讀書(shū)筆記之七言 <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 晚唐小品文</p><p class="ql-block">殘?zhí)菩∑吩⒀試u,物意吟心黯緒紓。</p><p class="ql-block">霓羽翩翩戈與血,塵囂仕宦語(yǔ)玄虛。</p> <p class="ql-block">一、《祭小侄女寄寄文》 ?李商隱?</p><p class="ql-block"> 李商隱幼侄寄寄,四歲早夭,客葬荒丘五載。此為遷葬先祖墳塋時(shí)所作哀思切切祭文,。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">慟慟哀辭侄女魂,明知過(guò)禮緣情昏。</p><p class="ql-block">浮沉世路悲虧欠,刻石銘文寄淚痕。</p> <p class="ql-block">二、《救夏商二帝》 ?羅隱? </p><p class="ql-block"> 羅隱言教化之善惡兩端,夏桀商紂二君,以惡名世,警示后人,于教化亦大焉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">商辛夏癸舜堯塵,惡善淳風(fēng)惠后人。</p><p class="ql-block">世路悠悠憎紂桀,哪知至圣久凝神。</p> <p class="ql-block">三、《吳宮遺事》 ?羅隱?</p><p class="ql-block"> 吳夫差未聽(tīng)伍子胥言,賜死子胥,任用佞臣伯嚭,饑民耗財(cái)疲兵建造姑蘇臺(tái),終致越滅吳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">夫差霸略起高壇,伍員微言惹禍端。</p><p class="ql-block">伯嚭承顏為寵遇,青青野草未央歡。</p> <p class="ql-block">四、《英雄之言》 ?羅隱? </p><p class="ql-block"> 世間竊奪財(cái)物者托詞饑寒,覬覦天下者假救民于水火之名。竊奪財(cái)物者稱(chēng)盜賊,篡奪天下者稱(chēng)英雄。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">敗者豺狼勝者王,詆人頌己史誰(shuí)匡。</p><p class="ql-block">言行相悖千秋事,萬(wàn)古英雄隱暗藏。</p> <p class="ql-block">五、《越婦言》 ?羅隱?</p><p class="ql-block"> 朱買(mǎi)臣顯貴之后,善待昔日棄妻,施以衣食居所。婦人看透其初心盡失,徒以富貴矜傲于人,遂憤然自盡。(與覆水難收等戲劇內(nèi)容相差甚遠(yuǎn))</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐文越婦終風(fēng)骨,戲曲崔氏覆水亡。</p><p class="ql-block">假假真真心自斷,千秋粉黛世多霜。</p> <p class="ql-block">六、《說(shuō)天雞》 ?羅隱?</p><p class="ql-block"> 昔狙氏深諳雞之本性,所養(yǎng)之雞外樸內(nèi)勇,機(jī)敏超群,稱(chēng)天雞。其子背棄先祖之道,徒重外表華美,終使所養(yǎng)之雞徒有形貌,全無(wú)勇武之性。(小詩(shī)言文王能識(shí)太公這天雞。)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">冀獲天雞飼有方,峨冠雅步枉其相。</p><p class="ql-block">悠悠渭水藏姜尚,萬(wàn)古姬昌僅一王。</p> <p class="ql-block">七、《荊巫》 ?羅隱?</p><p class="ql-block"> 楚地素來(lái)崇尚祭祀,巫師早年清貧,心存至誠(chéng),祭祀皆能靈驗(yàn)。而后家資富足、人丁繁盛,私心漸生,祭祀不再盡心,所求皆無(wú)應(yīng)驗(yàn)。羅隱借此事感慨,人心為私欲所困,則難以秉公濟(jì)世。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">誠(chéng)心罄中祀應(yīng)祈,志意不專(zhuān)禱盡非。</p><p class="ql-block">念念精誠(chéng)天地驗(yàn),昭昭致性瑞祥依。</p> <p class="ql-block">八、《畏名》 ?羅隱?</p><p class="ql-block"> 瞭者與瞍者語(yǔ)于暗。