成就了后來的天下黃河第一曲《走西口》。正是走西口邊民的探索,由貧窮到富裕,西口古渡由河曲長(zhǎng)城邊上的一個(gè)小市口進(jìn)而發(fā)展成清末至民國(guó)時(shí)期的水旱碼頭,成就了富甲天下的晉商。是河曲由內(nèi)斂的農(nóng)耕生產(chǎn)向外拓的商貿(mào)發(fā)展邁出的重要步伐,是河曲人的創(chuàng)業(yè)史、奮斗史、致富史。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">縣城至唐家會(huì)長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">唐家會(huì)長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">唐家會(huì)長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">唐家會(huì)至鐵裹門村段0.5公里</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">鐵裹門長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">鐵裹門至唐家會(huì)長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">船灣至楊家寨段1公里,現(xiàn)存一座烽火臺(tái)。楊家寨至五花城段6.5公里,現(xiàn)存一座烽火臺(tái)和一座五花城堡。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">五花城長(zhǎng)城</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">五花城堡</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">五花城烽火臺(tái)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">五花城到夏營(yíng)堡段2公里,現(xiàn)有一座烽火臺(tái)</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">夏營(yíng)至河會(huì)營(yíng)段1.5公里長(zhǎng)城無遺存,現(xiàn)存一座烽火臺(tái)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">河會(huì)營(yíng)至陽沔(陽面)段11.5公里,現(xiàn)存一座烽火臺(tái)。陽沔至陸家寨段4公里,現(xiàn)存一個(gè)烽堠。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">陸家寨到石梯子段1.5公里,長(zhǎng)城無遺存,現(xiàn)存一座烽火臺(tái)和一座城障。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">石梯子烽火臺(tái),河曲長(zhǎng)城到此折向黃河對(duì)岸陜西省榆林市府谷縣。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">對(duì)岸陜西省府谷縣長(zhǎng)城與石梯子長(zhǎng)城隔河相接</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">羅圈堡長(zhǎng)城、烽火臺(tái)</span></p> 后記 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">回望歷史,曾經(jīng)的這里:火山軍烽煙彌漫,寇氛滿滿,胡馬長(zhǎng)嘶,兵戈相接;走西口的哥哥坐在船頭與妹妹依依惜別踏上西口路;水旱碼頭上商賈輻輳,船只如魚穿梭之繁華……一聲聲,一幕幕俱成往事。俱住矣,夕陽下一道古老的長(zhǎng)城邊墻殘?jiān)?,倒影在黃河水中繼續(xù)訴說著那“至今魂映黃河水,猶似當(dāng)年血戰(zhàn)紅”的不朽傳說!</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(176, 79, 187);">張國(guó)光在朔州廣武長(zhǎng)城上(張玉泉攝)</span></p> 薛振齊老師點(diǎn)評(píng) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">張老師清晨推出的河曲長(zhǎng)城紀(jì)實(shí)文稿配實(shí)景影像,兼具史料梳理、親歷紀(jì)實(shí)、人文抒情三重要素,既留存長(zhǎng)城影像檔案,又深挖邊塞的文脈與西口精神,厚重動(dòng)人,是兼具文史價(jià)值與鄉(xiāng)土情懷的優(yōu)質(zhì)作品。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 一. 紀(jì)實(shí)溯源,留存珍貴文史影像</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 文章開篇清晰梳理2010年師生全景拍攝、2020年助力政協(xié)文史編纂的全程脈絡(luò),詳述百余張底片整合為29幅長(zhǎng)城長(zhǎng)卷的實(shí)操細(xì)節(jié),標(biāo)注現(xiàn)存6公里遺存、全域75公里古域的客觀數(shù)據(jù)。