其辟是非,正興替,雖君臣父子之間,未嘗以墻壁為慮。一童子進(jìn)燭,則瞍者猶舊,而瞭者噤不得呻。豈其人心有異同,蓋牽乎視瞻故也。是以退幽谷則思行道,入朝市則未有不畏人。吁?。ㄈ模?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">瞭瞍玄宵盡肆言,因童進(jìn)燭瞭停喧。</p><p class="ql-block">千秋語(yǔ)禍防人耳,暗昧不明語(yǔ)亂掀。</p> <p class="ql-block">九、《原謗》 ?皮日休?</p><p class="ql-block"> 上天仁愛(ài)萬(wàn)民,普惠眾生,而百姓動(dòng)輒怨懟天時(shí)。上天尚且遭人非議,君主鬼神更易蒙受詆毀。圣賢堯舜更難逃世俗謗言。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">民因禍患謗蒼天,至圣微瑕盡被牽。</p><p class="ql-block">善惡塵心不可睇,悠悠眾口如寒川。</p> <p class="ql-block">十、《酒箴(并序)》 ?皮日休?</p><p class="ql-block"> 皮日休自知天性好酒,深知酗酒之害,恪守本心適度飲酒,故作此箴文以自省警誡。箴曰:</p><p class="ql-block"> 酒之所樂(lè),樂(lè)其全真。寧能我醉,不醉于人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒貴衷腸莫任情,沉淪縱欲是非生。</p><p class="ql-block">箴言自節(jié)思酣過(guò),漫漫人生自醉笙。</p> <p class="ql-block">十一、《讀司馬法》 ?皮日休? </p><p class="ql-block"> 皮日休品評(píng)古今取天下之道,上古堯舜以德收攬民心,后世漢魏憑借權(quán)謀征戰(zhàn)。吾不以為然,作小詩(shī)從炎黃蚩說(shuō)起。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黃蚩涿鹿假與真,耳傳唐虞惑尚仁。</p><p class="ql-block">自古皇基兵與血,何須作夢(mèng)語(yǔ)干唇。</p> <p class="ql-block">十二、《郢州孟亭記》 ?皮日休?</p><p class="ql-block"> 孟浩然詩(shī)文格調(diào)超然。其詩(shī)作渾然天成,不刻意雕琢,佳句可與前代名家比肩。孟浩然身居貧賤而品德高尚,文章足以傳世不朽。郢州原有孟亭以其名命名,刺史為尊賢改以姓氏題名。皮日休贊嘆刺史崇善尚賢之舉,有感于心,遂作此文以記之。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">溪田野色浩然詩(shī),念念行吟盡可師。</p><p class="ql-block">不盡幽思亭與像,凄風(fēng)苦雨一生涯。。</p> <p class="ql-block">十三、《題同官縣壁》 ?皮日休? </p><p class="ql-block"> 同官縣無(wú)令長(zhǎng),后圃荒蕪不治。獨(dú)有四小柏郁然于草莽間,與營(yíng)茅并處。皮日休有感,書(shū)于壁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">縣衙無(wú)令后圃蕪,葳蕤小柏白茅娛。</p><p class="ql-block">微言題壁遺來(lái)者,秀木崢嶸亦冀扶。</p> <p class="ql-block">十四、《野廟碑》 ?陸龜蒙?</p><p class="ql-block"> 甌越之地濫行淫祀的風(fēng)俗。鄉(xiāng)民愚昧盲從,供奉泥塑木雕無(wú)名神像,無(wú)端畏懼鬼神禍福。反觀當(dāng)世官吏,身居高位奢靡享樂(lè),漠視民生疾苦,危難之時(shí)怯懦無(wú)能,形同衣冠木雕泥塑。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">泥塑山神祭三觴,華堂邑宰貢無(wú)常。</p><p class="ql-block">人生不幸悲與苦,祭貢求安盡為霜。</p> <p class="ql-block">十五、《白鷗詩(shī)序》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 鷗鳥(niǎo)因遭兇魚(yú)欺凌,不敢游于水面。作者由此生發(fā)感慨,白鷗天性閑散高潔,本得悠然自在。