這份親手翻拍、整理歸檔的行動(dòng),為河曲長(zhǎng)城留下可視化影像文獻(xiàn),是對(duì)本土文化保護(hù)的真實(shí)擔(dān)當(dāng),珍貴且有意義;搭配實(shí)景照片更直觀呈現(xiàn)了陽面長(zhǎng)城遺址風(fēng)貌,圖文互證、真實(shí)可考。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 二. 史地考據(jù)扎實(shí),定位精準(zhǔn)專業(yè)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 援引《山西通志》界定長(zhǎng)城疆域走向,厘清河曲長(zhǎng)城銜接陜寧、歸入明代延綏防御體系的建制脈絡(luò);細(xì)數(shù)烽燧、望樓、城堡、渡口等完備軍事配置,點(diǎn)明“陜東重鎮(zhèn)、晉右嚴(yán)疆”的邊防地位。精準(zhǔn)闡釋長(zhǎng)城黃河雙龍并行55公里的獨(dú)特地理標(biāo)識(shí),凸顯河曲長(zhǎng)城在全國(guó)長(zhǎng)城體系中的獨(dú)有審美與學(xué)術(shù)價(jià)值,考據(jù)嚴(yán)謹(jǐn)、條理清晰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 三. 文脈縱深交融,立意層層升華</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 跳出單純文物介紹,打通軍事長(zhǎng)城—人文西口—晉商文脈的脈絡(luò):從古戰(zhàn)場(chǎng)烽煙戍防的鐵血?dú)v史,過渡到清代民眾走西口的悲壯遷徙;再敘長(zhǎng)城渡口變身水旱碼頭、賦能晉商崛起的轉(zhuǎn)型歷程。將殘?jiān)L(zhǎng)城化作地域精神載體,結(jié)尾以懷古筆觸回望兵戈離別、商貿(mào)繁華,收束于古墻映黃河的滄桑意境,情景交融、感染力十足。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 四. 鄉(xiāng)土深情貫篇,共情力飽滿</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 字里行間飽含對(duì)故土河曲的摯愛,立足本土視角解讀家鄉(xiāng)長(zhǎng)城的歷史榮光與歲月沉淀,既致敬邊關(guān)史跡,也禮贊河曲人堅(jiān)韌開拓的奮斗底色,鄉(xiāng)情真摯、底蘊(yùn)綿長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 總之,全文以實(shí)干護(hù)遺產(chǎn)、以考據(jù)立根基、以文情鑄靈魂,史料翔實(shí)、文筆蒼勁、情懷深沉。既為河曲長(zhǎng)城留下鮮活影像檔案,又講透了長(zhǎng)城的邊塞史、西口移民史、晉商創(chuàng)業(yè)史的地域文脈,搭配實(shí)景照片相得益彰,盡顯本土文化研究者的責(zé)任與詩心,值得品讀收藏、廣為傳播!</span></p> 李新田老師點(diǎn)評(píng) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);">敬賞張國(guó)光老師的《河曲長(zhǎng)城全圖》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">細(xì)讀張國(guó)光老師這篇《河曲長(zhǎng)城全圖》美篇,滿篇皆是對(duì)故鄉(xiāng)長(zhǎng)城的深情,圖文相融、氣勢(shì)恢宏,既展現(xiàn)了河曲長(zhǎng)城的雄奇風(fēng)貌,又道盡了這片土地的歷史滄桑,堪稱一篇情真意切、底蘊(yùn)深厚的佳作。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文章以長(zhǎng)城長(zhǎng)卷拍攝、整理的歷程開篇,詳實(shí)交代了圖文來源,字里行間滿是對(duì)長(zhǎng)城文化的珍視。正文梳理河曲長(zhǎng)城的歷史脈絡(luò)、地理格局與軍事價(jià)值,清晰呈現(xiàn)出長(zhǎng)城與黃河“雙龍并行”的獨(dú)特奇觀,精準(zhǔn)細(xì)數(shù)沿線堡寨、烽火臺(tái)、隘口的遺存現(xiàn)狀,兼具史料嚴(yán)謹(jǐn)性與文化厚重感,讓讀者深刻感知河曲長(zhǎng)城作為明長(zhǎng)城重要組成部分的獨(dú)特地位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文中搭配的實(shí)景照片,與文字相得益彰,護(hù)城樓的精巧、烽火臺(tái)的蒼涼、黃河長(zhǎng)城相依的壯闊,盡數(shù)呈現(xiàn)在眼前,直觀展現(xiàn)了河曲長(zhǎng)城的自然與人文之美。