然水陸皆有禍患侵?jǐn)_,縱使受人賞識(shí)憐愛(ài),終究是困頓無(wú)依的窮鳥(niǎo)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">身居隱勝有幽憂,世事沉浮擾未休。</p><p class="ql-block">自古傾陵生死伴,空門(mén)剃度僅心囚。</p> <p class="ql-block">十六、《后虱賦(并序)》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 余讀玉谿生《虱賦》,有就顏避跖之嘆,似未知虱,賦以矯之。</p><p class="ql-block"> 衣緇守白,發(fā)華守黑,不為物遷,是有常德。小人趨時(shí),必變顏色。棄瘠逐腴,乃之賊。(全文)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">微言大義語(yǔ)微蟲(chóng),廟宇趨徒諷不窮。</p><p class="ql-block">苦難人生何患虱,漂浮上下血流空。</p> <p class="ql-block">十七、《笠澤叢書(shū)序》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 陸龜蒙隱居笠澤,心緒郁結(jié),隨性吟詠詩(shī)文辭賦,輯為《笠澤叢書(shū)》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">文人臥病書(shū)為伴,郁結(jié)悠悠賦意飛。</p><p class="ql-block">緩慮排憂求自樂(lè),無(wú)需忌諱敞心扉。</p> <p class="ql-block">十八、《蠹化》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 橘蠹蟄伏草木,形貌兇戾,蛻化為蝶,羽翼華美,翩然凌風(fēng),姿態(tài)清雅。然浮華恃美,終罹蛛網(wǎng)之困,身陷羈縛,難以脫身。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蠹化仙翆上下翩,蛛絲一碰夢(mèng)華顛。</p><p class="ql-block">紅塵攘攘蹁躚客,只看風(fēng)光不防牽。</p> <p class="ql-block">十九、《江湖散人傳》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 陸龜蒙以疏放無(wú)拘為性,心神形神皆脫塵樊,為時(shí)人所非議。世人譏其放誕無(wú)禮,而其自號(hào)散人,安然受之。其以天地水土之理立論,闡悟散則通達(dá)萬(wàn)變、拘則凝滯無(wú)用之理。進(jìn)而喻明進(jìn)退處世之道,虛名權(quán)勢(shì)皆為桎梏,唯有疏散隨性,方能順應(yīng)自然。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">樂(lè)應(yīng)人譏號(hào)散人,心神意念自幽伸。</p><p class="ql-block">悠悠萬(wàn)象鴻蒙始,化機(jī)泱然滿宇宸。</p> <p class="ql-block">二十、《祭梁鴻墓文(并序)》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 昔梁鴻作《五噫》諷世,遭君王忌憚,避世南渡,隱跡躬耕,偕妻守道安貧,品行高潔。陸龜蒙感念先賢千載遺風(fēng),對(duì)比自身疏放境遇,仰慕梁鴻遁世守義、不趨權(quán)貴的操守,愿效仿其高節(jié)。途徑梁墓,祭吊賦文寄托懷古傷時(shí)之思。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五噫哀民帝怨深,南遷避禍遺孤襟。</p><p class="ql-block">微微冢墳文與酒,喟喟長(zhǎng)懷切切吟。</p> <p class="ql-block">二十一、《招野龍對(duì)》 ?陸龜蒙? </p><p class="ql-block"> 豢龍氏馴養(yǎng)家龍。龍囿于池沼,安于豢養(yǎng)之食,沉溺安逸而忘本志。龍見(jiàn)野龍遨游天地,便欲招其同享閑適。野龍嗤笑圈養(yǎng)之龍桎梏于淺洼,舍棄凌云天性,茍貪人間微利。野龍洞悉禍福,決然遠(yuǎn)去,而囿于安樂(lè)的家龍,終究難逃屠戮之禍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">被豢家龍施施然,相邀野虬被言憐。</p><p class="ql-block">偷安附勢(shì)皆災(zāi)患,漠漠山川自在仙。