更動(dòng)人的是,文章將長(zhǎng)城歷史與走西口往事、故鄉(xiāng)情懷相融,既有對(duì)金戈鐵馬歲月的回望,也有對(duì)故土人文底蘊(yùn)的自豪,文字質(zhì)樸卻飽含深情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">整篇美篇兼具史料價(jià)值與人文溫度,既讓世人看見河曲長(zhǎng)城的獨(dú)特魅力,也飽含著作者守護(hù)故鄉(xiāng)文脈的初心,字字句句盡顯對(duì)家鄉(xiāng)的熱愛,讀來令人動(dòng)容,值得細(xì)細(xì)品讀與點(diǎn)贊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);">正是:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">沁園春·河曲長(zhǎng)城二疊韻</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 其一</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">萬里龍?bào)矗徘鷿?,二水交雄?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">望邊墻迤邐,橫鎖晉陜;烽臺(tái)突兀,直插蒼穹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">石壘吞云,金湯臥壑,古堞殘?jiān)珰庳灪纭?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">憑高眺,看雙龍并峙,千載相擁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">當(dāng)年鼙鼓隆隆,記多少、胡塵戰(zhàn)血紅。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">嘆雄關(guān)險(xiǎn)隘,屏藩畿輔;金戈鐵馬,捍衛(wèi)神京。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西口風(fēng)煙,黃河歲月,商路駝鈴繞故墉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今回首,把千秋浩氣,盡付長(zhǎng)虹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px; color:rgb(176, 79, 187);"> 其二</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">依舊龍?bào)?,大河奔涌,雄峙晉鐘。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看殘堞銜云,烽墩峙野;危樓鎮(zhèn)虜,隘路凌空。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">古堡沉煙,長(zhǎng)垣枕浪,雙脈交橫氣勢(shì)雄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">登臨處,攬乾坤勝概,萬古雍容。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">當(dāng)年戰(zhàn)鼓鏘鏘,護(hù)畿輔邊關(guān)百代功。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">念邊民遠(yuǎn)戍,風(fēng)霜礪骨;西口行旅,血淚隨風(fēng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文脈千秋,山河一色,浩氣長(zhǎng)存貫昊穹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">憑今古,抱蒼茫肝膽,傲立西東。</span></p> 引弟點(diǎn)評(píng) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有幸拜讀光叔精心推出的美篇《河曲長(zhǎng)城全圖》,以及合并而成的29幅長(zhǎng)城長(zhǎng)卷影像,觀之令人眼界大開、大飽眼福。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">圖記之中,將昔日河曲沿黃河一線、自寺溝至石梯子隘口總長(zhǎng)約75公里的古城墻風(fēng)貌一一呈現(xiàn):兩城、七堡、九渡口、二十五邊口,歷歷在目;而今僅存完整城墻約6公里,這段珍貴的長(zhǎng)城文脈,皆被系統(tǒng)收錄、定格于影像與文字之間。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 河曲自古便是北方農(nóng)耕文明與游牧文明沖突、交融之地,素有“陜東重鎮(zhèn)、晉右嚴(yán)疆”之譽(yù)。全作圖文相證、史料詳實(shí),讓后人清晰窺見河曲長(zhǎng)城在歷史格局中的重要地位:戰(zhàn)略上屏藩京師,經(jīng)濟(jì)上為三省咽喉要地。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">黃河與長(zhǎng)城在此首度相伴并行,這一獨(dú)特地理奇觀引人探尋;昔日西口古渡先民走西口謀生的歷史印跡,如今更成為考古研究與文旅打卡的重要坐標(biāo)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 即便是我這樣土生土長(zhǎng)的河曲人,讀罷也心生向往,愿重訪現(xiàn)存古跡、再品山河底蘊(yùn)。文章不僅寫出了河曲獨(dú)有的風(fēng)骨與大美,更讓我深切感受到光叔對(duì)故土深沉的熱愛,以及在地方文史保護(hù)、挖掘與傳承上所付出的心血與作出的卓越貢獻(xiàn)。</span></p>