</p> <p class="ql-block">二十二、《移雨神》 ?司空?qǐng)D? </p><p class="ql-block"> 時(shí)值盛夏久旱,百姓屢次宰殺牲畜祈雨,方得甘霖,意欲酬祭雨神。</p><p class="ql-block"> 司空?qǐng)D獨(dú)持異論,斥責(zé)雨神懈怠天職、玩弄天權(quán),待萬(wàn)民哀求方才施雨,竊上天恩澤,貪人間祭品,有失仁義敬德之本。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">商羊祀后降甘霖,裹挾天恩負(fù)庶心。</p><p class="ql-block">妄欲從來(lái)違至理,悠悠世道嘆天陰。</p> <p class="ql-block">二十三、《紀(jì)鸮鳴》 ?林簡(jiǎn)言? </p><p class="ql-block"> 渭橋有賈食者,庭院古槐清蔭宜人,往來(lái)行人皆于此休憩,屋主賴(lài)此獲益良多。鄰人心生妒忌,暗夜仿鸮鳴作祟,串通巫者捏造邪言,蠱惑屋主伐除槐樹(shù)。</p><p class="ql-block"> 屋主因親眷染疾,畏懼災(zāi)禍,最終砍樹(shù)為薪,自此門(mén)庭冷落、生計(jì)困頓。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">凝飔藏夏翠槐喬,利兼于鄰夜懼鸮。</p><p class="ql-block">慮禍薪槐終致困,鸮聲自古是兇謠。</p> <p class="ql-block">二十四、《儉不至說(shuō)》 ?來(lái)鵠?</p><p class="ql-block"> 焚腐帛、棄食余,世人為之驚駭,卻漠視庸人冗馬空耗衣食,不知此甚于拋棄腐帛食余。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">帛腐饈余棄與焚,塵民見(jiàn)聞駭驚紛。</p><p class="ql-block">微虧刺眼容不下,巨耗窮邦歲歲欣。</p> <p class="ql-block">二十五、《貓虎說(shuō)》 ?來(lái)鵠?</p><p class="ql-block"> 農(nóng)家依舊俗祭祀貓虎,欲借以驅(qū)除田間鼠豕之害。年少者深以為弊,勸諫世人猛虎天性兇殘,刻意奉迎反會(huì)招致禍患。</p><p class="ql-block">鄉(xiāng)中先生聞此事借以引申寓意,鼠豕為田間小害,而貪吏方是蒼生大患,世間并無(wú)可抵御貪官之物。農(nóng)人幡然醒悟,遂罷祭祀之舉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">用虎驅(qū)豨虎甚豨,苛官暴斂愴依依。</p><p class="ql-block">悠悠祭祀心與愿,素愿茫茫撤案幾。</p> <p class="ql-block">二十六、《止妒》 ?楊夔?</p><p class="ql-block"> 梁武帝納取侍女,遭郗后妒忌管束,內(nèi)心郁結(jié)難舒。近臣獻(xiàn)策,食鸧鹒可消解妒性,皇后服食后妒念漸減。</p><p class="ql-block"> 侍臣進(jìn)而借此進(jìn)諫,建議廣賜此禽于朝臣,用以消弭世間賢愚、清濁之間的嫉害之心,裨益世風(fēng)教化。</p><p class="ql-block"> 武帝深以為然,將要下令捕獵,后因尊崇佛學(xué)、戒殺生,此事最終作罷。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">左右獻(xiàn)方平后妒,賡言助化捕鸧鹒。</p><p class="ql-block">幽幽妒忌因心起,世病何須小鳥(niǎo)羹。</p> <p class="ql-block">二十七、《方竹拄杖》 五代?馮翎子</p><p class="ql-block"> 朱崖太尉兩度鎮(zhèn)守浙右,昔年游甘露寺,感念老僧心性清虛,遂以稀世天生方竹拄杖相贈(zèng)。</p><p class="ql-block"> 數(shù)年后太尉重臨故地,問(wèn)及舊杖,卻見(jiàn)老僧將方竹削為圓體、加以髹漆,損毀天然本貌。太尉為此悵然慨嘆,自此疏遠(yuǎn)此僧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">雅士方筇贈(zèng)老禪,山僧附雅去天然。</p><p class="ql-block">珍稀至寶成凡器,盡緣塵心尚未仙。</p> <p class="ql-block">(圖片由AI制作)</p>